Karayip ülkeleri, Afrika kökenli halkların köleleştirilmesi nedeniyle eski sömürgeci güçlerden tazminat talebini güçlendiren yeni bir manifesto yayımladı.

Gana'da düzenlenen son tazminat konferansında tanıtılan belge, Karayip Topluluğu Tazminat Komisyonu (CRC) tarafından hazırlandı. Komisyon, manifestonun Karayip Topluluğu'nun (CARICOM) mevcut 10 maddelik tazminat planını daha da güçlendirdiğini ve yıllardır süren adalet arayışına yeni bir hukuki ve ahlaki çerçeve kazandırdığını belirtti.

Manifestoda, kölelik ve sömürgecilik nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin yalnızca ekonomik kayıplarla sınırlı olmadığı vurgulanırken, tazminat talebinin Avrupa ülkelerinden servet transferi istemekten çok daha geniş bir anlam taşıdığı ifade edildi. Belgeye göre amaç, kölelik döneminin mirası olan ırkçılık, eşitsizlik ve ayrımcılığı besleyen yapılarla yüzleşilmesini sağlamak.

CRC Başkanı Prof. Sir Hilary Beckles, tazminat mücadelesinin yalnızca geçmişte işlenen suçların tanınmasını değil, insanlığın daha adil bir gelecek inşa etmesini de hedeflediğini söyledi.

Manifesto, İngiltere başta olmak üzere eski sömürgeci devletlerden "tam ve resmi özür" talebini korurken, hukuki gerekçeleri daha da güçlendiriyor. Belgede ayrıca köleleştirme sisteminin kadınlar ve kız çocukları üzerindeki orantısız etkisine özel vurgu yapılıyor.

Karayipli yetkililer, köleleştirilen Afrikalı kadınların hem zorla çalıştırıldığını hem de sistematik cinsel şiddete maruz bırakıldığını belirterek, bu durumun kuşaklar boyunca devam eden sosyal ve ekonomik sonuçlar doğurduğunu savunuyor.

Yeni manifestoda iklim adaleti de önemli başlıklar arasında yer aldı. Belgede, kölelik ve sömürgecilik sonucu oluşan ekonomik yapıların günümüzde iklim krizinin etkilerine karşı kırılganlığı artırdığı belirtilerek, iklim adaletinin tazminat tartışmalarından ayrı düşünülemeyeceği ifade edildi.

Karayipler'deki yerli halkların maruz kaldığı katliamlar ile köleliğin kaldırılmasının ardından bölgeye getirilen Asyalı işçilerin yaşadığı ağır sömürü de ilk kez daha kapsamlı biçimde ele alındı.

Manifestoda ayrıca, insanlığa karşı suçların zaman aşımına uğramadığı hatırlatılarak, köleleştirilmiş Afrikalıların Atlantik üzerinden zorla taşınmasının ve kölelik sisteminin uluslararası hukuk açısından en ağır suçlar arasında kabul edildiği vurgulandı.

Karayip ülkeleri, tazminat kapsamında yalnızca sembolik adımlar değil, aynı zamanda yaşam kaybı, karşılıksız emek, özgürlükten mahrum bırakılma, fiziksel ve psikolojik zararlar ile cinsiyet temelli şiddet nedeniyle mali tazminat mekanizmalarının da değerlendirilmesini talep ediyor.

Belge, Barbados Başbakanı Mia Mottley başkanlığındaki Karayip liderleri alt komitesinin onayından geçerken, bölgenin tazminat mücadelesinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

CRC Başkanı Beckles "Bu mücadele sadece geçmişteki bir suçun tanınması için değil, insanlığın benzer suçları bir daha işlemeyeceği daha adil bir gelecek inşa etmesi içindir." ifadelerini kullandı. (İLKHA)