ABD'nin Kuzey Carolina açıklarında düzenlenen geniş kapsamlı NATO deniz tatbikatı, askeri iş birliğinden çok Washington ile Avrupalı müttefikler arasında büyüyen siyasi gerilimleri gözler önüne serdi.

Reuters'ın özel olarak takip ettiği FLEETEX 250 tatbikatı, ABD'nin 250. kuruluş yılı etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilirken, Trump yönetiminin NATO'yu hedef alan açıklamaları ve Avrupa'daki Amerikan askeri varlığını azaltma planlarının gölgesinde yapıldı.

Trump yönetimi son aylarda NATO'nun 77 yıllık yapısını açık şekilde sorgularken, Avrupa ülkelerini savunma yükünü ABD'nin sırtına yüklemekle suçlamayı sürdürüyor. Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmede İngiltere, Almanya, Fransa ve İspanya'yı İran operasyonlarına yeterince destek vermemekle eleştirerek müttefiklerine yönelik baskısını bir kez daha artırdı.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de NATO karargâhındaki konuşmasında Avrupa'daki Amerikan askeri varlığının yeniden değerlendirildiğini açıklarken, "bedavacı müttefikler" ifadesini kullanarak ittifak içindeki gerilimi daha da tırmandırdı. Pentagon'un altı aylık incelemesinin Avrupa'daki ABD kuvvetlerinde azaltmaya gidilmesinin önünü açabileceği belirtiliyor.

Reuters'ın aktardığına göre, Pentagon içinde hazırlanan bir değerlendirmede, İran İslam Cumhuriyeti'ne saldırıları sırasında ABD'ye üs ve hava sahası desteği vermeyen İspanya'nın NATO içindeki konumunun dahi tartışmaya açıldığı ifade edildi. Bu durum, Washington yönetiminin müttefiklerine yönelik baskıcı yaklaşımının ulaştığı noktayı ortaya koydu.

Buna karşın Norveç, Almanya, Belçika, Danimarka, Hollanda, Türkiye, Fransa ve İspanya'dan birlikler ABD açıklarında ortak operasyonlar gerçekleştirerek siyasi krizlere rağmen askeri koordinasyonun sürdüğünü göstermeye çalıştı.

Eski NATO istihbarat yetkilisi David Cattler ise tatbikatların Avrupa'nın Atlantik'in iki yakasını savunma iradesini ortaya koyduğunu ancak bunun Trump yönetiminin NATO'ya yönelik olumsuz yaklaşımını değiştirmesinin zor göründüğünü söyledi.

Uzmanlar da NATO içerisindeki askeri iş birliğinin sahada devam etmesine rağmen Washington'daki siyasi söylemin ittifakın geleceğine ilişkin belirsizlikleri artırdığı görüşünde birleşiyor. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını azaltması halinde ortak tatbikatların ve operasyonel koordinasyonun da zayıflayabileceği değerlendiriliyor.

Tatbikat boyunca NATO unsurları denizde kaçakçılık senaryoları, denizaltı savunması, hava savunması ve müşterek çıkarma operasyonları icra ederken, askeri personel siyasi tartışmaların dışında ortak çalışmayı sürdürdü. Ancak uzmanlara göre sahadaki bu uyum, Trump yönetiminin NATO'yu hedef alan politikalarının yarattığı güven krizini ortadan kaldırmaya yetmiyor. (İLKHA)