بر اساس گزارش جدیدی که از سوی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) منتشر شده، سال ۲۰۲۵ یکی از خشک‌ترین سال‌های بیش از ۳ دهه اخیر در رودخانه‌های سراسر جهان بوده است.

این گزارش نسبت به تداوم روند کاهشی بلندمدت در منابع آب شیرین و عقب‌نشینی یخچال‌های طبیعی هشدار می‌دهد و تاکید می‌کند که این روندها، پیامدهای جدی و نگران‌کننده‌ای برای آینده سیاره، جوامع انسانی و اقتصادهای جهان به دنبال دارد.

گزارش وضعیت منابع آب جهانی سازمان جهانی هواشناسی، نشان می‌دهد که چرخه آب به‌شدت نوسانی و غیرقابل پیش‌بینی شده و بین دو حد افراطی کم‌آبی شدید و پرآبی مفرط در نوسان است. طی هفت سال گذشته، تعداد رودخانه‌هایی که جریان «نرمال» دارند به پایین‌ترین حد خود از سال ۱۹۹۱ تاکنون رسیده است.

برای هفتمین سال متوالی، حوضه‌های آبریز دارای شرایط «نرمال»، در اقلیت محض قرار گرفتند؛ به‌طوری‌که این میزان به ۳۴ تا ۳۸ درصد کاهش یافت، در حالی که میانگین آن بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ معادل ۴۶ درصد بوده است.

ذخیره آب زیرزمینی (شامل کل آب ذخیره‌شده در سفره‌های زیرزمینی، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، رطوبت خاک، پوشش گیاهی، یخ و برف) از اواسط دهه ۲۰۱۰ میلادی روندی کاهشی داشته است.

سلسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، اظهار داشت که ذخایر آبی سیاره زمین در گذشته مانند یک «حساب پس‌انداز» عمل می‌کرد که اثرات دوره‌های خشکسالی ناگهانی را جذب کرده و مانع بروز بحران آب می‌شد. سائولو در کنفرانس مطبوعاتی رونمایی از این گزارش در ژنو گفت: «یکی از محو‌رهای اصلی گزارش ۲۰۲۵ این است که چه بر سر این حساب پس‌انداز آمده است؟ و پاسخ ساده این است که ما در حال مصرف آن هستیم.»

سال ۲۰۲۵، چهارمین سال متوالی بود که کاهش گسترده حجم یخچال‌های طبیعی در تمام مناطق جهان به ثبت رسید؛ وضعیتی که در کوتاه‌مدت به مخاطراتی همچون سیلاب و در بلندمدت به ناامنی آبی منجر شد. بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، یخچال‌ها در هر سال ارزیابی، دچار افت جرم شدند و مجموع جرم ازدست‌رفته یخچال‌های جهان به ۱۴۰۰ گیگاتن آب رسید که این رقم تقریباً معادل یک‌ سوم از کل برداشت سالانه آب شیرین است.

وین جنکینسون، مدیر بخش هیدرولوژی و کریوفر سازمان جهانی هواشناسی، در این کنفرانس گفت: «تمام ۱۹ منطقه یخچالی در سراسر جهان دچار کاهش یخ شده‌اند؛ از جمله در آسیای مرکزی، ایسلند، منطقه قطبی روسیه، غرب کانادا و ایالات متحده آمریکا. این وضعیت یکی از ۳ سال بدتر ثبت‌شده در تاریخ بوده است.»

طی ۵ سال گذشته، در هر سال سازمان‌های ملی هواشناسی و هیدرولوژی در سراسر جهان، گزارش‌هایی از سیل‌ها و خشکسالی‌های بی‌سابقه ارائه داده‌اند. در این گزارش قید شده است که در برخی مناطق، بین یک بحران تا بحران بعدی، هیچ زمان یا فرصتی برای بازسازی و احیا وجود نداشته است.

سائولو در پایان تاکید کرد: «آب مرز نمی‌شناسد. توازن آبی یک حوضه آبریز به اتفاقاتی وابسته است که در کشوری دیگر رخ می‌دهد. عقب‌نشینی و ذوب یخچال‌ها در یک کشور، دسترسی به آب را برای جمعیت‌هایی که صدها کیلومتر پایین‌تر زندگی می‌کنند بازتعریف می‌کند. دقیقاً به همین دلیل است که ما به داده‌های مشترک، استانداردهای یکسان و سیستم هشدار زودهنگام همگانی نیاز داریم؛ و این دقیقاً فلسفه وجودی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) است.» (ILKHA)