Sosyal güvenlik ve emeklilik sisteminde "sil baştan" köklü bir reform hazırlığı gündemde. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK iş birliğinde yürütülen ve 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ile netleşen bu yeni model, aylık bağlama oranlarından refah payı kriterlerine ve Bağ-Kur'lulara erken emeklilik fırsatına kadar geniş kapsamlı değişiklikler içeriyor.

Gelecek yıl emekli maaşlarına yapılacak rutin enflasyon zammına ek olarak bir refah payı veya seyyanen artış yapılması planlanıyor. Ancak bu kez refah payı herkese eşit değil, etki analizlerine göre belirli kriterlerle dağıtılacak

Kulislerde dikkat çeken başlıklar, formüller ve senaryolar konuşuluyor.

Refah payı ve yeni maaş formülleri

Özellikle 65 yaş üstünde olan, çalışamayacak durumdaki, ek geliri veya gayrimenkulü bulunmayan dezavantajlı emeklilere standart zammın ötesinde daha yüksek bir artış yapılması planlanıyor.

Buna göre; 65 yaş altındaki emeklilerde "çalışan" ve "çalışmayan" ayrımı yapılarak bir sosyal destek modeli oluşturulacak.

Her haneye en az bir asgari ücret girmesini hedefleyen vatandaşlık maaşı formülüyle, hiçbir geliri olmayan en düşük emekli aylığının asgari ücret seviyelerine, yani yıl sonu tahminiyle yaklaşık 36.500 TL'ye yaklaştırılması tartışılıyor.

Refah payını da içeren mali kanun teklifinin, bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından Meclis'e sunulması ve Ocak 2027 itibarıyla geçerli olması bekleniyor.

5 yıl erken emeklilik: SSK ve Bağ-Kur prim eşitlemesi

Reformun en somut adımlarından biri küçük esnaf ve Bağ-Kur'luları ilgilendiren prim eşitlemesi olacak.

Mevcut sistemde Bağ-Kur'luların emekli olmak için 9000 prim gününü doldurması gerekirken, düzenlemeyle bu şart SSK'lılar gibi 7200 güne düşürülecek.

Bu prim eşitlemesi sayesinde Bağ-Kur'lu esnaf ve işverenler, 5 yıl daha erken emeklilik imkanına kavuşacak. Meclis gündeminde olan bu düzenleme ile Bağ-Kur'lu ile SSK'lı arasındaki farkların tamamen ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

İntibak beklentisi: aylık bağlama sistemi değişiyor

Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na giren sistemle, emekli maaşı hesaplama yöntemi baştan aşağı yenileniyor.

Yeni model, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını özendirecek bir yapıya sahip olacak. Daha uzun süre çalışan ve sisteme daha çok prim ödeyen, emekli olduğunda daha yüksek maaş alacak.

2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası işe girenler arasındaki maaş adaletsizliğini gidermek adına bir intibak düzenlemesinin de bu reform sürecine dahil edilmesi ekonomi uzmanları tarafından güçlü bir beklenti olarak dile getiriliyor.

Bir diğer konu da kademeli emeklilik durumu olacak. Ancak bu konuda olumlu sinyal yok.

EYT'yi kaçıran 1999 sonrası sigortalıların beklediği "kademeli emeklilik" konusunda ise hükümet yetkilileri ve ekonomi kurmayları, küresel konjonktür ve bütçe dengeleri nedeniyle güncel bir çalışma yapılmayacağını ve bu konunun gündemde olmadığını belirtiyor. (İLKHA)