Kanada Başbakanı Mark Carney hükümeti, Trump'ın ticaret savaşının iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri yeniden şekillendirdiği bir dönemde, ülkenin ABD'ye ekonomik bağımlılığını azaltmayı hedefleyen yeni bütçesini açıkladı.

Perşembe günü kamuoyuna duyurulan ve "Kaderimizin Efendileri" (Masters of Our Destiny) başlığını taşıyan bütçe, çok yıllı harcamalar ve vergi indirimleri kapsamında 142,1 milyar Kanada doları (101,6 milyar ABD doları) tutarında kaynak öngörüyor. Plan kapsamında yatırımları ülkeye çekmek, enerji ve altyapı projelerini geliştirmek ve kültür sektörünü desteklemek amacıyla milyarlarca dolarlık kaynak ayrılması hedefleniyor.

Hükümet, 2026-2027 mali yılında toplam harcamaların 603 milyar Kanada dolarına (431 milyar ABD doları), bütçe açığının ise 62,3 milyar Kanada dolarına (44,5 milyar ABD doları) ulaşmasını bekliyor. Öngörülen açık, nisan ayında yapılan tahminden 3 milyar Kanada doları (2,1 milyar ABD doları) daha düşük.

Bütçede yer alan Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre Kanada'nın federal, eyalet ve yerel yönetimlerinin toplam bütçe açıklarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 2,5 seviyesinde bulunuyor. Bu oran ABD'de yüzde 8,5 olarak hesaplanıyor.

Bütçe belgesinde, "ABD küresel ticareti altüst ediyor." ifadesine yer verilirken, Trump yönetiminin ticaret politikalarının Kanada ekonomisi üzerindeki etkilerine dikkat çekiliyor.

Hükümet, ticaret savaşının bu yılın sonlarında ve gelecek yılın başlarında ekonomik büyümeyi yavaşlatmasını bekliyor. Bütçede Kanada ekonomisinin 2026'da yüzde 1, 2027'de ise yüzde 1,7 büyüyeceği tahmin ediliyor.

Yatırımlara vergi teşviki ve ihracatta çeşitlendirme hedefi

Bütçenin önemli başlıklarından birini özel sektör yatırımlarını teşvik etmeye yönelik vergi düzenlemeleri oluşturuyor. Daha önce duyurulan bir teşvik kapsamında şirketlerin uygun nitelikteki yatırımlarını aynı yıl içinde gider olarak düşebilmesine imkan tanınacak. Bu düzenlemeyle Kanada'da yeni yatırımlar üzerindeki efektif vergi oranının yüzde 6,4'e indirilmesi hedefleniyor. Oranın ABD'deki karşılaştırılabilir seviyenin yarısından daha düşük olacağı belirtiliyor.

Söz konusu teşvikin beş yıllık maliyetinin 36 milyar Kanada dolarına (25,7 milyar ABD doları) ulaşması bekleniyor.

Eski Kanada Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı olan Carney, 2035 yılına kadar ABD dışındaki ülkelere yapılan ihracatı iki katına çıkarmayı hedefliyor. Bu doğrultuda Avrupa ve Asya ülkeleriyle ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi planlanıyor.

Bütçe ayrıca Kanada'nın ilk ulusal egemen varlık fonunun kurulmasına yönelik çalışmaları da ilerletiyor. 25 milyar Kanada doları (17,9 milyar ABD doları) büyüklüğünde olması öngörülen fonun, Kanada merkezli şirketlere ve büyük ölçekli projelere yatırım yapması amaçlanıyor.

Savunma sanayisine 5,5 milyar dolarlık kaynak

Savunma sanayisinin güçlendirilmesi için bütçede 7,7 milyar Kanada doları (5,5 milyar ABD doları) kaynak ayrılıyor. Hükümet, askeri alım sözleşmelerinin yüzde 70'inin Kanadalı şirketlere verilmesini hedefliyor.

Kanada, 2035 yılına kadar NATO'nun savunma ve güvenlik harcamalarını GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarma hedefine ulaşma yolunda ilerlediğini bildiriyor. Ancak açıklanan bütçede bu hedefin toplam maliyeti henüz bütünüyle karşılanmış değil.

ABD ile ticaret görüşmeleri askıya alınmıştı

Kanada hükümeti, ABD'nin ticaret savaşının yanı sıra iki ülke arasındaki müzakerelerde yaşanan anlaşmazlıkları da ekonomik stratejisinin merkezine alıyor.

Carney, ABD'nin Kanada'nın egemenliğini ve kültürel koruma politikalarını tehdit ettiğini belirterek ağustos ayında Washington ile yürütülen ticaret müzakerelerinden çekilmişti.

Yeni bütçe, iki ülkenin olası bir ticaret anlaşması üzerinde çalıştığı ve Trump yönetiminin ticaret politikalarının Kanada ekonomisi üzerindeki etkilerinin sürdüğü bir dönemde açıklandı. (İLKHA)