پس از برقراری آتش‌بس و توافق حاصل‌شده میان ایالات متحده و ایران، توجه کارشناسان به سمت شکاف میان اهداف بلندپروازانه اعلام‌شده در آغاز جنگ و نتایج واقعی حاصل از آن معطوف شده است. در این میان، بحث‌برانگیزترین سؤال در منطقه این است: ترامپ برای متقاعد کردن نتانیاهو به پذیرش این مصالحه، چه وعده‌ای به او داده است؟

آتش بس و توافق بعدی میان ایران و ایالات متحده، تضاد میان اهداف اولیه جنگ و وضعیت فعلی را دوباره به تصویر کشیده است. در روزهای آغازین نبرد، ایالات متحده و اسرائیل اهداف بزرگی مانند تغییر حکومت در ایران، نابودی کامل برنامه هسته ای، پایان دادن به توانمندی‌های موشک‌های بالستیک و از بین بردن نیروهای متحد ایران در منطقه را مطرح کردند. با این حال، تصویری که پس از پایان درگیری‌ها پدیدار شد، نشان می‌دهد که این اهداف محقق نشده‌اند. ارزیابی‌ها حاکی از آن است که متحدان منطقه ای ایران از بین نرفته اند و تهران به عنوان قدرتی که قادر به پاسخگویی و تلافی مستقیم است، معادلات بازدارندگی جدیدی را ایجاد کرده است.

برخی از محافل سیاسی معتقدند ترتیبات احتمالی که پس از آتش بس مورد بحث قرار گرفته، دستاوردهای قابل توجهی برای ایران به همراه دارد. این تحلیل‌ها مواردی چون کاهش تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، کاهش محدودیت‌های صادرات نفت و گفتگو درباره پروژه‌های بازسازی ویرانی‌های ناشی از جنگ را برجسته می‌کنند. این وضعیت به بحث‌هایی دامن زده است که دلایل تفاوت میان لفاظی‌های تند آغاز جنگ و توافق‌های پس از آن را زیر سؤال می‌برد. تحلیلگران بر این باورند که افزایش قیمت انرژی، احتمال طولانی شدن جنگ و خطر خارج شدن درگیری‌های منطقه‌ای از کنترل، ممکن است واشنگتن را تحت فشار قرار داده باشد.

با این حال، برخی از مفسران این رویداد را بیشتر یک «مکث استراتژیک» می‌دانند تا یک صلح پایدار. به گفته آن‌ها، توافق فعلی یک فرآیند موقت است که به طرفین درگیر اجازه می‌دهد موقعیت و توان خود را بازسازی کنند.

از سوی دیگر، احیای مجدد «توافق ابراهیم» در منطقه و مطرح شدن موضوعاتی مانند کریدورهای انرژی و پروژه‌های اقتصادی جدید، این تفسیر را تقویت می‌کند که آتش‌بس جاری نه تنها به محاسبات نظامی، بلکه به برنامه‌های کلان ژئوپلیتیک مرتبط است.

با این همه، سؤال اصلی همچنان بی پاسخ مانده است: چرا اسرائیل که در آغاز جنگ مواضع و اهداف بسیار سخت تری را بیان می‌کرد، این توافق را پذیرفت و در ازای آن چه تضمین‌های سیاسی یا استراتژیکی دریافت کرد؟

در حال حاضر پاسخ مشخصی برای این پرسش وجود ندارد؛ اما تحولات میدانی در منطقه این بحث را زنده نگه می‌دارد که آیا آتش بس فعلی نقطه‌ای برای پایان درگیری‌هاست یا صرفاً آرامشی موقت پیش از آغاز نبردهای گسترده تر خواهد بود.(ILKHA)