حملات و ویرانی‌های ناشی از اقدامات رژیم صهیونیستی، حتی آمادگی‌های معمول برای آغاز سال تحصیلی جدید در غزه را نیز از میان برده است. بازارهایی که زمانی با خرید لباس مدرسه، کیف و لوازم‌التحریر رونق می‌گرفتند، اکنون در سکوت فرو رفته‌اند و اولویت خانواده‌ها این است که بتوانند فرزندانشان را به یک محیط آموزشی امن برسانند.

در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید در نوار غزه، خبری از رونق معمول در بازارها و فروشگاه‌های لوازم‌التحریر نیست.

در سال‌های گذشته، در ماه‌های اوت و سپتامبر ویترین‌ها مملو از لباس‌های مدرسه می‌شد، فروش کیف و کفش افزایش می‌یافت و خانواده‌ها برای خرید دفتر، مداد و سایر لوازم مدرسه برای فرزندانشان به فروشگاه‌ها هجوم می‌آوردند.

اما جنگ و ویرانی، این آمادگی سنتی را نیز در غزه از بین برده است.

یکی از فروشندگان لباس مدرسه در شهر غزه گفت پیش از این، دوره پیش از آغاز سال تحصیلی یکی از مهم‌ترین فصل‌های فروش در طول سال برای آنها بود، اما امسال دیگر نمی‌توان از «فصل مدارس» سخن گفت.

این فروشنده با اشاره به اینکه بخش بزرگی از خانواده‌ها آواره شده‌اند و برای تأمین نیازهای اساسی خود با مشکل مواجه هستند، گفت خانواده‌ها تلاش می‌کنند لباس‌های قدیمی کودکان را برای مدت طولانی‌تری استفاده کنند.

در فروشگاه‌های فروش کیف، کفش و لوازم‌التحریر نیز وضعیت مشابهی حاکم است. با نزدیک شدن به سال تحصیلی جدید، گفته می‌شود رونق فصلی خرید تا حد زیادی از میان رفته است.

«اولویت کیف نیست؛ یک کلاس امن است»

یکی از صاحبان فروشگاه لوازم‌التحریر در مناطق مرکزی غزه نیز گفت ماه‌های اوت و سپتامبر در گذشته دوره‌ای بود که دفتر، مداد، مداد رنگی و سایر لوازم مدرسه بیشترین میزان فروش را داشتند.

وی با اشاره به شرایط کنونی گفت خانواده‌ها تنها قادر به خرید نیازهای ضروری هستند و مختل شدن فعالیت عادی نظام آموزشی نیز مستقیماً بر فصل فروش لوازم‌التحریر تأثیر گذاشته است.

مشکل خانواده‌های غزه تنها این نیست که آیا توانایی اقتصادی خرید لوازم مدرسه را دارند یا نه.

پرسش اصلی این است که کودکان این وسایل را کجا قرار است استفاده کنند.

یکی از خانواده‌های آواره در غزه گفت پیش از جنگ، بیرون رفتن برای خرید وسایل مدرسه همراه با فرزندان یکی از برنامه‌های مورد انتظار سال بود، اما امروز اولویت او خرید یک کیف جدید نیست، بلکه پیدا کردن مکانی امن است که کودکانش بتوانند در آنجا آموزش ببینند.

مادر آواره دیگری نیز گفت برای خانواده‌هایی که در تلاش برای تأمین نیازهای اولیه خود هستند، خرید لباس مدرسه و لوازم‌التحریر جدید اکنون در اولویت‌های بعدی قرار گرفته است.

صدها هزار کودک از آموزش محروم مانده‌اند

ابعاد بحران آموزشی در غزه در آمارهای سازمان ملل نیز منعکس شده است.

بر اساس گزارش آموزشی یونیسف در تاریخ ۳۰ آوریل ۲۰۲۶، حدود ۷۰۰ هزار کودک ۴ تا ۱۷ ساله در غزه نزدیک به سه سال تحصیلی از آموزش رسمی حضوری محروم بوده‌اند. بر اساس این گزارش، حدود ۹۸ درصد ساختمان‌های مدارس آسیب دیده‌اند و بیش از ۹۳ درصد آنها به تعمیرات اساسی یا بازسازی کامل نیاز دارند.

یونیسف اعلام کرده است حدود ۴۲۰ هزار کودک، یعنی نزدیک به سه‌پنجم کودکان در سن مدرسه، به هیچ شکل به آموزش حضوری دسترسی ندارند. همچنین گزارش شده است که تأمین مواد و تجهیزات آموزشی نیز برای مدت طولانی با مشکلات جدی مواجه بوده است.

از سوی دیگر، بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد در ۱۴ اوت، در ۱۰ مرکز آموزشی موقت در شمال غزه و شهر غزه سایه‌بان‌هایی نصب شده است تا کودکان بتوانند در شرایط آب‌وهوایی گرم به فعالیت‌های آموزشی خود ادامه دهند. در این گزارش آمده است بیش از ۳۰۰ هزار کودک همچنان در برنامه‌های آموزشی تابستانی شرکت می‌کنند.

بر اساس داده‌های این سازمان در ماه ژوئیه نیز، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، گروه آموزش در غزه از طریق ۶۱۰ مرکز آموزشی موقت، به ۴۳۵ هزار کودک پیش‌دبستانی و در سن مدرسه برای دسترسی به آموزش ساختاریافته کمک کرده است. همچنین حدود ۳۴۴ هزار کودک لوازم و مواد آموزشی دریافت کرده‌اند.

مراکز آموزشی موقت جای مدارس را گرفته‌اند

مراکز آموزشی موقتی که برای ادامه فعالیت‌های آموزشی در غزه ایجاد شده‌اند، تلاش می‌کنند جای مدارس تخریب‌شده یا غیرقابل استفاده را بگیرند.

با این حال، این مراکز نمی‌توانند جایگزین محیط منظم مدرسه‌ای شوند که یک سال تحصیلی عادی فراهم می‌کند.

یونیسف اعلام کرده است بخش بزرگی از کودکان غزه همچنان به محیط آموزشی حضوری، امن و منظم دسترسی ندارند. علاوه بر آسیب‌های شدید واردشده به ساختمان‌های مدارس، آوار و مهمات منفجرنشده نیز دسترسی کودکان به مراکز آموزشی را خطرناک کرده است.

به همین دلیل، آغاز سال تحصیلی جدید در غزه مانند سایر کشورها با آماده‌سازی لباس، کیف و دفتر همراه نیست.

زیرا برای کودکان گرفتار در سایه جنگ، مسئله دیگر فقط این نیست که «چه چیزی با خود به مدرسه ببریم؟»

پرسش اساسی‌تر این است: کودکان چه زمانی و در کجا می‌توانند دوباره با امنیت به مدرسه بازگردند؟

فروشگاه‌های لوازم‌التحریر ساکت و مغازه‌های لباس مدرسه که مشتریان خود را از دست داده‌اند، تنها نشانه‌ای از زیان اقتصادی نیستند؛ بلکه تصویری از ویرانی عمیقی هستند که جنگ بر زندگی آموزشی یک نسل در غزه بر جای گذاشته است.  (ILKHA)