Somali'de Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed'in ülkede doğrudan seçim sistemine geçilmesini ve siyasi kurumların yeniden yapılandırılmasını hedefleyen reform girişimleri, yargı ve muhalefet cephesinde yaşanan görüş ayrılıklarının ardından yeni bir tartışma sürecini beraberinde getirdi.

Somali Yüksek Mahkemesi, perşembe günü açıkladığı kararında Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed'in görev süresinin sona erdiğini belirterek 90 gün içerisinde seçim yapılmasını istedi. Karar, Cumhurbaşkanı Muhammed'in bir gün önce Başyargıç Baashe Yusuf Ahmed'i görevden almasının ardından geldi.

Mahkemenin beş sayfalık kararında, parlamentonun cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği görev sürelerini dört yıldan beş yıla çıkaran düzenlemesinin mevcut yöneticilere görevde bir yıl daha kalma hakkı tanımadığı savunuldu. Mahkeme, siyasi liderlere seçimlerin nasıl gerçekleştirileceği konusunda uzlaşmaları için 30 gün süre verirken, seçimlere kadar hükümetin rutin idari faaliyetlerle sınırlı kalması gerektiğini bildirdi.

Cumhurbaşkanlığı yönetimi ise başyargıcın görevden alınması kararını yargı sisteminin işleyişine ilişkin şikayetler ve adalet mekanizmasında reform ihtiyacıyla gerekçelendirdi. Yargı kurumlarının işleyişi ve anayasal yetkilerin sınırları konusunda yaşanan bu görüş ayrılığı, ülkedeki siyasi sürecin önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.

Cumhurbaşkanı Muhammed'in öncelikli hedeflerinden biri, Somali'de uzun süredir uygulanan dolaylı seçim sisteminin yerine vatandaşların doğrudan oy kullanacağı bir modele geçilmesi. Mevcut sistemde aşiret temsilcileri milletvekillerini belirlerken, cumhurbaşkanı da milletvekilleri tarafından seçiliyor. Muhammed yönetimi, doğrudan seçim modelinin siyasi temsilin güçlendirilmesine ve demokratik katılımın genişletilmesine katkı sağlayacağını savunuyor.

Ancak muhalefet liderleri ile Puntland ve Jubaland bölgesel yönetimleri, anayasal değişikliklere ve seçim düzenlemelerine itiraz ediyor. Bu görüş ayrılıkları, ülkede seçim sürecinin hangi hukuki ve siyasi çerçevede yürütüleceğine ilişkin tartışmaları derinleştiriyor.

Eski Cumhurbaşkanı Şerif Şeyh Ahmed'in başvurusu üzerine alınan mahkeme kararını memnuniyetle karşıladığı ve Cumhurbaşkanı Muhammed'e müzakere çağrısında bulunduğu bildirildi.

Somali'nin başkenti Mogadişu'da faaliyet gösteren Somali Araştırmalar Merkezi'nden siyasi analist Adnan Abdi Ali ise mahkeme kararının uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirterek, devam eden seçim anlaşmazlıklarının kararın hayata geçirilmesini zorlaştırabileceğini ifade etti.  (İLKHA)