Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörünün ihracatı, yılın ilk beş ayında 1,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Sektör, bölgenin toplam ihracatındaki lider konumunu korudu.

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri verilerine göre, bölgenin 2025 yılının ilk 5 ayındaki toplam ihracatı 4,8 milyar dolar olurken, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü yüzde 30,9'luk payla ilk sırada yer aldı.

Sektörün ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 1,4 geriledi. Beş aylık dönemde 497 bin 300 ton makarna, 332 bin 800 ton buğday unu ve 203 bin 200 ton ayçiçek yağı ihraç edildi.

İhracatta en yüksek gelir ayçiçek yağından elde edildi. Ayçiçek yağı ihracatı yüzde 22,7 artışla 331,5 milyon dolara yükselirken, makarna ihracatı da yüzde 8,8 artarak 269 milyon dolar olarak kaydedildi.

Aynı dönemde ortalama ihracat birim fiyatları yüzde 1,3 artış gösterdi. Orta Doğu pazarına yapılan ihracat yüzde 12,3 düşüşle 591,9 milyon dolara gerilerken, Afrika pazarına yapılan ihracat yüzde 15,9 artışla 535,2 milyon dolara ulaştı.

"Yeni koridorlar Orta Doğu ticaretimize güç katacak"

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, küresel ticarette yaşanan lojistik sorunlar ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle güvenilir kara koridorlarının öneminin arttığını belirtti.

Suriye güzergâhında sağlanan operasyonel istikrarın ve yeni transit hatların Türkiye'nin bölgesel gıda arz güvenliğindeki rolünü güçlendirdiğini ifade eden Kadooğlu, Orta Doğu'da artan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin tedarik zincirlerinde alternatif güzergâhları zorunlu hale getirdiğini söyledi.

İslahiye ve Nusaybin sınır kapılarının tam kapasiteyle devreye alınmasına yönelik çalışmaların, Kalkınma Yolu Projesi ile birlikte değerlendirildiğinde bölgesel ticaret açısından önemli fırsatlar sunacağını belirten Kadooğlu, Türkiye-Suriye-Ürdün-Suudi Arabistan hattının kesintisiz bir transit koridora dönüşmesinin Türkiye gıda sanayisinin ihracat gücünü artıracağını kaydetti.

"Tedarik süreçlerini çok yönlü stratejiyle yönetiyoruz"

Türkiye'nin bölgesel tedarik merkezi konumunun sürdürülebilmesi için gıda ticaretinin tarımsal üretimle uyumlu şekilde planlanması gerektiğini vurgulayan Kadooğlu, bu yıl hububat üretiminde yüksek rekolte beklendiğini ifade etti.

Yurt genelinde uzun yıllar ortalamasının üzerindeki yağışların üretime olumlu yansıdığını belirten Kadooğlu, buna karşın iklim koşullarının hasat sürecini kısa bir döneme sıkıştırmasının kalite farklılıklarına yol açabileceğini söyledi.

Üretim maliyetlerinin dengelenmesi ve yüksek ürün kalitesinin sürdürülebilmesi amacıyla uluslararası piyasalardan yapılan hammadde tedarikinin zaman zaman gerekli hale geldiğini belirten Kadooğlu, tedarik zincirinin tüm aşamalarını katma değerli ihracat hedefi doğrultusunda yönetmeye devam edeceklerini ifade etti. (İLKHA)