İngiltere ve Japonya'nın teknoloji, savunma ve yatırım alanlarında kapsamlı iş birliğine gitmesi, küresel ekonomik rekabet ve bölgesel güç dengeleri açısından yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin G7 Zirvesi öncesinde Londra'da gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından iki ülke arasında toplam değeri 18 milyar sterline ulaşan yatırım ve teknoloji anlaşmaları açıklandı.

İngiltere Başbakanlık Ofisi, anlaşmalar kapsamında altyapı, finansal hizmetler ve açık deniz rüzgâr enerjisi projelerine milyarlarca sterlinlik yatırım yapılacağını duyurdu. Yetkililer, söz konusu girişimlerin on binlerce yeni istihdam oluşturacağını belirtirken, uzmanlar kritik sektörlerde karşılıklı bağımlılığın artabileceğine dikkat çekiyor.

Taraflar ayrıca yarı iletken teknolojilerinde ilk kez resmi bir ortaklık kurduklarını açıkladı. Anlaşma kapsamında İngiltere'nin çip tasarım kapasitesi ile Japonya'nın gelişmiş üretim altyapısının birleştirilmesi hedefleniyor. İş birliği, Japon hükümetinden milyarlarca sterlin destek alan Rapidus şirketi ile İngiltere Yarı İletken Merkezi arasında yürütülecek.

Eleştirmenler ise kritik teknolojilerde oluşturulan yeni tedarik zincirlerinin küresel pazarda rekabeti daha da sertleştirebileceğini ve bazı ülkeleri dışlayabilecek yeni ekonomik blokların oluşumuna zemin hazırlayabileceğini savunuyor.

Görüşmelerde savunma iş birliği de öne çıktı. İki ülke, ortak savaş uçağı geliştirme programı GCAP başta olmak üzere askeri sanayi alanındaki koordinasyonu artırma konusunda mutabık kaldı. Japonya Başbakanı Takaichi, iki ülke arasındaki ilişkilerin "yarı müttefik" olarak tanımlanabilecek bir seviyeye ulaştığını söyledi.

Öte yandan anlaşmaların açıklandığı dönemde İngiltere hükümeti iç siyasi krizle karşı karşıya bulunuyor. Savunma bütçesine ilişkin anlaşmazlık nedeniyle Savunma Bakanı John Healey'nin istifası, Starmer hükümeti üzerindeki baskıyı artırdı. Muhalif çevreler, hükümetin iç siyasi sorunlar ve ekonomik baskılar sürerken dış ortaklıklara ağırlık vermesini eleştiriyor.

Uzmanlar, İngiltere ve Japonya'nın teknoloji, savunma ve tedarik zincirlerinde giderek daha yakın iş birliğine yönelmesinin, özellikle Asya-Pasifik ve Avrupa'daki jeopolitik rekabeti daha da hızlandırabileceği değerlendirmesinde bulunuyor. (İLKHA)