Cezayir parlamentosunun iki kanadı, Nijer’e askeri birlik gönderilmesine onay verdi. 1973 Ekim Savaşı’ndan bu yana ilk kez yurt dışında kara askeri görevlendirmesinin önünü açan kararın, öncelikle Cezayir devlet enerji şirketi Sonatrach’ın Nijer’deki petrol yatırımlarını korumayı ve iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığı bildirildi.

Cezayir Senatosu olarak bilinen Millet Konseyi, 25 Ekim'de yapılan kapalı oturumda askeri birlik gönderilmesi kararını oy birliğiyle kabul etti. Ardından parlamentonun alt kanadı Halkın Ulusal Meclisi de karara onay verdi. Böylece yurt dışına asker gönderilmesi için anayasal süreç tamamlandı.

Karar, Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun'un başvurusu üzerine alındı. Cezayir Anayasası'nın 91. maddesi, ülke dışına askeri birlik gönderilmesini parlamentonun iki kanadının da üçte iki çoğunlukla onaylaması şartına bağlıyor. Yetkililer, görevlendirilecek askerlerin sayısını ve konuşlandırma takvimini henüz açıklamadı. Birliklerin Nijer'in kuzeyindeki Madama bölgesinde konuşlandırılması planlanıyor.

Öncelik petrol ve doğal gaz yatırımları

Cezayir'in Nijer'e asker gönderme kararının başlıca nedenlerinden biri, devlet enerji şirketi Sonatrach'ın ülkedeki yatırımlarını korumak. Nijer'in kuzeyinde petrol arama faaliyetleri yürüten şirket, aynı zamanda Nijerya'dan çıkarılan doğal gazın Nijer üzerinden Cezayir'e taşınmasını öngören Sahra Ötesi Doğal Gaz Boru Hattı projesinde de yer alıyor.

Cezayirli senatör Belkacem Bulgiti, askerlerin savaşmak amacıyla değil, ekonomik ve stratejik altyapıyı korumak için gönderileceğini belirtti. Yetkililerin açıklamalarında da enerji yatırımlarının güvenliği ve iki ülke arasında imzalanan ikili anlaşmanın uygulanması öne çıktı.

Sahel'de güvenlik boşluğu büyüyor

Cezayir'in kararında, Sahel bölgesinde giderek karmaşıklaşan güvenlik ortamının da etkili olduğu değerlendiriliyor. Nijer, silahlı grupların saldırılarıyla mücadele ederken, komşu Mali ve Burkina Faso'da da güvenlik sorunları ve siyasi istikrarsızlık devam ediyor.

Fransa'nın Barkhane Operasyonu kapsamında bölgedeki askeri varlığını sona erdirmesi ve ABD ile Almanya'nın da Nijer'den çekilmesi, bölgesel güvenlik düzeninde önemli değişikliklere yol açtı. Cezayir'in Nijer'in kuzeyinde asker konuşlandırmayı planladığı Madama, daha önce Fransız güçlerinin kullandığı askeri üslerden birinin bulunduğu bölge.

Cezayirli siyasi analistler, asker gönderilmesinin sınır güvenliğini güçlendirme ve silahlı grupları caydırma amacı taşıyabileceğini belirtiyor. Ancak yurt dışında askeri varlık oluşturulmasının, Cezayir'i Sahel'deki çatışmaların içine çekme riski de bulunuyor.

Nijer'le ilişkiler yeniden yakınlaşıyor

Cezayir ile Nijer arasındaki askeri iş birliği son aylarda hız kazandı. Ağustos sonunda Nijer'in başkenti Niamey'de yaşanan askeri isyan girişiminin ardından Cezayir, Nijer yönetiminin talebi üzerine dört Su-30 savaş uçağını ve havada yakıt ikmali yapabilen bir uçağı ülkeye gönderdi. Cumhurbaşkanı Tebbun da daha sonra yaptığı açıklamada, girişimin engellenmesine yardımcı olduklarını söyledi.

İki ülke arasındaki ilişkiler, Nijer'de 2023'teki askeri darbenin ardından bir süre gerilmişti. Ancak son dönemde gerçekleştirilen üst düzey ziyaretler ve askeri temaslar, ilişkilerin yeniden geliştirilmesini sağladı. Nijer Savunma Bakanı Salifou Mody'nin ekim ayında Cezayir'e yaptığı ziyaret sırasında iki ülke arasında askeri iş birliği protokolü de imzalandı.

Cezayir'in yeni kararı, ülkenin uzun süredir benimsediği sınır ötesinde askeri müdahaleden kaçınma yaklaşımında önemli bir değişime işaret ediyor. Ancak birliklerin henüz resmen konuşlandırılmadığı ve görevin kapsamının açıklanmadığı dikkate alındığında, Cezayir'in Sahel'deki rolünün ne ölçüde genişleyeceği önümüzdeki dönemde netleşecek. (İLKHA)