ABD ve Japonya, Güney Çin Denizi’nde Çin’le egemenlik anlaşmazlığı yaşayan Filipinler’le birlikte 5 gün süren deniz tatbikatına katılırken, bölgedeki askeri faaliyetler ve karşılıklı suçlamalar gerilimin yeniden yükselmesine neden oldu.

Filipinler ordusundan yapılan açıklamaya göre, 21-25 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilen tatbikatta savaş gemileri, sahil güvenlik unsurları ile gözetleme ve savaş uçakları kullanıldı. Tatbikatın, üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki operasyonel uyumu artırmayı amaçladığı belirtildi.

ABD ve Japonya'nın Filipinler'le askeri işbirliğini son yıllarda giderek genişletmesi, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki hak iddialarına karşı bölgedeki askeri varlığın artırılması şeklinde değerlendiriliyor. Ortak tatbikatların kapsamı ve sıklığının artması, Pekin ile Manila arasındaki ihtilafların yanı sıra Washington ile Pekin arasındaki rekabeti de daha görünür hale getiriyor.

Filipinler ordusu, tatbikatların Hint-Pasifik bölgesinde barış, istikrar ve güvenliği destekleyen ortaklık açısından önem taşıdığını savundu. Ancak tatbikatların tam olarak nerede gerçekleştirildiği açıklanmadı.

Çin donanması ve sahil güvenlik unsurları, daha önce ABD ve müttefiklerinin katıldığı benzer tatbikatlar sırasında bölgedeki faaliyetlerini artırmıştı.

Tatbikatların başlamasından bir gün önce Filipinler, Çin Sahil Güvenlik personelinin İkinci Thomas Sığı'nda bir Filipinli denizciye copla vurduğunu öne sürdü. Çin ise olayın sorumlusunun Filipinler olduğunu belirterek Filipin gemilerinin önce saldırdığını ve Çin teknelerine çarptığını açıkladı.

Gerilimin tatbikatlar sırasında da sürdüğü bildirildi. Filipinler Sahil Güvenliği, Çin Sahil Güvenlik unsurlarının perşembe ve cuma günleri Scarborough Sığı yakınlarında Filipin hükümetine ait gemilere tazyikli suyla müdahale ettiğini iddia etti.

Çin tarafı ise Filipin gemilerinin bölgeye ısrarla izinsiz girmesi üzerine yasal tedbirler alındığını bildirdi.

Filipinler Silahlı Kuvvetleri'nin yeni Genelkurmay Başkanı Antonio Nafarrete de cumartesi günü ülkesinin kontrolündeki Thitu Adası'nı ziyaret etti.

Çin'in de hak iddia ettiği Spratly Adaları'nda bulunan Thitu, Filipinler'in Palawan eyaletinin yaklaşık 480 kilometre batısında yer alıyor.

Nafarrete, adada görev yapan askerlere hitaben yaptığı konuşmada, birliklerin ileri karakolun korunmasında kritik öneme sahip olduğunu belirterek operasyonel kapasitelerinin güçlendirilmesi için destek sözü verdi.

Çin, Güney Çin Denizi'nin neredeyse tamamında egemenlik hakkı bulunduğunu savunuyor ve 2016 yılında uluslararası tahkim mahkemesinin Çin'in geniş kapsamlı hak iddialarını geçersiz kılan kararını kabul etmiyor.

ABD ise Güney Çin Denizi'ndeki faaliyetlerini "seyrüsefer serbestisi" ve bölgesel güvenlik gerekçeleriyle savunuyor. Washington'ın Filipinler'le savunma ilişkilerini genişletmesi ve Japonya'nın da ortak tatbikatlara daha fazla katılması, Pekin tarafından bölgedeki askeri baskının artırılması olarak değerlendiriliyor.

Son tatbikat, Washington ve Tokyo'nun Manila ile askeri koordinasyonunu güçlendirdiği bir dönemde, Güney Çin Denizi'ndeki mevcut gerilimin daha geniş bir ABD-Çin rekabetinin parçası haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu. (İLKHA)