Etiyopya'nın kuzeyinde Tigray Savaşı sonrası dengeler yeniden şekilleniyor. Addis Ababa yönetimi, geçmişte müttefiki olan Eritre ve Amhara milis grubu Fano'yu Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ni desteklemekle suçlarken, taraflar arasındaki gerilim yeni bir çatışma ihtimalini artırıyor.

Etiyopya'nın kuzeyinde, 2020-2022 yılları arasında yaşanan Tigray Savaşı'nın ardından siyasi ve askeri ittifaklar yeniden şekilleniyor.

Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), söz konusu dönemde Addis Ababa hükümeti, Eritre güçleri ve Amhara bölgesindeki "Fano" milisleriyle kanlı bir savaşa girmişti. Ancak aradan geçen yaklaşık dört yılın ardından Etiyopya federal hükümeti, eski müttefikleri Eritre ve Fano'yu bu kez Tigray cephesini desteklemekle suçluyor.

Afrika Stratejik Araştırmalar Merkezi'ne göre, Mart 2025'te Tigray Savunma Güçleri lideri Debretsion Gebremichael'e bağlı unsurlar, bölgesel radyo binası ve belediye başkanlığı gibi bazı stratejik noktaları ele geçirdi. Ayrıca Eritre sınırındaki bazı kasabalarda kontrol sağlandığı bildirildi.

Merkez, Eritre güçlerinin ise ateşkes anlaşmasına rağmen Etiyopya topraklarından çekilmesi gereken yabancı güçler arasında yer almasına rağmen, Aîrob ve Şeraro bölgelerinin bazı kesimlerinde varlığını sürdürdüğünü belirtti.

Addis Ababa'dan suçlamalar

Etiyopya Dışişleri Bakanlığı, Ekim 2025'te Birleşmiş Milletlere gönderdiği mektupta, Tigray yönetimi ve Eritre'yi Fano güçlerini "finanse etmek, harekete geçirmek ve yönlendirmekle" suçladı.

Mektupta, Tigray'daki sertlik yanlısı kanat ile Eritre hükümetinin Etiyopya'ya karşı yeni bir savaş hazırlığında olduğu iddia edildi.

Etiyopya merkezli Addis Standard gazetesi de hükümetin, Tigray güçlerinin Amhara bölgesindeki Woldiya kentini ele geçirme girişiminde Fano'ya destek verdiğini öne sürdüğünü aktardı.

Tigray lideri Debretsion Gebremichael ise suçlamaları reddederek hükümetin iddialarını "uydurma hikayeler ve karalama kampanyası" olarak nitelendirdi. Debretsion, Addis Ababa yönetimini Tigray'ı istikrarsızlaştırmak amacıyla yeni milis güçleri eğitmekle suçladı.

Eski müttefikler arasındaki kopuş

Fano milisleri, Tigray Savaşı sırasında Başbakan Abiy Ahmed hükümetinin yanında yer almıştı. Ancak daha sonra silahsızlandırma girişimlerine karşı çıkarak hükümetle karşı karşıya geldi.

Fano, Amhara halkının haklarını savunduğunu belirtirken, son dönemde hedeflerinin Abiy Ahmed hükümetini devirmek yönünde genişlediği ve saldırılarını artırdığı ileri sürülüyor.

Etiyopya hükümeti ayrıca Şubat 2026'da ilk kez Eritre güçlerinin Tigray Savaşı'na katıldığını kabul ederek bu güçleri toplu katliamlar, evlerin yıkılması ve yağmalama eylemleriyle suçladı.

Eritre yönetimi ise bu suçlamaları "ucuz ve alçakça yalanlar" olarak nitelendirerek reddetti. Asmara yönetimi, Addis Ababa'nın Eritre'yi hedef alan düşmanca kampanyalar yürüttüğünü savundu.

Bölgesel güç dengeleri etkili oluyor

Uluslararası Kriz Grubu'na göre, Etiyopya'daki yeni saflaşmalar daha geniş bir bölgesel rekabetin parçası.

Kuruluş, Abiy Ahmed yönetiminin Sudan'daki savaşta Hızlı Destek Kuvvetleri'ne yakın aktörlerle ilişkili olduğunu, Eritre'nin ise Sudan ordusu ve Mısır ile daha yakın bir çizgide hareket ettiğini belirtiyor.

Sudan'daki savaş, Nil Nehri suları üzerindeki anlaşmazlıklar ve Kızıldeniz'deki liman rekabeti de Etiyopya ile çevre ülkeler arasındaki gerilimleri etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Bu gelişmelerin ardından Batı Tigray'de yeniden çatışmaların başlaması, bölgede yeni bir savaş dalgası endişelerini artırıyor. (İLKHA)