Trump yönetimi, göçmenleri kendi ülkeleri yerine üçüncü ülkelere gönderme politikasını genişletirken, ABD'nin Liberya ile yaptığı tartışmalı anlaşma kapsamında ilk sınır dışı işlemi gerçekleştirildi.

ABD'den sınır dışı edilen 20 kişi, perşembe günü Liberya'nın başkenti Monrovia yakınlarındaki Roberts Uluslararası Havalimanı'na getirildi. Liberya yönetimi, ABD ile yapılan anlaşma kapsamında ülkesi Liberya olmayan bin 200'e kadar kişinin kabul edilebileceğini bildirdi.

Liberya Enformasyon Bakanı Jerolinmek Piah, sınır dışı edilenler arasında Afrika ülkelerinin yanı sıra Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Karayipler'den kişilerin de bulunacağını açıkladı. Liberya Adalet Bakanı Natu Oswald Tweh ise bu kişilerin isterlerse Batı Afrika ülkesinde sığınma talebinde bulunabileceklerini söyledi.

Ancak uygulama, ABD yönetiminin göçmenleri kendi ülkeleri yerine hiç bulunmadıkları veya güvenlik açısından ciddi risklerle karşılaşabilecekleri üçüncü ülkelere gönderme politikasına yönelik eleştirileri yeniden gündeme getirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Liberya anlaşmasına ilişkin soruları yanıtlamaktan kaçınırken, Trump yönetiminin göç politikalarını uygulamanın en önemli önceliklerden biri olduğunu savundu. Bakanlık, yasa dışı ve kitlesel göçü sona erdirme ve Amerika'nın sınır güvenliğini güçlendirme konusunda kararlı olduğunu ileri sürdü.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı ise perşembe günkü sınır dışı işlemini operasyonel güvenlik gerekçeleriyle doğrulamadı ve soruları Dışişleri Bakanlığına yönlendirdi.

Washington'ın üçüncü ülkelere yönelik sınır dışı anlaşmaları, özellikle şeffaflık eksikliği ve sınır dışı edilen kişilerin güvenliği konusunda giderek daha fazla tepki çekiyor. İnsan hakları örgütleri, bazı göçmenlerin daha önce hiç bulunmadıkları ülkelere gönderildiğini, bazı durumlarda ise güvenlik tehdidiyle karşı karşıya bırakıldıklarını belirtiyor.

Üçüncü Ülke Sınır Dışı İzleme girişimine göre Trump yönetimi, aralarında Liberya'nın da bulunduğu en az 35 ülkeyle, kendi vatandaşları olmayan kişilerin bu ülkelere gönderilmesine yönelik anlaşmalar yaptı. Söz konusu anlaşmalar kapsamında şimdiye kadar 26 ülkeye 23 binden fazla kişinin gönderildiği belirtiliyor.

ABD yönetiminin Liberya ile yaptığı anlaşmanın ayrıntıları da tartışmaların odağında. Dışişleri Bakanlığı daha önce Liberya'nın ülke vatandaşı olmayan sınır dışı edilmiş kişileri kabul etmeyi kabul ettiğini açıklamıştı. Ancak Eylül 2025'te imzalanan ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan altı sayfalık anlaşmada, kaç kişinin veya hangi ülkelerin vatandaşlarının Liberya'ya gönderileceğine ilişkin açık bir sayı yer almıyor.

Anlaşma, ABD'nin sınır dışı politikasını kendi sınırlarının ötesine taşıdığı yönündeki eleştirileri de güçlendiriyor. Washington yönetimi, ülkelerine geri gönderilmesi hukuken veya fiilen mümkün olmayan göçmenler için üçüncü ülkeleri giderek daha fazla bir çıkış noktası olarak kullanıyor.

Bu politikanın en dikkat çekici örneklerinden biri ise El Salvador vatandaşı Kilmar Abrego Garcia oldu. Abrego Garcia, daha önce yanlışlıkla El Salvador'daki bir hapishaneye sınır dışı edilmiş, ardından ABD yönetimi onu kendi ülkesi yerine başka bir üçüncü ülkeye göndermeyi gündeme getirmişti.

Trump yönetimi, Abrego Garcia'yı Liberya dahil üçüncü bir ülkeye göndermekle tehdit ederken, Garcia Kosta Rika'ya gönderilmeyi kabul edebileceğini belirtmişti. Kosta Rika'nın kendisini kabul edebileceğini açıklamasına rağmen ABD yönetimi bu seçeneği şimdiye kadar uygulamadı.

Abrego Garcia ise Liberya'ya sınır dışı edilmesine karşı Maryland'deki federal mahkemede hukuki mücadele yürütüyor.

ABD'nin son uygulaması, Washington'ın sınır güvenliği söylemiyle savunduğu göç politikasının artık yalnızca ABD sınırlarında değil, binlerce kilometre uzaktaki üçüncü ülkelerde de sonuçlar doğurduğunu ortaya koyuyor. (İLKHA)