ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereleri gerekçe göstererek Moskova'ya yönelik yeni yaptırımları uygulamayı erteledi. Rusya'nın müzakere masasından uzaklaşmasını istemediğini savunan Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'yi ise savaşı devam ettirmeyi istemekle suçladı. Washington'ın Rusya'dan dizel yakıt ithalatına izin vermesi ve yaptırım baskısını azaltması, Kiev'in ABD desteğine ilişkin kaygılarını artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'ya yönelik yeni yaptırımları şimdilik uygulamama kararını savunurken, Moskova ile yürütülen görüşmelerin zarar görmesini istemediğini belirtti. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, Rusya'yı müzakere masasından uzaklaştıracak bir adım atmak istemediğini ifade etti.

Trump, kararını açıklarken "Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmek için müzakere yürütüyorum." mesajı verdi. Rusya'nın yaptırımlardan muaf tutulmasının görüşmelerin devam etmesini sağlayacağını savunan ABD Başkanı, gerekli görmesi hâlinde söz konusu belgeyi daha sonra imzalayabileceğini de söyledi.

Bu karar, Washington yönetiminin Rusya'ya yönelik ekonomik baskıyı artırması beklenirken yeni yaptırımların yürürlüğe girmesini durdurması nedeniyle dikkat çekti. Trump, 16 Ekim'de imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, Rus yetkilileri, bankaları ve enerji ticareti yapan kuruluşları hedef alan yeni yaptırım paketinin uygulanmasını askıya aldı. Karar, Rus enerji ürünlerini satın alan ülkelere yönelik ek gümrük vergileri uygulanmasının da önünü şimdilik kapattı.

Rus dizeline kapı açıldı, Kiev'in tepkisi büyüdü

Washington'ın Moskova ile yakınlaşmasını güçlendiren adımlardan biri de Rus dizel yakıtının ithalatına yönelik kısıtlamaların gevşetilmesi oldu. Trump yönetimi, enerji fiyatlarını düşürme hedefi doğrultusunda Rusya'dan dizel tedarik edilmesine imkân tanıdı.

Karar, Ukrayna açısından Rusya'nın savaş ekonomisine yeni gelir sağlayabileceği endişesini doğurdu. Zelenskiy, daha önce yaptığı açıklamalarda Rus enerji ürünlerine yönelik kısıtlamaların kaldırılmasının Moskova'yı savaşı sürdürmeye teşvik edebileceğini belirtti. Ukrayna lideri, dizel anlaşmasını Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e verilmiş bir ödül olarak değerlendirdi.

Trump ise Rusya'nın enerji ihracatını ve Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını gündeme getirerek Kiev'i eleştirdi. Ukrayna'nın rafinerilere saldırmasının küresel dizel piyasasına zarar verdiğini savunan Trump, yükselen yakıt maliyetlerinin ABD'deki çiftçileri, hayvancılıkla uğraşanları ve işletmeleri de etkilediğini söyledi.

ABD Başkanı, Rusya'nın İran'a verdiği desteğin sınırlı kaldığını da ileri sürerek Moskova üzerindeki baskıyı artırmaktan kaçınmasının nedenlerinden biri olarak bunu gösterdi. Trump, Rusya'nın İran'a daha fazla destek vermesini istemediğini belirterek Moskova ile mevcut ilişkiyi korumaya çalıştığı mesajını verdi.

Trump: "Zelenskiy savaşı bitirmek istemiyor"

Rusya'ya yönelik yaklaşımı nedeniyle eleştirilen Trump, hedefini bu kez doğrudan Zelenskiy'ye çevirdi. Ukrayna liderinin Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını eleştiren ABD Başkanı, Zelenskiy'nin savaşın sona ermesiyle ilgilenmediğini öne sürdü.

Trump, "Zelenskiy umursamıyor." ifadesini kullanarak Ukrayna liderinin savaşı bitirmek istemediğini, hatta belki de hiçbir zaman bunu istemediğini savundu. ABD Başkanı, Kiev'in Rusya'nın enerji altyapısını hedef almasının hem müzakerelere hem de küresel enerji piyasalarına zarar verdiğini ileri sürdü.

Ukrayna yönetimi ise Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını, Moskova'nın Ukrayna'daki enerji tesislerine düzenlediği saldırılara karşılık olarak gerçekleştirdiğini belirtiyor. Kiev, Rus petrol rafinerilerini hedef almanın Moskova'nın savaş için kullanabileceği gelirleri azaltmayı amaçladığını savunuyor.

Trump'ın açıklamaları, iki lider arasında zaten gergin olan ilişkilerde yeni bir krize işaret ediyor. ABD yönetiminin Moskova'ya yönelik yaptırımları ertelemesi ve Rus dizeline kapı açması, Kiev'in Washington'ın savaştaki tutumuna ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

Zelenskiy: ABD Rusya'nın safına geçerse kazanamayız

Zelenskiy, ABD'nin Rusya ile yakınlaşmasının Ukrayna açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek Washington'ın desteğini kaybetmek istemediklerini söyledi.

ABD'nin Ukrayna'ya Rus füze saldırılarını önceden tespit etmesine yardımcı olan istihbarat bilgilerini yeniden sağlamaya başladığını açıklayan Zelenskiy, kısa süreli kesintinin ardından bilgi paylaşımının yeniden devreye girdiğini belirtti. Ukrayna lideri, ABD'ye bu desteği yeniden sağladığı için teşekkür etti.

Bununla birlikte Zelenskiy, Washington'ın Moskova ile aynı safta yer alması ihtimaline ilişkin endişesini de dile getirdi. Ukrayna lideri, "ABD resmen Rusya'nın tarafına geçerse ve iki ülke aynı safta yer alırsa kesinlikle kazanamayız ve ayakta kalamayız." değerlendirmesinde bulundu.

Zelenskiy, Trump'ın kararlarının değişmesini umduğunu belirterek ABD Başkanı'na güvenmek istediklerini söyledi. Ukrayna lideri, alınan kararların ülkesine yardımcı olmayacağını, ABD'nin çıkarlarına da hizmet etmeyeceğini savundu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise aynı televizyon programında Zelenskiy'nin, ABD yönetiminin SpaceX'in Ukrayna tarafından kullanılan uydu iletişim hizmetlerini yavaşlattığı yönündeki suçlamalarını eleştirdi. Bessent, Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yönetimin böyle bir adım atmadığını kesin biçimde ifade ettiğini belirterek Zelenskiy'nin bu yöndeki suçlamalarını "son derece pervasızca" olarak nitelendirdi.

Bessent, Ukrayna'nın savaşı yalnızca zaferle sonuçlandırmayı kabul edilebilir seçenek olarak görmesinin gerçekçi olmadığını savunarak çatışmanın müzakere yoluyla varılacak bir uzlaşmayla sona ermesi gerektiğini söyledi.

Sahada karşılıklı saldırılar sürüyor

Diplomatik gerilim tırmanırken Rusya ile Ukrayna arasındaki saldırılar da devam etti. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın Rivne kentindeki bir lojistik merkezin ve Odesa açıklarında askerî ekipman taşıdığını öne sürdüğü bir yük gemisinin hedef alındığını açıkladı.

Rusya'nın açıklamasına göre saldırılarda Ukrayna ordusunun ihtiyaçları için kullanıldığı belirtilen lojistik noktalar, limanlar ve gemiler hedef alındı.

Öte yandan St. Petersburg Valisi Aleksandr Beglov, Ukrayna'nın insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılarda bir kişinin hayatını kaybettiğini, 5 kişinin yaralandığını ve 12 apartman ile iki müstakil evin zarar gördüğünü bildirdi. Saldırılarda petrol tesislerinde ve başka noktalarda yangın çıktığı belirtildi.

Leningrad Bölge Valisi Aleksandr Drozdenko da Ukrayna'ya ait 126 insansız hava aracının düşürüldüğünü açıklarken bazı evlerin, elektrik hatlarının ve araçların zarar gördüğünü duyurdu. Rusya Savunma Bakanlığı ise önceki gece boyunca 1015 Ukrayna insansız hava aracının düşürüldüğünü ileri sürdü.

Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırıları sürerken Moskova'nın da Ukrayna'daki lojistik ve enerji altyapısını hedef almaya devam etmesi, ateşkes ve müzakere arayışlarının sahadaki çatışmaları henüz durduramadığını gösteriyor. (İLKHA)