İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkesinin transatlantik köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmen özür dilemeye açık olduğunu belirterek, İngiltere'nin tarihsel sorumlulukları konusundaki tartışmada yeni bir yaklaşımın sinyalini verdi.

Karayipler'de bu hafta yapılacak İngiliz Milletler Topluluğu (Commonwealth) liderleri toplantısı öncesinde konuşan Burnham, köleliğin mirasının dürüstçe ele alınmasının doğru bir adım olduğunu söyledi. Burnham, İngiltere'nin geçmişteki rolünü görmezden gelmek yerine bu konuyla yüzleşmesi gerektiğini ifade etti.

Ancak Başbakan, köle ticaretinden etkilenen ülkelere tazminat ödenmesi taleplerini reddetti. Bunun yerine, Commonwealth bünyesindeki yoksul ülkelerin borçlarının yeniden yapılandırılması, geri ödeme sürelerinin uzatılması ve faiz oranlarının düşürülmesi için bir program başlatmayı önerdi. Bu çalışma kapsamında eski Başbakan Gordon Brown'dan da destek alacağını bildirdi.

Karayip ülkelerinin oluşturduğu Caricom, Burnham'ın özür açıklamasını temkinli biçimde karşıladı. Örgüt, resmen özür dilenmesinin önemli bir ilk adım olduğunu ancak telafi mekanizmaları olmadan özrün eksik kalacağını vurguladı. Caricom Dönem Başkanı ve Saint Lucia Başbakanı Philip J. Pierre de borç hafifletme girişimlerinin tarihsel adalet ve tazminat taleplerinin yerine geçemeyeceğini belirtti.

İngiltere, 16. yüzyılın ortalarından itibaren köle ticaretinde etkin rol oynadı ve Atlantik üzerinden 3 milyondan fazla Afrikalıyı Amerika kıtasına taşıdı. Ülke, 1807'de köle ticaretini yasaklamış, 1833'te ise Britanya İmparatorluğu genelinde köleliği kaldırmıştı. Ancak bugüne kadar köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmen özür dilemedi.

Karayip ülkeleri, onlarca yıldır İngiltere'den tazminat talep ediyor. Talepler arasında mali ödemelerin yanı sıra eğitim ve sağlık yatırımları, yerli topluluklara yönelik kalkınma programları, borçların silinmesi ve atalarının topraklarına dönmek isteyenler için destek sağlanması da bulunuyor.

Öte yandan İngiltere Kralı 3. Charles, Karayipler ziyareti sırasında geçmişte yaşanan acı ve adaletsizlikleri kabul etmiş ancak özür veya tazminat konusunda açık bir taahhütte bulunmamıştı. İngiltere'deki ana muhalefetteki Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch ise resmi özür girişimine karşı çıkarak bunun tazminat taleplerinin önünü açabileceğini savundu. (İLKHA)