Rusya-Ukrayna savaşında son bir haftada yaşanan gelişmeler, cephedeki yavaş ilerlemeye rağmen Moskova'nın özellikle uzun menzilli füze ve insansız hava aracı kapasitesi üzerinden Ukrayna üzerindeki baskısını artırdığını gösteriyor.

Ukrayna'nın kritik hava savunma mühimmatındaki açığı ise Rusya'nın balistik füze saldırılarını daha etkili hale getiren başlıca unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

Rusya'nın 8 Ağustos gecesi düzenlediği saldırıda Ukrayna Hava Kuvvetlerine göre 6 balistik füze ve 151 insansız hava aracı kullanıldı. Ukrayna tarafı 135 İHA'nın düşürüldüğünü açıklarken balistik füzelerin hiçbirinin önlenemediğini bildirdi. Reuters'ın aktardığına göre Ukrayna'nın Patriot sistemleri için önleyici füze sıkıntısı kritik seviyeye ulaşmış durumda. Temmuz ayında Ukrayna, 195 Rus balistik füzesinin yalnızca 29'unu önleyebildiğini açıkladı.

Bu tablo, savaşın önemli bir boyutunun artık yalnızca cephe hattındaki kilometrelerle ölçülmediğini ortaya koyuyor. Rusya, Ukrayna'nın hava savunma mühimmatını tüketmeye yönelik yoğun saldırılar gerçekleştirirken Kiev yönetimi müttefiklerinden daha fazla Patriot ve diğer önleyici füzeleri talep ediyor. Zelenskiy'e göre 2026 yılında ülkeye gönderilen hava savunma füzeleri, 2025'teki seviyenin yalnızca üçte birinde kaldı.

4 Ağustos'ta Kiev ve çevresine düzenlenen saldırı da bu açığın boyutunu ortaya koydu. Ukrayna makamlarına göre Rusya 115 İHA'nın yanı sıra 24 balistik füze ve 4 Zircon seyir füzesi kullandı. Ukrayna hava savunması İHA'ların yaklaşık yüzde 90'ını etkisiz hale getirdiğini açıklarken balistik ve Zircon füzelerinin hiçbirini önleyemedi. Saldırıda en az 17 kişinin öldüğü, 40'tan fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Rusya ise saldırılarda Kiev çevresindeki lojistik merkezleri ve askeri amaçlarla kullanılan tesisleri hedef aldığını açıkladı.

Moskova açısından dikkat çekici gelişmelerden biri de füze üretim kapasitesine ilişkin değerlendirmeler oldu. Ukrayna Devlet Başkanlığına bağlı bir savunma teknolojileri danışmanı, Rusya'nın ayda 100'e kadar balistik füze fırlatabilecek kapasiteye ulaşabileceğini öne sürdü. Ukrayna ayrıca Rusya'nın kış aylarında enerji altyapısına yönelik saldırıları artırmak amacıyla füze üretimini hızlandırmaya çalıştığını belirtiyor. Bu iddialar bağımsız olarak doğrulanmış değil, ancak Kiev'in savunma planlamasında ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor.

Cephede ise Rus birlikleri açısından tablo daha karmaşık olmakla birlikte bazı bölgelerde ilerleme iddiaları devam ediyor. Rusya Savunma Bakanlığı 8 Ağustos'ta Harkiv bölgesindeki İvanivka yerleşiminin kontrol altına alındığını duyurdu. Reuters söz konusu iddiayı bağımsız olarak doğrulayamadı ve Ukrayna tarafından da hemen bir doğrulama gelmedi. Bununla birlikte son haftalarda Rus birliklerinin özellikle Donetsk çevresindeki bazı eksenlerde kademeli ilerleme arayışını sürdürdüğü görülüyor.

Amerikan Institute for the Study of War'ın 7 Ağustos tarihli değerlendirmesi ise Rus kuvvetlerinin bazı sektörlerde saldırı faaliyetlerini sürdürdüğünü, ancak cephedeki ilerlemenin yavaş ve maliyetli olduğunu ortaya koyuyor. Dolayısıyla Moskova'nın mevcut stratejisi hızlı bir yarma harekâtından ziyade, Ukrayna savunmasını sürekli baskı altında tutarak zaman içinde aşındırmaya dayanıyor.

Bu stratejinin hava saldırılarıyla birlikte yürütülmesi Ukrayna'nın şehirlerindeki günlük hayatı da giderek zorlaştırıyor. Reuters'ın Zaporizhzhia'dan aktardığına göre Rusya son dönemde FPV dronları ve süzülen bombaları daha yoğun kullanıyor. Kentte Rus kuvvetlerinin günde dört ila altı kez süzülen bombalarla saldırılar düzenlediği yönündeki Ukrayna makamlarının açıklamaları, hava saldırılarının savaşın önemli bir baskı aracına dönüştüğünü gösteriyor.

Rusya'nın hava saldırılarının yoğunlaşması, Ukrayna'nın karşılık verme kapasitesinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmese de Kiev'in savunma kaynaklarının ciddi biçimde zorlandığını gösteriyor. Ukrayna son günlerde Rusya'daki petrol tesisleri ve lojistik altyapıya yönelik İHA saldırıları düzenlemeyi sürdürüyor. 8 Ağustos'ta Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, Rusya'nın İlski ve Syzran petrol rafinerilerinin hedef alındığını ve yangın çıktığını açıkladı. Ancak Rusya'nın Ukrayna şehirlerine yönelik yoğun füze ve İHA saldırılarıyla kıyaslandığında, Kiev'in stratejisi daha çok Rusya'nın savaş ekonomisini ve lojistik kapasitesini uzaktan yıpratmaya dayanıyor.

Savaşın son haftasındaki bir diğer dikkat çekici gösterge ise Ukrayna'nın dış desteğe olan bağımlılığının giderek daha görünür hale gelmesi. Patriot önleyicilerinin yetersizliği konusunda Kiev'in açık biçimde müttefiklerine çağrıda bulunması, Ukrayna'nın kendi hava savunma kapasitesi ile Rusya'nın saldırı temposu arasındaki makasın açıldığını ortaya koyuyor. Kiev yönetimi ayrıca ABD'den Patriot füzelerini Ukrayna'da üretme izni talep ediyor.

Buna karşılık Rusya, savaşın uzun sürmesine rağmen saldırı kapasitesini koruduğunu ve özellikle füze, İHA ve süzülen bomba kombinasyonuyla Ukrayna'nın askeri ve ekonomik altyapısını baskı altında tutabildiğini gösteriyor. Cephedeki ilerleme hızı sınırlı kalsa da Moskova'nın yaklaşımı, Ukrayna'nın insan gücü, hava savunma mühimmatı ve Batılı askeri yardımlara bağımlılığını sürekli gündemde tutan uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüşmüş durumda.

Son bir haftanın ortaya koyduğu tablo bu nedenle Moskova açısından "hızlı zafer" değil, Ukrayna'nın savunma kapasitesini giderek daha pahalı hale getiren bir baskı stratejisi şeklinde okunabilir. Ukrayna'nın hava savunma mühimmatı konusunda yaşadığı açık ve Rusya'nın balistik füze kullanımındaki artış, savaşın önümüzdeki dönemde de Kiev açısından ciddi bir kaynak ve savunma problemi oluşturabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte cephedeki Rus ilerlemesinin halen yavaş olduğu ve bazı Rus kazanımlarının bağımsız biçimde doğrulanamadığı da göz ardı edilmemeli. (İLKHA)