ABD Donanmasına ait P-8A Poseidon tipi bir keşif ve devriye uçağı, cuma günü Tayvan Boğazı üzerinden uluslararası hava sahasında uçuş gerçekleştirdi. Washington yönetimi söz konusu uçuşu "özgür ve açık Hint-Pasifik" söylemiyle savunurken, Çin ordusu uçağı geçiş boyunca takip ederek izledi.

ABD 7. Filosu, uçağın geçişinin uluslararası hukuka uygun olduğunu savunarak operasyonu, Washington'ın bölgedeki seyrüsefer haklarına bağlılığının göstergesi olarak sundu.

Filo tarafından yapılan açıklamada, ABD ordusunun uluslararası hukukun izin verdiği her yerde uçtuğu, seyir yaptığı ve faaliyet gösterdiği belirtildi.

Ancak Washington'ın rutin bir askeri uçuş olarak sunduğu operasyon, Pekin açısından aynı ölçüde rutin görünmüyor. Çin yönetimi, Tayvan Boğazı üzerinde yetki sahibi olduğunu savunurken, ABD ve Tayvan bölgeyi uluslararası suyolu olarak değerlendiriyor.

Çin'in devlet destekli Global Times gazetesinin askeri bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Çin ordusu, ABD uçağını uçuş boyunca takip ve gözetim altında tuttu. Kaynak, durumun kontrol altında olduğunu bildirdi.

Pekin yönetimi, Tayvan meselesini Çin'in iç işi olarak nitelendiriyor ve Tayvan'ı ülkenin egemenlik ve toprak bütünlüğü açısından temel meselelerinden biri olarak görüyor. Çinli yetkililer daha önce Tayvan konusunda kırmızı çizginin aşılmaması gerektiği uyarısında bulunmuştu.

Buna karşın Tayvan yönetimi, Çin'in egemenlik iddialarını reddediyor ve adanın geleceğine yalnızca Tayvan halkının karar verebileceğini savunuyor.

ABD savaş gemileri ve askeri uçakları son yıllarda birkaç ayda bir Tayvan Boğazı'ndan geçerken veya üzerinde uçarken görülüyor. Washington bu operasyonları uluslararası hukuka ve seyrüsefer özgürlüğüne dayandırıyor; Pekin ise söz konusu faaliyetleri egemenlik iddialarına yönelik meydan okuma olarak değerlendiriyor.

Son uçuş, Washington ile Pekin'in ilişkileri istikrara kavuşturmaya çalıştığı bir dönemde gerçekleşti. İki ülke arasında Tayvan'ın yanı sıra ticaret anlaşmazlıkları ve teknoloji kısıtlamaları gibi başlıklarda da ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in gelecek ay ABD'yi ziyaret ederek Trump ile görüşmesi beklenirken, Washington'ın Tayvan Boğazı'ndaki askeri faaliyetlerini sürdürmesi, iki ülke arasındaki diplomatik yakınlaşma arayışının oldukça kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Böylece Washington, diplomatik temaslar öncesinde "özgür ve açık Hint-Pasifik" mesajını bir kez daha askeri uçuş üzerinden verirken, Pekin de uçağı yakından takip ederek bölgedeki güç dengesinin kendi açısından hâlâ kontrol altında olduğunu gösterdi. (İLKHA)