Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin ekonomik ilişkilerini ABD dışındaki pazarlara yayma hedefi doğrultusunda çarşamba günü Suudi Arabistan'a gitti. Ziyaret, bir Kanada başbakanının krallığa 26 yıl sonra gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olma özelliğini taşıyor.

Carney'nin perşembe günü Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile bir araya gelmesi bekleniyor. Kanada Başbakanı ayrıca Suudi Arabistan-Kanada Yatırım Forumu'nda konuşma yapacak ve çeşitli anlaşmaların imza törenine katılacak.

Ziyaret, Kanada'nın en büyük ticaret ortağı olan ABD'ye olan ekonomik bağımlılığını azaltma ve yeni yatırım kaynakları bulma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Trump'ın uyguladığı gümrük tarifeleri ve ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması'na yönelik açıklamalarının Ottawa yönetimini alternatif ortaklar aramaya yönelttiği belirtiliyor.

Suudi Arabistan ise Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın öncülüğünde yürütülen ekonomik dönüşüm programı kapsamında petrol dışındaki sektörleri geliştirmeyi ve daha fazla yabancı yatırım çekmeyi hedefliyor.

Toronto Üniversitesi Emeritus Profesörü Nelson Wiseman, Trump yönetiminin öngörülemez ticaret ve dış politika yaklaşımının Carney'yi değişen küresel düzende yeni ortaklar aramaya ittiğini ifade etti.

Kanada ile Suudi Arabistan, 2023 yılında tam diplomatik ilişkilerini yeniden tesis ederek yıllardır süren krizi sona erdirmişti. İki ülke arasındaki gerilim, Kanada'nın 2018 yılında Suudi Arabistan'da tutuklanan kadın hakları aktivistlerinin serbest bırakılması çağrısında bulunmasının ardından başlamıştı.

Bu gelişme üzerine Riyad yönetimi Kanada Büyükelçisi'ni sınır dışı etmiş, kendi büyükelçisini geri çekmiş, yeni ticaret ve yatırım ilişkilerini askıya almış, bazı Kanada varlıklarını elden çıkarmış ve Kanada'da eğitim gören binlerce Suudi öğrenciyi başka ülkelere yönlendirmişti. Söz konusu aktivistler daha sonra serbest bırakıldı.

Suudi Arabistan'ın uluslararası alandaki itibarı, 2018 yılında Washington Post yazarı Cemal Kaşıkçı'nın İstanbul'daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu'nda öldürülmesiyle de ciddi şekilde sarsılmıştı. ABD'de 2021 yılında kamuoyuna açıklanan istihbarat değerlendirmesinde operasyonun Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın onayıyla gerçekleştirilmiş olabileceği sonucuna varılmıştı.

Montreal'deki McGill Üniversitesi'nden siyaset bilimci Daniel Béland ise Carney'nin ziyaretinin yalnızca ticaretin çeşitlendirilmesi ve Kanada'ya yeni yatırımlar çekilmesi açısından değil, Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizlikler ve İran'daki savaş nedeniyle de önem taşıdığını söyledi.

Béland, Carney yönetimi açısından ticaret ve güvenlik konularının insan haklarından daha öncelikli hale geldiğini öne sürerken, Wiseman ise Kanada Başbakanı'nın dünyayı olduğu gibi değerlendirdiğini ve otoriter yönetimlere insan hakları konusunda telkinde bulunmanın sınırlarının farkında hareket ettiğini belirtti. (İLKHA)