Etiyopya'nın 12 adet Su-35 savaş uçağını teslim aldığını açıklaması, Nil Havzası ve Afrika Boynuzu'ndaki askeri dengelere ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Addis Ababa'nın ayrıca Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri almayı planladığı belirtilirken, gelişmenin Mısır'ın güvenlik hesaplarına olası etkileri de gündeme geldi.

Etiyopya'nın Rusya'dan Su-35 savaş uçakları alması, Afrika Boynuzu'ndaki askeri rekabeti ve Mısır'la yaşadığı Nil suları anlaşmazlığını yeniden gündeme taşıdı. Addis Ababa yönetimi, dört batarya S-400 hava savunma sistemi de almayı planlıyor.

Uzmanlara göre bu adım Etiyopya'nın hava gücünü artırırken, bölgedeki diğer ülkelerin savunma planlarını da etkileyebilir.

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, 28 Ekim'de Moskova'da düzenlenen Rusya-Afrika Zirvesi sırasında yaptığı açıklamada, ülkesinin Rus yapımı 12 Su-35 savaş uçağı teslim aldığını ve ilerleyen dönemde dört batarya S-400 hava savunma sistemi alacağını duyurdu.

Ahmed, uçakların daha önce belirlenen takvimden bir yıl önce teslim edilmesini sağladığı için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e teşekkür etti.

Etiyopya yönetimi, söz konusu askeri tedariki ülkenin hava sahasını koruma, savunma kapasitesini güçlendirme ve olası tehditlere karşı caydırıcılık oluşturma hedefiyle açıklıyor.

Ancak gelişmenin bölgesel etkileri yalnızca Etiyopya'nın savunma kapasitesiyle sınırlı değil. Mısır'la Büyük Etiyopya Rönesans Barajı ve Nil Nehri'nin suları konusunda uzun süredir devam eden anlaşmazlık, yeni silah alımlarının Kahire'deki yansımalarını da gündeme getiriyor.

Mısır'ın askeri hesapları yeniden gündemde

Etiyopya'nın Su-35 tedariki, iki ülke arasındaki hava gücü dengesine ilişkin değerlendirmeleri beraberinde getirdi. Mısır'ın daha önce Rusya'dan Su-35 savaş uçakları alma girişimi, ABD'nin yaptırım uyarıları nedeniyle sonuçlanmamıştı. Kahire bunun yerine Fransa'dan Rafale savaş uçakları dahil farklı sistemlerle hava kuvvetlerini güçlendirdi.

Etiyopya'nın yeni uçakları, hava sahasını koruma ve stratejik tesislerini savunma kapasitesini artırabilir. S-400 sistemlerinin de teslim edilmesi halinde ülkenin uzun menzilli hava savunma kabiliyetine yeni bir katman eklenmesi bekleniyor.

Bununla birlikte, uçakların hangi üslerde konuşlandırılacağı, ne zaman operasyonel hale geleceği ve S-400 sistemlerinin teslimat takvimi henüz açıklanmadı. Bu nedenle anlaşmanın bölgedeki askeri dengelere etkisinin boyutunu şimdiden kesin biçimde değerlendirmek mümkün değil.

Etiyopya'nın güvenlik gündemi yalnızca Mısır değil

Etiyopya'nın Rusya'dan silah tedarik ettiği dönemde ülke içinde ve komşularıyla ilişkilerinde farklı güvenlik sorunları yaşanıyor. Kuzeyde Tigray bölgesinde yeniden çatışmaların gündeme gelmesi ve Eritre ile ilişkilerin gerilmesi, Addis Ababa yönetiminin askeri kapasitesini artırma kararında etkili olan başlıklar arasında gösteriliyor.

Etiyopya'nın Kızıldeniz'e erişim arayışı da bölgesel gerilimi artıran unsurlardan biri. Eritre ile geçmişte savaşan iki ülke arasındaki ilişkiler, son dönemde denize çıkış ve güvenlik konularındaki anlaşmazlıklar nedeniyle yeniden bozuldu.

Rus yapımı Su-35, hava üstünlüğü ve kara hedeflerine yönelik görevlerde kullanılabilen çok rollü bir savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Gelişmiş radar ve elektronik harp sistemleri ile yüksek manevra kabiliyeti, uçağın temel özellikleri arasında yer alıyor.

S-400 ise uçaklar, seyir füzeleri ve bazı balistik füze tehditlerine karşı kullanılmak üzere geliştirilen uzun menzilli bir hava savunma sistemi. Etiyopya'nın bu sistemlerden dört batarya edinmesi, teslimatların gerçekleşmesi ve sistemlerin etkin biçimde konuşlandırılması halinde kritik askeri ve altyapı tesislerinin korunmasına katkı sağlayabilir.

Ancak bu tür sistemlerin sahadaki etkinliği yalnızca teknik özelliklerine bağlı değil. Eğitimli personel, radar ağı, bakım ve yedek parça temini, elektronik harp kapasitesi ve diğer savunma unsurlarıyla entegrasyon da belirleyici rol oynuyor.

Rusya Afrika'daki askeri nüfuzunu artırıyor

Etiyopya ile yapılan anlaşma, Moskova'nın Afrika ülkeleriyle savunma alanındaki ilişkilerini geliştirme çabasının da bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Dmitri Kim, anlaşmanın Rusya'ya silah satışından gelir sağlama ve Afrika Boynuzu'ndaki diplomatik etkisini güçlendirme imkanı sunduğunu belirtiyor. Kim'e göre uzun vadeli bakım, yedek parça ve teknik destek ihtiyacı, Etiyopya'nın Rus savunma sanayisine bağımlılığını da artırabilir.

Öte yandan anlaşmanın maliyeti ve finansman koşulları açıklanmış değil. Uzmanlar, bu ölçekteki bir askeri tedarikin Etiyopya'nın döviz rezervleri ve ekonomik reform süreci üzerinde baskı oluşturabileceğine işaret ediyor. Rus savunma sanayisine yönelik uluslararası yaptırımların uzun vadede elektronik bileşen ve yedek parça tedarikinde sorun çıkarma ihtimali de anlaşmanın sürdürülebilirliği açısından tartışılıyor.

Etiyopya'nın Su-35 uçaklarını teslim alması hava kuvvetleri açısından önemli bir modernizasyon adımı olarak görülürken, S-400 sistemlerinin ne zaman teslim edileceği ve yeni uçakların nasıl konuşlandırılacağı bölgedeki güç dengelerine ilişkin değerlendirmelerde belirleyici olacak. (İLKHA)