Andy Burnham bugün İngiltere’nin yeni başbakanı olacak. İktidardaki İşçi Partisi’nin (Labour) liderliğine cuma günü seçilen Burnham, görevi geçen ay istifasını açıklayan Keir Starmer’dan devralacak.

Burnham, İşçi Partisi liderliği için düzenlenen yarışta yeterli desteği alan tek aday oldu. Parti içi oylamada Avam Kamarası’ndaki Labour milletvekillerinin büyük çoğunluğunun desteğini alan Burnham’ın liderliğe seçilmesiyle birlikte başbakanlık yolu da açıldı. İngiltere’de parlamenter sistem gereği, Avam Kamarası’nda çoğunluğu elinde bulunduran partinin lideri otomatik olarak başbakan oluyor ve bunun için genel seçim yapılması gerekmiyor.

Devir teslim süreci bugün Buckingham Sarayı’nda tamamlanacak. Starmer önce Kral Charles III ile görüşerek istifasını sunacak. Ardından Burnham saraya giderek hükümeti kurma görevini alacak ve tarihi gelenek gereği "Kissing of Hands" (El Öpme) olarak bilinen törende resmen başbakan ilan edilecek. Günümüzde törende el öpme uygulanmıyor.

Burnham’ın daha sonra Başbakanlık konutu 10 Downing Street’e geçerek ilk konuşmasını yapması bekleniyor. Yakın çevresine göre Burnham, ilk konuşmasında ülkenin son on yılda yaşadığı sık lider değişimlerinin farkında olduğunu vurgulayacak ve siyasi istikrarı yeniden tesis etme sözü verecek.

Eski Greater Manchester Belediye Başkanı olan Burnham, siyaseti daha az zehirli hale getirme, yaşam standartlarını yükseltme ve ülkeye yeniden umut kazandırma hedeflerini öne çıkarıyor. Labour lideri seçildikten sonra yaptığı açıklamada "Yeni bir siyaset inşa etmek için çalışacağım. Ülke buna ihtiyaç duyuyor." demişti.

Gözler şimdi Burnham’ın kuracağı kabinede olacak. Hazine, dışişleri ve içişleri gibi kritik görevlerde değişiklik yapması beklenen Burnham, henüz nihai kararlarını vermediğini söyledi.

Starmer ise parlamentodaki son Başbakan’a Sorular oturumunda hükümetinin sicilini savundu. Ukrayna’ya verilen destek, çalışan haklarının güçlendirilmesi, çocuk yoksulluğunun azaltılması ve savunma harcamalarının artırılması gibi adımları hatırlatan Starmer "Bu ülkeyi bulduğumdan daha iyi bir durumda bırakmaktan gurur duyuyorum." dedi.

Burnham’ın göreve başlamasıyla İngiltere, 2016’dan bu yana yedinci başbakanına kavuşmuş olacak. Brexit sonrası dönemde Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak, Keir Starmer ve şimdi Andy Burnham’ın başbakanlığa gelmesi, son on yılı İngiliz siyasetinin en çalkantılı dönemlerinden biri haline getirdi.

İngiltere’de bir sonraki genel seçimin en geç 2029’da yapılması gerekiyor. Ancak Burnham isterse daha erken seçim kararı alabilecek. (İLKHA)