در این یادداشت تفاهم، یک طرح ۶۰ روزه برای مذاکرات میان ایران و آمریکا ترسیم شده است. در این مدت، دو طرف در مورد سازوکارهای ادامه برنامه صلح آمیز هسته ای ایران، لغو تمام تحریم های یک‌جانبه و غیرقانونی آمریکا و جبران خسارات وارده به ایران در طول جنگ، گفتگو خواهند کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی ایران، ایرنا، به نقل از سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پس از یک ماه و نیم تبادل پیام، طرح کلی و متن تفاهم‌نامه بین ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ، تقریباً تکمیل شده و منتظر تصمیم نهایی نهادهای تصمیم‌گیری در ایران است.

به گزارش این خبرگزاری، تمام خطوط قرمز تعیین شده توسط آیت‌الله مجتبی خامنه ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، تحت نظارت مستمر شورای عالی امنیت ملی، در متن این توافق لحاظ شده است.

پیش‌نویس کنونی توافق بدین شرح گزارش شده است:

۱. پرونده هسته‌ای: در شرایط فعلی هیچ توافقی در مورد پرونده هسته‌ای انجام نمی‌شود، ایران هیچ تعهد جدیدی نمی‌دهد و چارچوب برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران در پی امضای تفاهم دست‌نخورده باقی می‌ماند. بر اساس پیشنهاد اولیه ایران، هرگونه مذاکره هسته‌ای در مهلت ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه انجام خواهد شد. اشاره‌های گذرایی که در متن تفاهم‌نامه به برنامه هسته‌ای ایران شده‌است، هیچ یک تعهد جدیدی برای ایران ایجاد نمی‌کند و صرفاً اشاره به مذاکرات بعدی و تعهد قطعی ایران بر عدم توسعه تسلیحات هسته‌ای بر اساس سیاست همیشگی نظام جمهوری اسلامی ایران است. تردیدی وجود ندارد که در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه نیز ایران صرفا در چارچوب اصول بنیادین مورد نظر نظام در مورد برنامه هسته‌ای مذاکره خواهد کرد و مسائلی مانند حق غنی‌سازی ایران و باقی ماندن مواد غنی‌شده نزد جمهوری اسلامی ایران برای قرار گرفتن در توافق نهایی مورد تاکید قرار خواهد گرفت.

۲. تنگه هرمز: بر خلاف برخی ادعاهای عجیب در رسانه‌ها، ایران به هیچ عنوان در این متن تعهدی در مورد واگذاری مدیریت و یا بازگشت شرایط تنگه هرمز به پیش از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به طرف مقابل نمی‌دهد. تنها موضوع مورد اشاره، عادی شدن عبور و مرور از تنگه هرمز در صورت پایان جنگ، برقراری امنیت دریانوردی توسط کشورهای ساحلی، پایان محاصره غیرقانونی و رفع تهدیدها از عبور و مرور کشتی‌های تجاری توسط آمریکا و اسرائیل است. بنا به خواست ایران، ایالات متحده آمریکا اساساً هیچ نقشی در آینده مدیریت تنگه هرمز نخواهد داشت و به وضوح اعلام شده‌است که آینده اداره تنگه هرمز بر مبنای ابتکار و پیشنهاد ایران در چارچوب یک امر مرتبط با کشورهای منطقه‌ صورت خواهد گرفت. در این چارچوب، بحث درباره آینده تنگه هرمز، حتی در مذاکرات پس از امضای تفاهم‌نامه هم جایی نخواهد داشت و تهران، راسا در گفت‌وگو با عمان به عنوان دیگر کشور ساحلی این مساله را حل و فصل می‌کند.

۳. پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها: هدف اصلی امضای تفاهم‌نامه، پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها در منطقه است. در این تفاهم‌نامه پایان جنگ علیه ایران به اضافه تمامی جبهه‌های دیگر منطقه به شمول لبنان مورد اشاره قرار گرفته‌است. نام کشور لبنان به عنوان بخشی از توافق پایان جنگ در صورت امضای متن فعلی تفاهم‌نامه مورد اشاره قرار گرفته‌است و آمریکا تعهد می‌دهد که رژیم اسرائیل را وادار به پایان جنگ در لبنان، کند. عبارت تمدید آتش‌بس در متن فعلی ذکر نشده‌است و اشاره به چنین عبارتی در برخی گزارش‌های رسانه‌ای نادرست است؛ متن تفاهم‌نامه خواهان پایان قاطع جنگ در تمام جبهه‌ها می‌شود.

۴. دارایی‌های مسدودشده: فرآیند روشنی برای آزادی دارایی‌های ایران همزمان با امضای تفاهم‌نامه و در طول مذاکرات در نظر گرفته‌شده‌است. تهران تضمین‌های روشنی برای آزادی این دارایی‌ها بر اساس ساز و کارهای مشخص و مورد نظر تهران دریافت کرده‌است و در صورت تصمیم تهران به امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ، بخشی از دارایی‌های مسدود شده بلافاصله و بقیه به تدریج در طول مذاکرات، آزاد خواهند شد.

۵. غرامت جنگ: موضوع خسارات وارده به ایران در تجاوز غیرقانونی آمریکا و اسرائیل، از جمله موارد مورد اشاره در تفاهم‌نامه است. تهران در چارچوب یک نگاه واقع‌بینانه و عملیاتی، ساز و کاری در نظر گرفته‌است که امکان دریافت خسارات از طریق آن وجود داشته‌باشد. در این چارچوب ضمن تأکید بر ضرورت دریافت این خسارات در تفاهم‌نامه پایان جنگ، ساز و کار اجرایی آن در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای احتمالی تفاهم‌نامه مورد توافق قرار خواهد گرفت. درست مانند دارایی‌های مسدود شده، تهران تضمین‌های مشخصی در مورد دریافت خسارات از طرف‌های ثالث دریافت کرده‌است.

۶. تحریم‌ها: در چارچوب خواست ایران برای رفع تمامی تحریم‌های وضع شده چه از سوی آمریکا و چه در چارچوب قطعنامه‌های بین‌المللی، این موضوع به صورت مشخص در مهلت ۶۰ روزه مذاکرات هسته‌ای مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همانگونه که در تفاهم‌نامه پایان جنگ ایران تعهد جدیدی در مورد پرونده هسته‌ای نمی‌دهد، طرف مقابل هم در تفاهم‌نامه در مورد پایان تحریم‌ها تعهد قطعی نمی‌دهد و تعیین تکلیف تحریم‌ها به پس از امضای تفاهم و مذاکرات ۶۰ روزه احاله شده‌است.

در این دوره ۶۰ روزه، تنها ۳ موضوع مورد مذاکره قرار خواهد گرفت

۷. مذاکرات آینده: در چارچوب تفاهم‌نامه برنامه‌ای برای مذاکرات ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا در نظر گرفته‌شده‌است که در این مهلت دو طرف برای حل و فصل ۳ مساله با یکدیگر مذاکره خواهند کرد. موضوع‌های مورد مذاکره استمرار برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران، رفع تمامی تحریم‌های یکجانبه و غیرقانونی آمریکا و ساز و کار جبران خسارات وارد شده به ایران در جنگ تحمیلی خواهد بود. هیچ موضوع دیگری در دستور کار مذاکرات قرار نخواهد داشت. بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده، در صورت امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ و توفیق در مذاکرات ۶۰ روزه، توافق نهایی در یک جدول زمانی مشخص و به صورت گام به گام، در چارچوب گام‌های متناظر عملی خواهد شد. (ILKHA)