Macaristan Dışişleri Bakanlığı, COVID-19 salgınının ilk döneminde yaklaşık 965 milyon dolar karşılığında Çin'den satın alınan ventilatörlerle ilgili olası usulsüzlük ve mali kayıplar bulunduğu gerekçesiyle savcılığa suç duyurusunda bulundu.

Dışişleri Bakanı Anita Orbán, salı günü Facebook üzerinden yayımladığı video mesajında, bakanlık tarafından yürütülen incelemenin, özellikle büyük mali kayba yol açan güveni kötüye kullanma ve diğer cezai suçlar konusunda şüpheler ortaya çıkardığını açıkladı.

Orbán, eski Başbakan Viktor Orbán ile herhangi bir akrabalık bağının bulunmadığını belirttiği açıklamasında, soruşturmanın on binlerce belgeyi kapsadığını söyledi. Bazı belgelerin ise daha önce silinmeye çalışılmasına rağmen dijital araçlar kullanılarak yeniden elde edildiğini aktaran Orbán, gelişmelerin bakanlığın eski üst düzey yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin yeni soruları da gündeme getirdiğini ifade etti.

Macaristan hükümetinin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, ventilatör alımında başka şüpheli usulsüzlüklerin de tespit edildiği belirtildi. Açıklamaya göre, yaklaşık 17 bin ventilatörün büyük bölümü, işlem sayesinde gelirlerini katlayan aracı şirketler üzerinden satın alındı.

Hükümet açıklamasında, ventilatörlerin bir kısının arızalı olduğu, önemli bir bölümünün ise hiç kullanılmadığı kaydedildi. Kullanılmadan depolanan cihazlar için milyonlarca dolarlık depolama maliyeti oluştuğu belirtildi.

Macaristan'ın önceki hükümeti, COVID-19 salgınının ilk aylarında, Mart ve Nisan 2020'de Çin'den yaklaşık 17 bin ventilatör satın almıştı. Alım, o dönemde ülkenin gerçek ihtiyacının çok üzerinde cihaz temin edildiği ve cihaz başına diğer Avrupa ülkelerine kıyasla daha yüksek bedeller ödendiği gerekçesiyle eleştirilmişti.

Ventilatör alımlarının yanı sıra Çin'le yakın ilişkiler geliştiren eski Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó döneminde Çin üretimi Sinopharm aşılarından da yaklaşık 5 milyon doz satın alınmıştı.

Yaklaşık 12 yıl dışişleri bakanlığı görevini yürüten Szijjártó, geçen ay Parlamento'daki görevinden istifa ederek Çinli otomotiv üreticisi BYD'de üst düzey bir göreve geçmişti. Szijjártó, bakanlığı döneminde BYD'ye sağlanan önemli devlet teşviklerinin oluşturduğu olası çıkar çatışması nedeniyle eleştirilmişti.

Macaristan hükümeti daha sonra, Szijjártó'nun görev yaptığı dönemde BYD'nin ülkedeki büyük yatırımlarına ilişkin de soruşturma başlatmıştı.

Savcılığa yapılan son başvurunun ardından, COVID-19 dönemindeki ventilatör alımlarında kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığı ve dönemin üst düzey yetkililerinin olası sorumluluğunun soruşturma kapsamında netleştirilmesi bekleniyor. (İLKHA)