به گزارش نشریه «فارین افرز» (Foreign Affairs)، در جنگ‌های مدرن دیگر برتری تنها با سلاح‌های پیشرفته تعیین نمی‌شود، بلکه سرعت بازسازی مهمات، میزان پایداری ظرفیت تولید و توانایی تبدیل موفقیت نظامی به دستاورد سیاسی است که سرنوشت جنگ را مشخص می‌کند.

این مجله آمریکایی نوشت که جنگ‌ها در اوکراین و خاورمیانه، یک چالش استراتژیک مشترک را برای واشنگتن آشکار کرده است.

به گفته نادیا شادلو، کارشناس ارشد انستیتو هادسون و معاون سابق مشاور امنیت ملی در دولت اول ترامپ، خطر اصلی پیش روی آمریکا این است که جنگ‌های فرسایشی و طولانی مدت، به همان اندازه که ظرفیت نظامی را به چالش می‌کشند، قدرت تولید، منابع اقتصادی و اراده سیاسی را نیز محک می‌زنند.

شادلو استدلال می‌کند که یکی از ویژگی‌های تعیین کننده نبردهای امروز، «فرسایشی بودن» آن‌هاست.

در اوکراین، واحدهای توپخانه گاهی با وجود شناسایی اهداف، از کمبود مهمات رنج می‌برند، در حالی که مزایای حاصل از فناوری‌های جدید پهپادی ممکن است ظرف چند هفته به دلیل اقدامات تقابلی روسیه از بین برود.

به این ترتیب، به جای تعداد سربازان، هواپیماها، کشتی‌ها و تسلیحات روی کاغذ، مدت زمان پایداری این ظرفیت در جبهه نبرد اهمیت می‌یابد.

فارین افرز در این نقطه به مفهوم «ابر میدان نبرد» از فیلیپس اوبراین، مورخ جنگ جهانی دوم، اشاره می‌کند.

در شرایطی که کارخانه‌ها، خطوط تولید مهمات و شبکه‌های لجستیکی همراه با نیروهای مستقر در جبهه به بخشی از قدرت جنگی تبدیل می‌شوند، مصرف بسیار بالای تجهیزات توسط ارتش‌های مدرن، ظرفیت تولید و پشتیبانی را به مرکز رقابت‌های استراتژیک منتقل می‌کند.

آمریکا و ناتو با وجود داشتن ظرفیت اقتصادی و نظامی کلان بسیار بزرگتر از روسیه، در انعکاس همان میزان برتری در تولید مهمات مورد نیاز برای یک جنگ طولانی مدت در میدان نبرد با مشکل مواجه شدند.

فارین افرز این وضعیت را با این عبارت بیان کرد: «تولید ناخالص داخلی را نمی‌توان از لوله توپ شلیک کرد. مجموع هزینه‌های دفاعی به خودی خود نمی‌تواند مانع موشک‌ها شود.»

به نوشته فارین افرز، همین معادله به شکل متفاوتی در خاورمیانه پدیدار شد.

اگرچه قدرت نظامی متعارف ایران در مقایسه با آمریکا و رژیم صهیونیستی کمتر است، اما تهران طی سال‌ها ظرفیت جایگزینی را بر پایه متحدان منطقه‌ای، موشک‌ها و پهپادهای ارزان قیمت توسعه داده است.

پهپادها و موشک‌های ارزان قیمت ایران، چالش هزینه‌ای را که موشک‌های رهگیر گران قیمت، کشتی‌های جنگی و جنگنده‌های پیشرفته با آن روبرو هستند، آشکار ساخت.

به گفته این مجله، عنصر تعیین کننده در استراتژی فرسایشی تهران، توانایی بازتولید ظرفیت‌های از دست رفته در عین تحمیل هزینه‌های مداوم به طرف مقابل است.

به همین دلیل، ریاضیات اقتصاد جنگ صرفاً به سرنگونی یا عدم سرنگونی یک موشک یا پهپاد خلاصه نمی‌شود.

هزینه ابزار تهاجمی، مهمات مصرفی برای متوقف کردن آن، حجم ذخایر موجود و سرعتی که صنایع می‌توانند تسلیحات مصرف شده را جایگزین کنند، مستقیماً پایداری جنگ را تعیین می‌کند.

بُعد دیگر جنگ فرسایشی، کوتاه‌تر شدن فزاینده دوام برتری تکنولوژیک است.

آمریکا و رژیم صهیونیستی با استفاده از اطلاعات، مهمات نقطه زن و حملات دوربرد، بدون تجمع نیروهای بزرگ در یک نقطه، قدرت آتش متمرکزی ایجاد می‌کنند؛ در حالی که ایران همین اصل را با به‌کارگیری همزمان تعداد زیادی موشک و پهپاد اجرا می‌کند.

توانایی طرفین در تولید مداوم قدرت آتش سنگین، نابودی ظرفیت جنگی رقیب را با یک ضربه واحد دشوار می‌سازد.

سومین مشکلی که فارین افرز به آن اشاره می‌کند، فاصله میان قدرت نظامی و اهداف سیاسی است.

به نوشته این مجله، آمریکا و رژیم صهیونیستی به ظرفیت نظامی ایران آسیب زدند و به تاسیسات هسته‌ای در اعماق زمین ضربه وارد کردند، اما نتوانستند اختلافات سیاسی بنیادین پیرامون برنامه هسته‌ای و نقش منطقه‌ای ایران را از بین ببرند.

تصویر مشابهی نیز در غزه نمایان شد. تلفاتی که رژیم صهیونیستی به ظرفیت نظامی و کادر فرماندهی حماس وارد کرد، به تنهایی شرایط سیاسی لازم برای پایان دائمی درگیری را ایجاد ننمود.

به گفته شادلو، هنگامی که استراتژی نظامی به یک نتیجه سیاسی ملموس و قابل دستیابی پیوند نمی‌خورد، تحمیل هزینه‌های مداوم به دشمن، به تدریج به خودِ استراتژی تبدیل می‌شود.(ILKHA)