Sırbistan’da geçen hafta sonu düzenlenen erken genel seçimlerde iktidardaki Sırp İlerleme Partisi’ni (SNS) mağlup eden öğrenci hareketi, emniyet, istihbarat ve yargının üst düzey yöneticilerinden istifa etmelerini istedi.

Öğrenci hareketinin temsilcileri, başkent Belgrad’da düzenledikleri basın toplantısında, seçim sonuçlarının resmen açıklanmasının ve yeni hükümetin kurulmasının önünü açmak için seçim makamlarına süreci gecikmeden tamamlama çağrısında bulundu.

Seçimlerin ardından yaklaşık 50 sandıkta gelecek pazar günü yeniden oy kullanılacak. Öğrenciler, bu sürecin tamamlanmasının ardından yeni parlamentonun ve hükümetin bir an önce oluşturulmasını talep etti.

Öğrencilerin öncülüğündeki Students' List (Öğrenci Listesi) hareketi, 14 yıldır iktidarda bulunan SNS karşısında seçimleri kazanarak ülkede önemli bir siyasi değişimin önünü açtı. Ancak iktidarın resmen devredilmesi birkaç hafta süreceğinden, mevcut yönetim bu süreçte görevini sürdürüyor.

Basın toplantısında konuşan öğrenci temsilcisi Filip Ubovic "Değişim şimdi başlıyor. Kurumlar vatandaşlara aittir ve yasalar herkes için geçerlidir." ifadelerini kullandı.

Ubovic'in açıklama yaptığı Belgrad'ın merkezindeki parkın, geçmişte Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in destekçilerinin kullandığı ve halka kapatılan bir alan olduğu belirtildi.

Kurumlarda değişim ve yolsuzluk soruşturmaları talebi

Öğrenci hareketi, Vucic'in 2012'de iktidara gelmesinden bu yana SNS'nin devlet kurumları üzerindeki kontrolünü artırdığını savunarak, üst düzey emniyet ve istihbarat yetkililerinin protestolar sırasında iktidar partisi lehine hareket ederek yasaları ihlal ettiğini öne sürdü.

Söz konusu yetkililer, protestoculara karşı orantısız güç kullanmak, yasa dışı gözetim ve gözaltı uygulamalarında bulunmak ve Vucic'in siyasi muhaliflerine baskı yapmakla suçlanıyor.

Öğrenciler ayrıca yargı kurumlarında değişiklik yapılmasını, siyasi baskı nedeniyle daha önce yeterince incelenmediğini savundukları üst düzey yolsuzluk dosyalarının acilen soruşturulmasını istedi.

Kamu görevlilerine, görevden ayrılacak yetkililerin olası usulsüzlüklere ilişkin belge ve delilleri yok etmesini önleme çağrısı yapan hareket, kamu harcamaları ve devlet ihalelerine ilişkin tüm sözleşmelerin inceleneceğini bildirdi.

Ubovic "Öğrenci Listesi intikam almak için burada değil. Siyasi hizmet talep etmiyoruz; yasalara bağlılık, profesyonellik ve sorumluluk istiyoruz." dedi.

Öğrencilerin istifasını istediği emniyet yöneticileri, hakimler ve savcılardan konuya ilişkin henüz açıklama gelmedi.

Vucic'ten öğrencilere 'devrimci terör' suçlaması

Öte yandan Cumhurbaşkanı Vucic, öğrencilerin seçim zaferinin ardından düzenlediği basın toplantısında, seçimleri kazananları "devrimci terör" uygulamakla suçladı.

Vucic'in açıklaması, öğrencileri hain ve devlet düşmanı olarak nitelendiren seçim öncesi yayınlarıyla gündeme gelen Informer TV kanalının bir grup tarafından basılmasının ardından geldi.

Sırbistan'da iki yıl önce bir tren istasyonunda gerçekleştirilen yenileme çalışmaları sonrasında beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi, kamu projelerindeki yolsuzluk iddialarına yönelik protestoları tetiklemişti.

Öğrenciler, söz konusu protestolara öncülük etmiş ve ardından erken genel seçimlerde Vucic'in iktidarını sona erdiren seçim başarısını elde etmişti.

Ülkede devlet televizyonu RTS'nin Genel Müdürü Manja Grcic'in istifa ettiği, kamu yayıncısının Novi Sad kentindeki şubesinin ise Kasım 2024'teki tren istasyonu faciasına ilişkin seçici ve profesyonellikten uzak yayınları nedeniyle izleyicilerden özür dilediği bildirildi.

Öğrencilerin seçim zaferi, Avrupa genelinde benzer gençlik hareketlerinin güç kazandığı bir dönemde, köklü bir siyasi liderin tabandan gelen bir gençlik hareketi tarafından seçim yoluyla iktidardan uzaklaştırılması bakımından dikkati çekti.

AB üyelik süreci yeniden gündemde

Avrupa Birliği (AB) üyeliğine aday olan Sırbistan'ın müzakereleri, Vucic döneminde demokratik gerileme ve Rusya ile yakın ilişkiler nedeniyle durma noktasına gelmişti.

AB yetkilileri, Sırbistan'da yeni yönetimin demokrasi ve hukukun üstünlüğünü güçlendirmesine destek vermeye hazır olduklarını bildirdi. (İLKHA)