Paraguay Merkez Bankası, mali yapısındaki bozulma nedeniyle ülkenin önde gelen dijital bankalarından Ueno Bank'a el koyarken, karar milyonlarca müşterinin mevduatını ve yüz milyonlarca dolarlık kamu kaynağını belirsizliğe sürükledi.

Merkez Bankası, Devlet Başkanı Santiago Peña ile yakın ilişkileri bulunan Ueno Bank'ın sermaye yeterlilik oranının yasal sınırın yarısının altına düşmesi üzerine bankayı tasfiye sürecine aldı. Bankanın yönetimi, mali durumunu incelemek ve varlıklarını korumakla görevlendirilen kamu yetkililerine devredildi.

Yaklaşık 3 milyon müşterisi bulunan Ueno Bank'ın, Paraguay'daki yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 60'ına hizmet verdiği ve 800 ila 850 milyon dolar arasında kamu kaynağını yönettiği belirtildi. Bu tutarın yaklaşık 380 milyon dolarının devlet emeklilik ve sağlık fonuna ait olduğu kaydedildi.

Savcılık, bankanın çöküşüne ilişkin güveni kötüye kullanma ve diğer suçlamalar kapsamında aralarında banka yönetim kurulu başkanı Juan Manuel Gustale ve Üst Yöneticisi (CEO) Federico Miguel Vázquez Villasanti'nin de bulunduğu 8 kişi hakkında gözaltı kararı çıkardı. Daha sonra iki banka yöneticisinin daha gözaltına alındığı bildirildi.

Devlet Başkanı Peña, yaşanan gelişmeler üzerine Merkez Bankası Başkanı Carlos Carvallo'dan istifasını istedi. Peña ayrıca, mudilerin ödemelerinin hızlandırılması ve kamu kaynaklarının geri dönüşünün güvence altına alınması amacıyla yasal düzenlemelerin hızlandırılması konusunda Kongre yönetimiyle anlaştığını duyurdu.

Carvallo ise istifasını imzaladığını ancak bankaya el koyma sürecinin sağlıklı yürütülmesi için görevini geçici olarak sürdüreceğini açıkladı.

Müşterilerin mevduatlarına erişimi durduruldu

Bankanın mobil uygulamasına erişemeyen ve hesaplarındaki parayı çekemeyen müşteriler, ülke genelindeki şubelerin önünde protestolar düzenledi. Polis ekipleri bazı şubelerde güvenlik önlemleri aldı.

Merkez Bankası, mevduat sahiplerine kişi başına 228,3 milyon Paraguay guaranisi (yaklaşık 38 bin dolar) tutarına kadar güvence sağlandığını, bu limitin mudilerin yaklaşık yüzde 97'sinin mevduatını tamamen karşılamasının beklendiğini açıkladı.

Yasal düzenlemelere göre sigorta kapsamındaki ödemelerin el koyma kararından itibaren 15 gün içinde yapılması gerekiyor. Bankada daha yüksek miktarda mevduatı bulunan müşterilerin paralarının ne ölçüde geri ödeneceği ise henüz netlik kazanmadı.

Devlet emeklilik fonu, Ueno Bank üzerinden maaş alan yaklaşık 32 bin emeklinin ödemelerinin aksamayacağını ve bu kişilerin başka bir bankaya aktarılacağını bildirdi.

Bankanın Peña ile ilişkileri tartışma konusu

Ueno Bank'ın çöküşü, düşük vergiler, sınırlı düzenlemeler ve ekonomik istikrarla yabancı yatırımcıları çekmeye çalışan Paraguay'ın finansal güvenilirliğine ilişkin endişeleri artırdı.

Peña'nın 2023'te göreve gelmesinden kısa süre sonra eski Ueno yöneticisi Carvallo'yu Merkez Bankası başkanlığına ataması eleştirilere neden olmuştu. Peña, Ueno'nun sahibi Grupo Vázquez ile Mart 2025'e kadar ticari ortaklığını sürdürmüş, bankanın mali durumuna ilişkin eleştirileri ise reddetmişti.

Merkez Bankası, haziran ayında Ueno'yu sahipleriyle bağlantılı şirketlere aşırı kredi kullandırdığı konusunda uyardığını açıkladı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de geçen ay bankanın hızlı bilanço büyümesi ve yüksek maddi olmayan varlıkları nedeniyle görünümünü negatife çevirmişti.

Muhalefet milletvekilleri, kamu kaynaklarının bankaya yatırılmasındaki rolü nedeniyle Peña hakkında azil süreci başlatılmasını gündeme getirdi. Ancak iktidardaki Colorado Partisi'nin Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğa sahip olması, girişimin başarıya ulaşmasını zorlaştırıyor.

Bankacılık krizinin, 2028'de görev süresi sona erecek Peña'nın halefini belirlemek için iktidar partisi içinde yaşanan siyasi rekabeti de derinleştirdiği değerlendiriliyor. (İLKHA)