Avustralya Federal Sağlık Bakanlığı, doktorların hasta görüşmelerini kayıt altına alarak otomatik şekilde yazılı nota dönüştüren yapay zekâ destekli "AI scribe" (dijital kâtip) sistemlerinin yaygınlaşmasının ardından veri güvenliği, hasta mahremiyeti ve tıbbi doğruluk konusunda önemli endişeler dile getirdi.

Son 18 ayda hızla yaygınlaşan yapay zekâ tabanlı sistemler, doktor ile hasta arasındaki görüşmeleri kaydediyor, metne dönüştürüyor ve muayene notlarını otomatik olarak hazırlıyor. Avustralya Kraliyet Pratisyen Hekimler Koleji'nin (RACGP) anketine göre, ülkede bu teknolojiyi kullanan doktorların oranı Ağustos 2024'te yüzde 22 iken Kasım 2025'te yüzde 40'a yükseldi.

Şirketler, sistemlerin dünya genelinde yüz milyonlarca kez kullanıldığını ve sağlık çalışanlarının idari yükünü önemli ölçüde azalttığını savunuyor.

Ancak Guardian Australia'nın Bilgi Edinme Yasası kapsamında ulaştığı Şubat 2026 tarihli Senato bilgilendirme belgelerine göre, Federal Sağlık Bakanlığı, AI scribe uygulamalarının yeterli denetime tabi olmadığını belirterek çeşitli risklere dikkat çekti.

Bakanlık, bazı şirketlerin ürünlerini "tıbbi cihaz" kapsamı dışında pazarladığını, gizlilik standartlarına uygun olduklarını öne sürmelerine rağmen veri işleme süreçleri konusunda yeterli şeffaflık sağlamadığını ifade etti. Belgelerde ayrıca bazı sağlayıcıların hasta verilerini farkında olmadan Avustralya dışındaki bulut sistemlerine aktarabileceği ve bunun hasta bilgilerinin güvenliği açısından risk oluşturabileceği belirtildi.

Yetkililer ayrıca bazı AI scribe şirketlerinin sağlık çalışanlarına çalışma saatlerini artırmadan gelirlerini yüzde 30 yükseltebileceklerini vaat ettiğine dikkat çekerek, bunun kamu sağlık sigortası Medicare üzerindeki mali yükü artırabileceği uyarısında bulundu.

Bakanlığın Yapay Zekâ Danışma Grubu tarafından hazırlanan Nisan 2026 tarihli değerlendirmede ise dijital kâtiplerin doktorların verimliliğini artırabileceği ve tükenmişliği azaltabileceği kabul edilirken, büyük dil modellerinin doğruluk ve güvenilirlik açısından taşıdığı sınırlamaların hasta güvenliği ve klinik sorumluluk açısından risk oluşturduğu vurgulandı.

Raporda ayrıca sağlık kuruluşlarının hastalardan yapay zekâ kullanımına ilişkin onay alma yöntemlerinde önemli farklılıklar bulunduğu belirtildi. Bakanlık, bilinçli onayın ancak hastaların teknolojinin sağlayacağı faydaları ve olası sınırlılıkları tam olarak anlamasıyla mümkün olacağını kaydetti.

Tüketici Sağlık Forumu Üst Yöneticisi (CEO) Dr. Elizabeth Deveny de mevcut düzenlemelerin günlük uygulamalarda yeterince güçlü ve tutarlı olup olmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi. Deveny, yapay zekâ kullanımının gerçekten daha kaliteli sağlık hizmeti ve daha iyi erişim sağlayıp sağlamadığı ya da yalnızca sağlık kuruluşlarının faturalandırılabilir işlem sayısını artırıp artırmadığının kamuoyu tarafından bilinmesi gerektiğini ifade etti.

Öte yandan bazı hastaların, AI scribe kullanımına onay vermemeleri halinde farklı bir doktora yönlendirildiklerini bildirdiği aktarıldı. Melbourne'de görev yapan bir psikiyatristin ise yapay zekâ destekli kayıt sistemini kabul etmeyen hastaları kabul etmediği belirtildi.

Avustralya'da AI scribe teknolojilerinin denetimi, Terapötik Ürünler İdaresi (TGA), Avustralya Sağlık Uygulayıcıları Düzenleme Kurumu (Ahpra) ve Bilgi Komiserliği Ofisi gibi farklı kurumlar arasında paylaşılıyor.

TGA'nın, dijital kâtiplerin tıbbi cihaz olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmayacağını değerlendiren kapsamlı incelemesini önümüzdeki aylarda tamamlaması bekleniyor.

Bilgi Gizliliği Komiseri Carly Kind de Mayıs ayında yaptığı açıklamada, ofisinin AI scribe teknolojisinin yaygınlaşmasını yakından takip ettiğini, hasta onamı süreçleri ve gizlilik politikalarındaki eksiklikler konusunda ilgili kurumlarla görüşmeler yürüttüğünü bildirdi. (İLKHA)