Sıfır Atık Vakfı tarafından Türkiye'nin plastik döngüsüne ilişkin öneriler ve stratejik yol haritası oluşturma amacıyla Türkiye Plastik Atık Çalıştayı, "Gelecek İçin Sıfır Atık-Ortak Akıl Platformu" temasıyla İstanbul'da başladı.

Bakırköy'de bir otelde, "Atığı Azaltan, Kirliliği Önleyen Türkiye: Temiz Çevre, Güçlü Ekonomi, Güvenli Gıda, Sağlıklı Nesiller" sloganıyla gerçekleştirilen çalıştaya; Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, İstanbul Valisi Davut Gül ve çok sayıda davetli katılım sağladı.

Çalıştayın açılışında bir konuşma yapan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sıfır Atık çalışmalarıyla 8 yılda 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve 365 milyar liralık katkı sağlandığını ifade etti.

Plastik üretiminin dünya genelinde son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktığını, plastik atık miktarının ise 353 milyon tona ulaştığını belirten Ersoy, plastik atıkların yalnızca yüzde 9'unun nihai olarak geri dönüştürüldüğüne dikkati çekti.

Çevre sorunlarıyla mücadelede küresel iş birliğinin ve bütüncül bir yaklaşımın zorunlu olduğunu vurgulayan Ersoy, Türkiye'nin "Sıfır Atık" çalışmalarında 8 yılda geri kazanım oranını yüzde 13'ten yüzde 37,53'e yükselttiğini ve böylece 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırılarak yaklaşık 365 milyar liralık katkı sağlandığını ifade etti.

Savaşlar, insani krizler ve siyasi gerilimlerin gezegenin varoluşsal sorunlarını gölgelediğini söyleyerek atık sorunu, çevre kirliliği, ormanlık alanların tahribi ve iklim krizinin, herkesin huzur içinde yaşamasına yetecek gezegeni yaşanmaz hâle getirme potansiyeli taşıdığına dikkati çekti.

Plastik üretimi 70 yılda yaklaşık 230 kat arttı

Ersoy, "Doğal afetler, yaşam alanları yok edilen hayvanlardan bulaşan salgın hastalıklar ve zehir barındıran gıdalar karşısında insanlığın çaresiz kalmaya devam ediyor. Çevre sorunları arasında plastik atıkların etkisinin artık herkes tarafından görülebilecek ölçüde yaygınlaştı. Plastik, hemen her üretim alanında ve ürün grubunda kullanılıyor. Dünya çapındaki plastik üretimi, son 70 yılda yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıktı. Bu denli yaygın kullanılan bir ürün ciddi bir çevre sorumluluğunu da beraberinde getiriyor. İnsanlık, bu sorumluluğu omuzlamakta başarısız oldu. Bazı ülkelerin kendi sınırları içerisinde başarılı uygulamalar ortaya koyduğu ancak plastik atık yönetiminde küresel bir standart oluşturulmadıkça sorunun çözülemeyecek. Özellikle kirlenmeye büyük ölçüde kaynak teşkil eden yoksul ülkelerde sistemin uygulanma koşullarının oluşturulması ve mevcut altyapının iyileştirilmesi gerekiyor. Bu ülkeler, altyapı sorunlarını tek başına çözebilecek imkâna sahip değil. Güçlü ekonomiler ve başarılı sonuçlara ulaşan ülkelerin iş birliği, uygulama ve teknoloji paylaşımına gitmesi gerekiyor. Küresel ortak duruş, devletlerin politikası hâline gelmelidir." dedi.

Yeşil OSB projesi için 700 milyon euroluk destek

Bakanlık olarak "Sıfır Atık" konusunda yaptıkları çalışmalara ilişkin bilgi veren Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez, "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ne olursa olsun sanayi olsun diyen bir bakanlık asla olmadı. Özellikle bir önceki bakanımız Mustafa Varank, şimdiki bakanımız Mehmet Fatih Kacır olmak üzere ekip olarak Türkiye'nin sanayileşmesinin kirliliğe yol açmayacak şekilde devam etmesinin her zaman arkasındayız. 2018 yılında yeni sistemle beraber, Mustafa Varank bakanımızla birlikte ilk başlattığımız proje, Türkiye Yeşil OSB Projesidir. Dünya Bankası finansmanıyla 250 milyon euroluk bir kaynağı, sanayinin daha çevre dostu olabilmesi için mobilize ettik. Bu vesileyle 31 OSB, yeşil OSB etiketi aldı. Dünya Bankası'nın bu işteki katkısı da uluslararası tanınırlıktır. İkincisi de Türkiye Yeşil Sanayi Projesidir. Bunun için de 450 milyon dolar finanse edildi." diye konuştu.

"Plastik meselesi tüm Türkiye'de ele alınmalı"

Çalıştayın açılışında bir konuşma gerçekleştiren Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, "Plastik, hayatımıza bir sorun olarak değil çözüm olarak girdi. Gıdadan sağlığa, tarımdan sanayiye hayatımızın pek çok alanında önemli katkılar sundu ve sunmaya devam ediyor. Bu nedenle meselemiz, plastiği hayatımızdan tamamen çıkarmak değildir. Asıl mesele, nerede gereğinden fazla kullandığımızı, kullandıktan sonra ne yaptığımızı sorgulamaktır. Çünkü bugün plastik hayatımızın her alanında karşımıza çıkan ve hepimizi rahatsız eden bir kirliliğe dönüşmüş durumda. Bu tabloyu değiştirmek istiyorsak, üretimden tüketime, kullanımdan dönüşüme kadar bütün döngüyü birlikte ele almak zorundayız. Plastik kirliliği yalnızca denizlerimizin, kıyılarımızın da bir sorunu değildir. Türkiye'nin dört bir yanında, tarımdan sanayiye, turizmden şehirleşmeye kadar farklı alanlarda karşımıza çıkıyor. Bu nedenle plastik meselesini birkaç şehir veya sektör üzerinden değil Türkiye'nin tamamını ve plastiğin tüm yaşam döngüsünü kapsayan bir mesele olarak ele almak zorundayız." şeklinde konuştu.

Sıfır Atık hareketinin yalnızca atığı toplamayı değil atığın önlenmesi, geri dönüştürülmesi ve yeniden kullanılmasını öğrettiğini söyleyen Ağırbaş, bu anlayışın temelinde de israfı önlemek ve kaynakların doğru kullanılması olduğunu aktardı.

"Dünyaya bir mesaj verilecekse Sıfır Atık'ın başkenti İstanbul'dan verilebilir"

Sorunun yalnızca Türkiye açısından değil dünya açısından çok büyük olduğunun farkında olduklarını kaydeden İstanbul Valisi Davut Gül, "Sınırlar kontrol edilebiliyor ama çevre ile ilgili, hava, deniz, toprak ile ilgili, hele ki sanayinin bu kadar yaygın olduğu bir dönemde mesele yerel değil küreseldir. Bunun farkında olarak önemli mesafeler kaydedildi ancak sorun ortadan kalkmadı. Bunun için Sıfır Atık Vakfı'mızın çalışmaları değil STK'lar ve vatandaşların bunu bir kültür olarak içselleştirmeleri, politika yapıcılara öneri sunmaları açısından çeşitli etkinlikler yapılıyor. İstanbul'umuz da bunun için en önemli şehirlerden birisidir. 60 üniversitemiz var. 1 milyondan fazla üniversite, 3 milyona yakın ortaokul ve ilkokul öğrencimiz var. Dolayısıyla bir kültür oluşacaksa, bir şehirden dünyaya mesaj verilecekse, sıfır atığın başkenti iddiasıyla yola çıkan İstanbul'dan verilebilir." dedi.

2 gün boyunca çeşitli oturumlarla devam edecek olan çalıştayın açılışı, çekilen hay-tıra fotoğrafı ile nihayete erdi. (İLKHA)