سالوا کی‌یر، رئیس‌جمهور سودان جنوبی حدود سه ماه پیش از نخستین انتخابات این کشور، آبِدنگو آکوک کاچوئول، رئیس کمیسیون ملی انتخابات، را از سمت خود برکنار کرد.

در تصمیمی که کی‌یر شامگاه سه‌شنبه اعلام کرد، هیچ دلیلی برای برکناری آکوک ۷۱ ساله به‌طور عمومی ارائه نشد. گابریل بول دِنگ ماجوک که پیش‌تر دبیرکل کمیسیون ملی انتخابات بود، جایگزین او شد.

آکوک در اوت ۲۰۱۲ به ریاست کمیسیون انتخابات منصوب شده بود و پس از بازسازی این کمیسیون در پی توافق صلح سال ۲۰۱۸ که به پنج سال جنگ داخلی پایان داد، در نوامبر ۲۰۲۳ بار دیگر به این سمت منصوب شد.

سودان جنوبی از زمان استقلال در سال ۲۰۱۱، انتخابات را به دلایل مختلف بارها به تعویق انداخته است. تأخیر در اجرای توافق صلح سال ۲۰۱۸ یکی از عوامل اصلی این تعویق‌ها بوده است. جدول زمانی مربوط به دوره انتقالی و اجرای توافق صلح نیز چندین بار تمدید شده است.

بر اساس نقشه راه فعلی، قرار است دوره دولت انتقالی در ۲۲ سپتامبر پایان یابد و انتخابات ریاست‌جمهوری و سایر انتخابات نیز در ۲۲ دسامبر برگزار شود. همچنین پیش‌بینی شده است دوره انتقالی در ماه فوریه به پایان برسد.

کارشناسان هشدار داده‌اند که تغییر در رأس کمیسیون انتخابات می‌تواند بر روند آماده‌سازی انتخابات تأثیر بگذارد.

آبراهام کول نیون، رئیس دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه جوبا و تحلیلگر سیاسی، معتقد است تغییر رئیس کمیسیون می‌تواند روند آماده‌سازی انتخابات، از جمله ثبت‌نام رأی‌دهندگان را دشوارتر کند.

کول در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس، این تصمیم را یک تاکتیک برای به تعویق انداختن انتخابات دانست و گفت درباره برگزاری انتخابات در ۲۲ دسامبر تردیدهای جدی دارد.

او گفت رئیس جدید برای آشنایی با وظایف خود و روند آماده‌سازی‌های در حال انجام به زمان نیاز خواهد داشت و این مسئله می‌تواند بر جدول زمانی انتخابات تأثیر بگذارد.

تصمیم رئیس‌جمهور همچنین درباره روند قانونی برکناری رئیس کمیسیون انتخابات پرسش‌هایی ایجاد کرده است.

قانون ملی انتخابات سودان جنوبی، برای برکناری رئیس کمیسیون روند مشخصی را تعیین کرده است. در این قانون، مواردی مانند جانبداری اثبات‌شده، ناتوانی در انجام وظایف و سوءاستفاده جدی از مقام، از جمله دلایل برکناری ذکر شده‌اند.

بوبویا جیمز ادموند، رئیس مؤسسه تحقیقات سیاست اجتماعی سودان جنوبی و تحلیلگر سیاست‌گذاری، گفت باید بررسی شود که آیا روندهای قانونی مربوط به این تصمیم رعایت شده‌اند یا خیر.

بوبویا معتقد است رئیس‌جمهور اختیار برکناری رئیس کمیسیون انتخابات را به‌تنهایی ندارد و باید روندهای پیش‌بینی‌شده در قانون رعایت شوند.

وی با اشاره به اینکه این تصمیم می‌تواند بر ابهامات موجود در روند انتخابات بیفزاید، گفت رئیس‌جمهور باید در فرایند انتخابات به جای اینکه یکی از طرف‌های درگیر باشد، در جایگاه داور عمل کند.  (ILKHA)