Bursa’da yürütülen uluslararası proje kapsamında, ilaç etken maddesi üretiminde kullanılan kimyasal süreçlerin çevresel etkilerinin azaltılması, maliyetlerin düşürülmesi ve üretim verimliliğinin artırılması hedefleniyor.

Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) kimya bölümü akademisyenlerinin hazırladığı “Psödo-peptit Tabanlı Supramoleküler Jellerin Geliştirilmesi: Yapısal Özelliklerinin Aydınlatılması ve Asimetrik Kataliz Uygulamaları” başlıklı proje, TÜBİTAK 2515-COST Aksiyon üyeleri AR-GE Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.

30 ay sürecek proje kapsamında, kiral ilaç etken maddelerinin üretiminde önemli bir yere sahip kimyasal tepkimelerin daha az enerji tüketen, daha verimli ve çevre dostu yöntemlerle gerçekleştirilmesi amaçlanıyor. Kimya Bölümü Organik Kimya Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gamze Koz’un yürütücülüğünü üstlendiği projede, Prof. Dr. Ömer Koz ve Araştırma Görevlisi Ayşe Halıç Poslu araştırmacı olarak görev alacak. Projede doktora öğrencisi Özge Nur Bedirhanoğlu ise tam burslu bursiyer olarak görev alacak.

Projenin temelinde yeni jelatörlerin sentezi ile kiral gözenekli jel malzemelerin geliştirilmesi bulunuyor. “Supramoleküler jel” olarak adlandırılan bu malzemeler akıllı ilaçlardan yara örtülerine, sensörlerden enerji depolamaya kadar pek çok alanda kullanılma potansiyeli taşıyor. BTÜ’lü araştırmacılar, proje kapsamında geliştirecekleri yeni jel malzemeleri kullanarak ilaç etken maddelerinin üretiminde ihtiyaç duyulan bazı kimyasal dönüşümleri daha verimli ve seçimli hale getirmeyi hedefliyor.

İlaç üretiminde daha az enerji, daha yüksek verim

Araştırmada geliştirilecek malzemelerin, kimyasal üretim sırasında enerji tüketimini azaltması, elde edilen ürün miktarını artırması ve istenen moleküler yapının daha seçimli biçimde üretilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor. Böylece ticari öneme sahip kiral kimyasal bileşiklerin daha ekonomik ve çevre dostu yöntemlerle üretilmesinin önü açılabilecek.

İspanya ile iş birliği

Proje, uluslararası araştırma iş birliklerinin geliştirilmesine de katkı sağlayacak. CA23111 (SNOOPY) kodlu Avrupa Bilim ve Teknolojide İş Birliği (COST) aksiyonu kapsamında yürütülecek çalışmalarda, İspanya yönetim komitesi üyesi Dr. Ana Maria Garcia Fernandez ile ortak araştırmalar gerçekleştirilecek. İş birliği çerçevesinde geliştirilen jel malzemelerin özellikleri incelenecek; doktora öğrencilerinin kısa süreli araştırma ziyaretleri ve uluslararası bilimsel toplantılara katılımı desteklenecek. Böylece genç araştırmacıların uluslararası bilim çevreleriyle etkileşim kurması ve doktora çalışmaları sırasında farklı ülkelerden bilim insanlarıyla birlikte çalışma deneyimi kazanması hedefleniyor.

Sürdürülebilir gelecek için çalışmayı önemsiyoruz

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, projenin üniversitenin araştırma ve geliştirme kapasitesine katkı sunduğunu belirterek, “Bilimsel araştırmaların yalnızca mevcut sorunlara çözüm üretmesini değil, aynı zamanda daha sürdürülebilir bir geleceğin inşasına katkı sağlamasını da önemsiyoruz. Akademisyenlerimizin TÜBİTAK desteğiyle hayata geçireceği bu proje, kimya alanındaki bilimsel birikimimizin yenilikçi uygulamalara dönüştürülmesi açısından önemli. Uluslararası iş birlikleriyle güçlenen bu tür çalışmaların, genç araştırmacılarımızın gelişimine ve ülkemizin bilimsel yetkinliğine katkı sağlayacağına inanıyorum.” dedi. (İLKHA)