Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon, çocukların sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korunması amacıyla 16 yaşından küçüklerin sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklayan yasa teklifini açıkladı.

Luxon, pazartesi günü yaptığı açıklamada, sosyal medyanın gençler üzerindeki etkisine dikkati çekerek, bir nesle verilen zararın giderek arttığını savundu.

Ancak teklifin yasalaşması şimdilik zor görünüyor. Luxon'un liderliğindeki koalisyon hükümetinin üç ortağından ikisi, düzenlemeye karşı oy kullanacağını açıkladı. Teklifin parlamentodan geçebilmesi için muhalefet milletvekillerinin desteğine ihtiyaç duyuluyor.

Başbakan Luxon, parlamentonun 1 Ekim'de kasım ayında yapılacak genel seçimler öncesinde feshedilecek olması nedeniyle teklifin mevcut yasama döneminde oylanması için yeterli zaman bulunmadığını belirtti. Yeni Zelanda'da yasa tekliflerinin yürürlüğe girebilmesi için genellikle aylar süren üç ayrı oylamadan geçmesi gerekiyor.

Luxon, seçilmesi halinde hükümetinin, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımına yaş sınırı getiren ülkeler arasına Yeni Zelanda'yı da dahil etmeyi hedeflediğini söyledi.

Gençlerin üçte biri günde en az 5 saat sosyal medyada

Luxon, 2025'te yapılan araştırmalara göre Yeni Zelanda'daki gençlerin yaklaşık üçte birinin sosyal medyada günde en az 5 saat geçirdiğini belirtti.

Sosyal medyanın çocukları zararlı içeriklere, bağımlılık oluşturabilecek teknolojilere ve henüz başa çıkmaya hazır olmadıkları baskılara maruz bıraktığını ifade eden Luxon, bunun aile yaşamı, ruh sağlığı, uyku düzeni ve eğitim üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu kaydetti.

Teklif kapsamında Instagram, TikTok, Snapchat ve Facebook gibi platformların, kullanıcıların 16 yaşından büyük olduğunu doğrulamak için makul adımlar atması gerekecek.

Bu doğrulama için mevcut hesap bilgilerinin yanı sıra yüz üzerinden yaş tahmini, dijital kimlik hizmetleri ve resmi kimlik belgelerinin kullanılabileceği belirtiliyor.

WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları, Roblox gibi çevrim içi oyun platformları ile ChatGPT, Gemini ve Copilot gibi üretkenlik amacıyla kullanılan yapay zeka uygulamaları ise düzenlemenin kapsamı dışında tutuluyor.

Teklifte çocuklar veya ebeveynler için herhangi bir para cezası öngörülmezken, yükümlülüklerini yerine getirmeyen teknoloji şirketlerine küresel gelirlerinin yüzde 10'una kadar para cezası uygulanması planlanıyor.

Çocuklar tarafından yoğun kullanılan platformların ayrıca ağlarının oluşturduğu riskleri değerlendirmesi ve bu risklere ilişkin rapor hazırlaması gerekecek.

Koalisyon ortaklarından Luxon'a itiraz

Yeni Zelanda hükümeti, Avustralya'nın 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan dünyadaki ilk düzenlemeyi Aralık 2025'te yürürlüğe koymasının ardından benzer bir yasa üzerinde çalışmaya başlamıştı.

Ancak Luxon'un merkez sağ Ulusal Partisiyle birlikte hükümeti oluşturan liberteryen ACT Partisi ve popülist NZ First, düzenlemeye karşı çıkıyor. Her iki parti de pazartesi günü yaptıkları açıklamalarda yasa teklifine karşı oy kullanacaklarını yineledi.

Ana muhalefetteki merkez sol İşçi Partisi'nin lideri Chris Hipkins ise partisinin teklife destek verip vermeyeceğine henüz karar vermediğini açıkladı.

Avustralya'nın ardından Kanada, Brezilya ve Endonezya'nın da 16 yaş altına yönelik sosyal medya kısıtlamaları getirdiği belirtilirken, çok sayıda ülke benzer düzenlemeleri değerlendiriyor.

Çocuk güvenliği savunucuları ve bazı ebeveynler yaş sınırlamasını desteklerken, mahremiyet kuruluşları yaş doğrulama sistemlerinin aşılabileceğine ve kullanıcıların kimlik bilgilerini paylaşmaya zorlanmasının gizlilik sorunları doğurabileceğine dikkati çekiyor.

Avustralya'daki düzenlemenin yürürlüğe girmesinden yaklaşık bir ay sonra, sosyal medya şirketleri Avustralyalı bir düzenleyici kuruma, çocuklara ait olduğu belirlenen yaklaşık 4,7 milyon hesabın erişiminin engellendiğini bildirmişti.

Yeni Zelanda hükümeti ayrıca 2024'te öğrencilerin yaşına bakılmaksızın okul günü boyunca cep telefonu kullanımını yasaklayan düzenlemeyi yürürlüğe koymuştu. (İLKHA)