Güney Afrika, ülkede düzensiz göçmenlere yönelik protestoların yol açtığı iç ve diplomatik gerilimin ardından, göç sorununa kıta genelinde çözüm bulunması amacıyla Afrika çapında kapsamlı müzakereler başlatılması çağrısında bulundu.

Son dönemde düzensiz göçmenlerin sınır dışı edilmesini talep eden protestoların yaygınlaşması ve göçmenlere yönelik şiddet olaylarının artması üzerine birçok yabancı ülkeyi terk etmek zorunda kalırken, yaşanan gelişmeler bazı Afrika ülkeleriyle diplomatik gerginliğe neden oldu.

Pretoria yönetimi ise sorunun yalnızca Güney Afrika'ya özgü olmadığını, kıta genelindeki düzensiz göçün temel nedenlerinin ortak bir platformda ele alınması gerektiğini savunuyor.

Bu kapsamda Afrika Birliği'ne üye 55 ülke arasında göç konulu geniş kapsamlı bir istişare süreci başlatılması önerildi. Ancak Gana'nın, Güney Afrika'daki göç geriliminin ekim ayında yapılacak Afrika Birliği Koordinasyon Toplantısı'nın gündemine alınması yönündeki teklifi geçen hafta kabul edilmedi. Güney Afrika yönetimi, yalnızca kendi ülkesinin hedef gösterilmesine karşı çıkarak, meselenin kıta çapındaki göç dinamikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.

Göç meselesinin, bu ayın ilerleyen günlerinde Güney Afrika'nın ev sahipliğinde Durban kentinde düzenlenecek Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) Zirvesi'nde de ele alınması bekleniyor. Zirveye katılması öngörülen Malavi, Mozambik ve Zimbabve, son haftalarda Güney Afrika'dan vatandaşlarını geri kabul eden ülkeler arasında yer alıyor.

Güney Afrika Uluslararası İlişkiler Bakanı Ronald Lamola, düzensiz göçe yol açan ekonomik, sosyal ve güvenlik kaynaklı etkenlerin tüm Afrika genelinde değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, özellikle Kuzey Afrika'dan başlayan göç hareketlerinin de görüşmelerde masaya yatırılacağını söyledi.

Lamola, hükümetin göçü yalnızca sınır güvenliği perspektifinden değil, insanların ülkelerini terk etmelerine neden olan itici ve çekici faktörler üzerinden değerlendirmeyi hedeflediğini ifade etti. Bakan, son iki hafta içinde Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama ile ve Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Tinubu'nun temsilcisiyle bu konuda temaslarda bulunduğunu açıkladı.

Öte yandan Güney Afrika'da faaliyet gösteren göç karşıtı gruplar, ülkede yasa dışı bulunan göçmenlerin sınır dışı edilmesi talebiyle her perşembe protestolar düzenlemeye devam edeceklerini duyurdu. Gruplar, hükümetten sınır dışı işlemlerinin hızlandırılmasını, göç yasalarının daha sıkı uygulanmasını ve sınır güvenliğinin artırılmasını talep ediyor.

Göçmenler ise protestolar sırasında şiddete maruz kaldıklarını öne sürüyor.

Güney Afrika hükümetinin verilerine göre, Haziran-Temmuz döneminde yaklaşık 68 bin kişi ülkelerine geri gönderildi. Bunların önemli bir bölümünü gerekli belgelere sahip olmayan veya ülkede yasa dışı bulunan kişiler oluştururken, geri gönderilenlerin büyük kısmının Malavi, Zimbabve ve Mozambik vatandaşları olduğu belirtildi.

Öte yandan Güney Afrika Sınır Yönetim Ajansı, Zimbabve sınırındaki Beitbridge Sınır Kapısı yakınlarında bulunan Musina geçici geri gönderme merkezinin kapasitesini 20 binden bin 500 kişiye düşürdü. Bu adımın, göç yönetiminde yeni bir düzenlemeye işaret ettiği değerlendiriliyor. (İLKHA)