رزمایش گسترده دریایی ناتو که در سواحل ایالت کارولینای شمالی آمریکا برگزار شد، بیش از آنکه نمادی از همکاری نظامی باشد، بازتاب‌دهنده تنش‌های سیاسی فزاینده میان واشنگتن و متحدان اروپایی آن بود.

رزمایش FLEETEX 250 که خبرگزاری رویترز آن را از نزدیک پوشش داده است، در چارچوب برنامه‌های دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس ایالات متحده برگزار شد، اما تحت تأثیر اظهارات دولت ترامپ علیه ناتو و برنامه‌های واشنگتن برای کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا قرار گرفت.

دولت ترامپ در ماه‌های اخیر به‌طور آشکار ساختار ۷۷ ساله ناتو را زیر سؤال برده و همچنان کشورهای اروپایی را متهم می‌کند که بار اصلی هزینه‌های دفاعی خود را بر دوش آمریکا گذاشته‌اند. ترامپ نیز در دیدار با «مارک روته» دبیرکل ناتو، از انگلیس، آلمان، فرانسه و اسپانیا به دلیل آنچه حمایت ناکافی از عملیات علیه جمهوری اسلامی ایران خواند، انتقاد کرد و بار دیگر فشار بر متحدان اروپایی را افزایش داد.

«پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا نیز در سخنرانی خود در مقر ناتو اعلام کرد که حضور نظامی آمریکا در اروپا در حال بازنگری است و با به‌کار بردن عبارت «متحدان مفت‌سوار»، تنش‌ها در داخل این ائتلاف را تشدید کرد. بر اساس این گزارش، بررسی شش‌ماهه پنتاگون می‌تواند زمینه‌ساز کاهش نیروهای آمریکایی مستقر در اروپا شود.

رویترز همچنین گزارش داد که در یکی از ارزیابی‌های داخلی پنتاگون، حتی جایگاه اسپانیا در ناتو نیز به دلیل خودداری از ارائه پایگاه و حریم هوایی به آمریکا در جریان حملات علیه جمهوری اسلامی ایران، مورد بحث قرار گرفته است. این موضوع، از نگاه این گزارش، بیانگر افزایش فشارهای واشنگتن بر متحدان خود است.

با وجود این اختلافات، یگان‌هایی از نروژ، آلمان, بلژیک، دانمارک، هلند، ترکیه، فرانسه و اسپانیا در آب‌های آمریکا عملیات مشترکی انجام دادند تا نشان دهند هماهنگی نظامی، علی‌رغم بحران‌های سیاسی، همچنان ادامه دارد.

دیوید کاتلر، مقام پیشین اطلاعاتی ناتو، اظهار داشت که این رزمایش‌ها نشان‌دهنده عزم اروپا برای دفاع از دو سوی اقیانوس اطلس است، اما بعید به نظر می‌رسد بتواند رویکرد منفی دولت ترامپ نسبت به ناتو را تغییر دهد.

کارشناسان نیز معتقدند که اگرچه همکاری نظامی در میدان همچنان ادامه دارد، اما گفتمان سیاسی حاکم بر واشنگتن، ابهام‌ها درباره آینده ناتو را افزایش داده است. به باور آنان، در صورت کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا، رزمایش‌های مشترک و هماهنگی‌های عملیاتی نیز با تضعیف روبه‌رو خواهد شد.

در طول این رزمایش، نیروهای ناتو سناریوهایی از جمله مقابله با قاچاق دریایی، دفاع ضدزیردریایی، پدافند هوایی و عملیات مشترک آبی‌ـ‌خاکی را تمرین کردند و نظامیان، فارغ از اختلافات سیاسی، به همکاری مشترک ادامه دادند. با این حال، کارشناسان بر این باورند که این هماهنگی میدانی برای برطرف کردن بحران اعتماد ناشی از سیاست‌های دولت ترامپ علیه ناتو کافی نیست.  (ILKHA)