Hindistan'da birkaç ay önce sosyal medyada mizahi bir tepki olarak doğan Cockroach Janta Party (Hamam Böceği Halk Partisi - CJP), ülkenin en dikkat çeken gençlik hareketlerinden birine dönüştü.

Son olarak başkent Yeni Delhi'de Parlamento'ya yürümek isteyen binlerce göstericiye güvenlik güçlerinin göz yaşartıcı gaz ve coplarla müdahale etmesi, hareketi yeniden ülke gündeminin ilk sıralarına taşıdı.

Hareketin temel talepleri arasında Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifası, merkezi sınav sisteminin reforme edilmesi ve son yıllarda art arda yaşanan sınav soru sızıntılarının sorumlularının hesap vermesi bulunuyor. Protestocular ayrıca sınav baskısı nedeniyle hayatını kaybeden öğrencilerin ailelerine tazminat ödenmesini talep ediyor.

CJP'nin ortaya çıkışında, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı Surya Kant'ın işsiz gençleri "hamam böcekleri"ne benzeten açıklamaları belirleyici oldu. Tepki olarak sosyal medyada kurulan hareket, aşağılayıcı ifadeyi sahiplenerek bunu siyasi bir sembole dönüştürdü.

Boston Üniversitesi mezunu Abhijeet Dipke tarafından başlatılan hareket, kısa sürede yalnızca internet fenomeni olmaktan çıkarak ülke çapında protestolar düzenleyen organize bir yapıya dönüştü.

Hareketin büyüme hızı sosyal medyada da dikkat çekici seviyelere ulaştı.

Instagram hesabı kuruluşundan sonraki ilk haftalarda 22 milyon takipçiye ulaştı.

Bazı dönemlerde takipçi sayısı, iktidardaki BJP'nin resmi Instagram hesabını geride bıraktı.

İlk kitlesel protestolara binlerce kişi katıldı.

Son Parlamento yürüyüşünde de öğrenciler, genç profesyoneller ve ailelerden oluşan büyük kalabalıklar sokaklara çıktı.

Uzmanlara göre Hamam Böceği Hareketi'nin büyümesinin temel nedeni yalnızca tartışmalı açıklamalar değil.

Son yıllarda Hindistan'da; genç işsizliği yüksek seyrediyor, kamu personeli ve üniversite giriş sınavlarında tekrar eden soru sızıntıları yaşanıyor, milyonlarca öğrencinin geleceğini etkileyen sınavlar iptal edilmek zorunda kalıyor ve eğitim sistemine yönelik güven önemli ölçüde zedeleniyor.

Özellikle tıp fakültesine giriş sınavlarında yaşanan soru sızıntıları milyonlarca öğrenciyi etkilerken, bu durum gençler arasında hükümete yönelik öfkeyi artıran başlıca unsur olarak gösteriliyor.

Protestoların son haftalarda büyümesinde eğitim reformu talebiyle açlık grevine başlayan aktivist Sonam Wangchuk da önemli rol oynadı.

Yaklaşık 20 gün süren açlık grevinin ardından polis tarafından hastaneye götürülmesi muhalefet çevrelerinde zorla müdahale olarak değerlendirilirken, hükümet bunun sağlık gerekçesiyle yapıldığını savundu. Wangchuk'un hastaneye kaldırılması sonrasında gösterilere katılım daha da arttı.

Bugün Parlamento'nun muson dönemi oturumunun başladığı gün düzenlenmek istenen yürüyüşe izin verilmedi.

Buna rağmen binlerce gösterici Yeni Delhi'de Parlamento'ya yürümeye çalışınca polis göz yaşartıcı gaz kullandı ve coplarla müdahale etti. Olaylar sırasında çok sayıda gösterici güvenlik barikatlarını aşmaya çalışırken, hükümet ilk kez hareket temsilcileriyle temas kurdu. Sağlık Bakanı J.P. Nadda'nın bazı temsilcilerle görüştüğü bildirildi.

Siyaset bilimcilere göre Hamam Böceği Hareketi henüz klasik anlamda güçlü bir siyasi parti konumunda değil. Ancak milyonlarca gence ulaşan dijital ağı, geniş sosyal medya etkisi ve eğitim krizini merkezine alan söylemi nedeniyle Başbakan Narendra Modi hükümetinin son dönemde karşı karşıya kaldığı en dikkat çekici gençlik hareketlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Önümüzdeki süreçte hareketin sokak protestolarını sürdürüp sürdüremeyeceği ve bunu seçim siyasetine taşıyıp taşıyamayacağı Hindistan siyasetinin önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek. (İLKHA)