Fransa'da eğitim sistemindeki sorunlar, artan hayat pahalılığı ve ücretlerin yetersiz kalmasına yönelik tepkiler, sendikaların ülke çapında grev ve gösteri çağrısıyla yeni bir aşamaya taşındı. Öğrenciler, işçiler ve kamu çalışanlarının katıldığı eylemler nedeniyle ülke genelinde geniş güvenlik önlemleri alınırken, İçişleri Bakanlığı 70 bin polis ve jandarmanın görevlendirildiğini duyurdu.

Fransız basınında yer alan haberlere göre, haftalardır devam eden lise ve üniversite öğrencilerinin eylemleri, işçi sendikalarının grev kararıyla birleşti. Bugün düzenlenen ülke çapındaki gösterilerde ücretlerin artırılması, alım gücünün korunması, eğitim koşullarının iyileştirilmesi ve kamu hizmetlerine daha fazla kaynak ayrılması talep ediliyor.

Yetkililer, Paris dışındaki gösterilere 500 bin ila 700 bin kişinin katılmasını beklerken, başkent Paris'teki yürüyüşlere ilişkin katılım tahmini 40 bin ila 80 bin arasında açıklandı.

Eylemlerin odağında eğitimden geçim sıkıntısına uzanan talepler var

Eylemlerin başlangıcında okullardaki personel yetersizliği ve eğitim koşullarına yönelik tepkiler öne çıktı. Eylül ayında Paris'in güneydoğusundaki bir lisede yaşanan personel eksikliği üzerinden başlayan protestolar, kısa sürede farklı kentlerdeki lise ve üniversitelere yayıldı.

Öğrenciler, eğitim kurumlarının ihtiyaçlarının karşılanmasını ve eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını isterken, çalışanlar da artan kira, gıda, akaryakıt, elektrik ve doğal gaz giderleri karşısında ücretlerin yetersiz kaldığını belirtiyor.

Fransa'daki başlıca işçi sendikaları; asgari ücretin artırılmasını, maaşlar konusunda acil müzakereler başlatılmasını, kamu hizmetlerinin, istihdamın ve sanayinin korunmasını, vergi adaletinin sağlanmasını talep ediyor. Sendikalar ayrıca yüksek servetlerin daha fazla vergilendirilmesini istiyor.

Fransız basınında yer alan değerlendirmelerde, asgari ücrete 2012'den bu yana olağan yıllık düzenlemelerin dışında ek bir artış yapılmadığına dikkat çekiliyor. Sendikalar, çalışanların alım gücünü koruyacak daha kapsamlı ücret düzenlemeleri yapılmasını talep ediyor.

Sendikalardan grev çağrısı

CFDT, CGT, FO, FSU ve UNSA başta olmak üzere çalışanları temsil eden sendikalar, 5 Kasım için ülke çapında grev ve gösteri çağrısı yaptı. Daha sonra CFTC, Solidaires ve CFE-CGC de eylemlere destek verdi.

Eğitim sendikalarının yanı sıra demir yolu çalışanları da greve katılma çağrısında bulundu. Rafineri çalışanlarına üretimi durdurma çağrısı yapılırken, ulaşımda aksamalar ve bazı okullarda eğitime ara verilmesi bekleniyor.

Le Monde'un aktardığına göre, Fransa hükümeti 5 Kasım sabahı itibarıyla ülkedeki 3 bin 700 lisenin 81'inde bloke eylemi bulunduğunu açıkladı. Lise Öğrenci Sendikası ise idari kararla kapatılan okulları da hesaba katarak binden fazla lisenin faaliyetinin durduğunu bildirdi.

70 bin polis ve jandarma görevlendirildi

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, gösteriler öncesinde yaptığı açıklamada ülke genelinde 70 bin polis ve jandarmanın görevlendirildiğini duyurdu. Bakanlık, bugün 220'den fazla kamusal alanda eylem düzenlenmesinin beklendiğini açıkladı.

Güvenlik önlemleri kapsamında 110 mobil güvenlik biriminin yanı sıra özel polis ve jandarma ekipleri, insansız hava araçları, helikopterler, atlı birlikler, iz takip köpekleri ve zırhlı araçlar da görevlendirildi. Bakanlık ayrıca gösteri güzergâhlarında ve ulaşım noktalarında kontrollerin artırılacağını bildirdi.

Yetkililer, özellikle 17 Ekim'de bazı kentlerde yaşanan olayların tekrarlanmaması için gösteri güzergâhlarının belirlenmesinde sendikalar ve yerel yönetimlerle görüşmeler yapıldığını açıkladı. Paris'te sendikaların Bastille ile Concorde arasında düzenlemek istediği yürüyüşe izin verilmezken, République-Nation güzergâhı onaylandı.

Polisin müdahale biçimi de tartışma konusu

Öğrenci eylemlerinin önceki günlerinde bazı bölgelerde göstericiler ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandı. Polis, kalabalıkları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Gösterilere müdahale sırasında gençlerin yaralandığı yönündeki haberler ve polisin orantısız güç kullandığı iddiaları kamuoyunda tartışmalara neden oldu.

Associated Press'in haberinde de polis müdahalelerinin sertliği nedeniyle güvenlik güçlerinin eleştirildiğine dikkat çekildi. Sendika temsilcileri, gösteri güzergâhlarına getirilen kısıtlamaların ve öğrencilere yönelik müdahalelerin toplumsal tepkiyi artırdığını savunuyor.

İçişleri Bakanı Nuñez ise kamu düzeninin bozulmasına yönelik girişimlere karşı sert müdahalede bulunulacağını belirterek, gösterilerin barışçıl şekilde tamamlanmasını hedeflediklerini ifade etti.

Eylemlerin nasıl sonuçlanacağı merak ediliyor

Fransa'da 17, 24 ve 31 Ekim tarihlerinde düzenlenen gösterilerin ardından 5 Kasım eylemleri, öğrenciler ile çalışanların taleplerini aynı zeminde buluşturması bakımından önem taşıyor.

Sendikalar, hükümet ve işverenlerden ücretler, kamu hizmetleri ve çalışma koşulları konusunda somut adımlar beklerken, gösterilerin ardından yeni eylem kararlarının alınıp alınmayacağı da gündemdeki yerini koruyor. (İLKHA)