Öz Orman-İş Sendikası Genel Başkanı Settar Aslan, Türkiye’de meydana gelen orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı olduğuna dikkat çekerek, ormanların korunmasının gelecek nesillere bırakılacak en büyük miras olduğunu söyledi. Aslan, yangınlarla mücadelede toplumsal bilinç, eğitim ve insan gücünün kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

HAK-İŞ Konfederasyonu’na bağlı Öz Orman-İş Sendikası Genel Başkanı Settar Aslan, yaz aylarında artış gösteren orman yangınlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İlke Haber Ajansı (İLKHA) muhabirine yaptığı yazılı açıklamada yangınların yaklaşık yüzde 90’ının insan kaynaklı ihmallerden çıktığını belirten Aslan, sigara izmaritleri, kontrolsüz piknik ateşleri ve dikkatsizliklerin büyük felaketlere yol açtığını ifade etti. Ormanların yalnızca ağaçlardan ibaret olmadığını dile getiren Aslan "Yeşil Vatan" bilincinin küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerektiğini kaydetti.

"Yangını büyüten iklim şartları olabilir, yangını başlatan ise çoğu zaman insandır"

"Orman yangınlarının en büyük nedenleri nelerdir?" sorusuna Aslan, "Türkiye’de meydana gelen orman yangınlarının büyük bölümü insan kaynaklı nedenlerle ortaya çıkmaktadır. Yıldırım gibi doğal sebeplerden kaynaklanan yangınlar olmakla birlikte bunların oranı oldukça düşüktür. Sigara izmaritleri, kontrolsüz piknik ateşleri, anız yakılması, enerji nakil hatları, tarımsal faaliyetler sırasında oluşan ihmaller ve çeşitli dikkatsizlikler yangınların başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. İklim değişikliğinin etkisiyle artan sıcaklıklar, düşük nem oranları ve kuvvetli rüzgârlar yangınların daha hızlı yayılmasına neden olmaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki yangını büyüten iklim şartları olabilir, yangını başlatan ise çoğu zaman insandır." şeklinde cevap verdi.

"Ülkemizde çıkan yangınların yaklaşık yüzde 90’a yakını insan kaynaklıdır"

Orman yangınlarında insan faktörünün ne kadar etkili olduğuna değinen Aslan "Orman yangınlarında insan faktörü belirleyici düzeydedir. Ülkemizde çıkan yangınların yaklaşık yüzde 90’a yakını doğrudan veya dolaylı olarak insan kaynaklıdır. Ormana atılan bir sigara izmariti, söndürülmeden bırakılan bir mangal közü ya da dikkatsizce terk edilen bir ateş binlerce hektarlık alanın yok olmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle yangınlarla mücadele yalnızca orman işçilerinin, Orman Genel Müdürlüğünün veya devletin görevi değildir. Bu mücadele milletçe vermemiz gereken ortak bir sorumluluktur." dedi.

"Yangınla mücadelede teknoloji önemlidir ancak insan gücü hâlâ en kritik unsurdur"

Alınan önlemlerle ilgili de Aslan, şunları aktardı:

"Devletimiz son yıllarda yangınlarla mücadelede önemli yatırımlar gerçekleştirmiştir. Hava araçlarının sayısı artırılmış, insansız hava araçları devreye alınmış, erken müdahale sistemleri güçlendirilmiş ve teknolojik altyapı önemli ölçüde geliştirilmiştir. Ancak iklim değişikliğiyle birlikte yangınların hem sayısı hem de şiddeti artmaktadır. Bu nedenle mücadele kapasitesinin sürekli geliştirilmesi gerekmektedir. Öz Orman-İş Sendikası olarak yıllardır özellikle yangın işçilerinin sayısının artırılması, ekiplerin güçlendirilmesi ve yangın sezonunda çift vardiya sistemine geçilmesi gerektiğini ifade ediyoruz. Çünkü günlerce süren yangınlarda personel büyük bir fedakârlıkla görev yapmaktadır. Uzun süre dinlenemeden çalışan personelin hem fiziksel dayanıklılığı azalmakta hem de can güvenliği riske girmektedir. Çift vardiya sistemi sayesinde ekipler dönüşümlü çalışabilecek, müdahale kapasitesi korunurken personelin güvenliği de artırılmış olacaktır. Yangınla mücadelede teknoloji önemlidir ancak insan gücü hâlâ en kritik unsurdur."

"En etkili yöntem, yangının hiç çıkmamasını sağlamaktır"

"Cezai yaptırımlar caydırıcı mı?" sorusuna da Aslan "Mevcut mevzuatta ciddi yaptırımlar bulunmaktadır. Ancak bazı durumlarda yalnızca cezaların yeterli olmadığını görüyoruz. Bir kişinin ihmali sonucu onlarca yılda oluşan bir ormanın, içindeki canlı yaşamının ve doğal dengenin yok olması yalnızca maddi bir kayıp olarak değerlendirilemez. Bu nedenle hem cezaların kararlılıkla uygulanması hem de vatandaşlarımızın bilinçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. En etkili yöntem, yangın çıktıktan sonra ceza vermek değil, yangının hiç çıkmamasını sağlamaktır." ifadelerine yer verdi.

"Yangınla mücadele okul sıralarında başlamalıdır"

Yangınların önlenmesi için toplumsal bilincin nasıl artırılması hakkında da Aslan "Yangınla mücadele okul sıralarında başlamalıdır. Çocuklarımıza ormanın yalnızca ağaçlardan oluşmadığını, suyun, toprağın, havanın ve yaşamın teminatı olduğunu anlatmalıyız. Çünkü orman sevgisi küçük yaşlarda kazanılır. Öz Orman-İş Sendikası olarak yıllardır dile getirdiğimiz taleplerden biri de genç nesillerde orman bilincinin güçlendirilmesiydi. Bu nedenle Sayın Cumhurbaşkanımızın himayelerinde, Milli Eğitim Bakanlığımız ile Tarım ve Orman Bakanlığımızın iş birliğiyle eğitim sistemine kazandırılan Yeşil Vatan derslerini son derece değerli buluyoruz. Bugün bir çocuğa ormanın önemini anlatırsanız yarın o çocuk ormana sigara izmariti atmaz, ateş yakarken iki kez düşünür, çevresindekileri de uyarır. Yeşil Vatan dersleri sayesinde çocuklarımız ormanların iklim üzerindeki etkisini, biyolojik çeşitliliği, su kaynaklarının korunmasını ve yangınların doğaya verdiği zararları daha yakından öğrenmektedir. Biz bunun uzun vadede Türkiye’nin yangınlarla mücadelesine yapılmış en önemli yatırımlardan biri olduğuna inanıyoruz." ifadelerine yer verdi.

"En büyük hata ateşin kontrolsüz kullanılmasıdır"

Piknik alanlarında en sık yapılan hatalarla ilgili de Aslan "En büyük hata ateşin kontrolsüz kullanılmasıdır. Vatandaşlarımız bazen mangal ateşinin tamamen söndüğünü düşünerek alandan ayrılıyor. Ancak saatler sonra rüzgârın etkisiyle yeniden alevlenen közler büyük yangınlara yol açabiliyor. Cam şişelerin, plastik atıkların ve yanıcı maddelerin doğaya bırakılması da ciddi risk oluşturmaktadır. Doğaya bırakılan her atık aslında geleceğimize bırakılmış bir tehdittir." dedi.

"En etkili denetim vatandaşın kendi vicdanıdır"

Yangın riski ve denetimlerle ilgili Aslan, şunları aktardı:

"Yaz aylarında kuruyan otlar ve düşük nem oranı nedeniyle en küçük kıvılcım bile büyük felaketlere dönüşebilmektedir. Bir sigara izmariti, söndürülmemiş mangal közü veya rüzgârın taşıdığı küçük bir kıvılcım dakikalar içerisinde yüzlerce hektarlık alanı etkileyebilecek yangınlara neden olabilmektedir. Yangınların büyük bölümü ilk dakikalarda önlenebilecek olaylarken ihmaller nedeniyle büyümektedir. Orman Genel Müdürlüğümüz, kolluk kuvvetlerimiz ve ilgili kurumlarımız yoğun denetimler gerçekleştirmektedir. Ancak milyonlarca insanın kullandığı alanlarda yalnızca denetimle sonuç almak mümkün değildir. Hiçbir kamu görevlisi her ağacın başında nöbet tutamaz. Bu nedenle vatandaşlarımızın da kendi sorumluluklarının farkında olması gerekmektedir. En etkili denetim vatandaşın kendi vicdanıdır."

"Vatandaşlarımızın ilk görevi kurallara uymaktır"

Son olarak vatandaşların sorumluluğu ve güvenli piknik kültürü hakkın bilgi veren Aslan "Vatandaşlarımızın ilk görevi kurallara uymaktır. Yasak alanlarda ateş yakmamak, sigara izmaritlerini doğaya atmamak, çöplerini toplamak ve şüpheli durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni haberdar etmek büyük önem taşımaktadır. Ormanlar devletin değil, milletin ortak mirasıdır. Dolayısıyla koruma sorumluluğu da hepimize aittir. Güvenli piknik kültürü ceza korkusuyla değil, aidiyet duygusuyla oluşur. Vatandaşlarımız gittikleri her ormanlık alanı kendi bahçeleri gibi görmelidir. Ailelerimiz ve eğitim kurumlarımız çevre bilincinin geliştirilmesinde önemli görev üstlenmelidir. Biz Öz Orman-İş Sendikası olarak şuna inanıyoruz: Yeşil Vatan yalnızca orman işçilerinin değil, bu ülkede yaşayan herkesin ortak emanetidir. Bu emaneti koruyabildiğimiz ölçüde gelecek nesillere nefes olabilecek bir Türkiye bırakabiliriz." şeklinde belirtti. (İLKHA)