مالزی روند بازگرداندن حدود ۱۵۰۰ شهروند میانمار به این کشور را آغاز کرده است؛ این در حالی است که به دلیل درگیری‌های جاری در میانمار و ادامه سرکوب مسلمانان روهینگیا، هشدار داده شده است که شرایط لازم برای بازگشت امن وجود ندارد. شمار روهینگیا در نخستین گروه اعزامی اعلام نشده است و انتظار می‌رود این برنامه در مجموع حدود ۵ هزار نفر را شامل شود.

مالزی با وجود ادامه جنگ و بحران امنیتی در میانمار، روند بازگرداندن هزاران شهروند میانماری حاضر در این کشور را آغاز کرده است.

در مرحله نخست، ۱۴۷۶ نفر از بندر لوموت به میانمار منتقل شدند. دولت مالزی قصد دارد در چارچوب این برنامه حدود ۵ هزار شهروند میانمار را به‌صورت مرحله‌ای بازگرداند. با این حال، مقامات مالزی و میانمار اعلام نکرده‌اند که چه تعداد مسلمان روهینگیا در نخستین گروه حضور داشته‌اند.

بازگشت برای مسلمانان روهینگیا خطرات جدی دارد

بازگرداندن مسلمانان روهینگیا به میانمار، با توجه به سال‌ها سرکوبی که با آن مواجه بوده‌اند و همچنین ادامه درگیری‌ها در این کشور، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است.

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان (UNHCR) اعلام کرده است که شرایط کنونی میانمار برای بازگشت امن، شرافتمندانه و پایدار پناهجویان مناسب نیست. این نهاد تأکید کرده است که افراد نباید به کشورهایی بازگردانده شوند که ممکن است در آنجا با آزار و اذیت، شکنجه، آسیب‌های جدی یا خطرات دیگری علیه جان و آزادی خود مواجه شوند.

وضعیت روهینگیا به‌ویژه با دیگر شهروندان میانمار متفاوت است. این جامعه مسلمان سال‌هاست در میانمار با تبعیض، سرکوب و خشونت مواجه بوده است. در جریان حملات نظامی سال ۲۰۱۷، بیش از ۷۵۰ هزار روهینگیا مجبور شدند به بنگلادش فرار کنند.

«بازگشت امن امکان‌پذیر نیست»

بیش از ۱۶۰ سازمان غیردولتی از دولت مالزی خواسته‌اند از بازگرداندن پناهجویان روهینگیا به میانمار خودداری کند. این سازمان‌ها هشدار داده‌اند که بازگشت می‌تواند روهینگیا را بار دیگر در معرض خشونت، آزار و اذیت و سربازگیری اجباری قرار دهد.

کمیسیون حقوق بشر مالزی نیز اعلام کرده است افرادی که نگران به خطر افتادن جان خود هستند نباید بازگردانده شوند و تأکید کرده است که بازگشت‌ها باید واقعاً داوطلبانه، امن و بدون هیچ‌گونه فشار صورت گیرد.

فعالان حقوق بشر نیز خاطرنشان کرده‌اند افرادی که سال‌ها در مراکز بازداشت نگهداری شده‌اند، ممکن است به دلیل شرایط نامناسب، ناچار به پذیرش برنامه «بازگشت داوطلبانه» شده باشند.

درگیری‌ها در میانمار ادامه دارد

در همان روزی که روند بازگرداندن افراد آغاز شد، حمله شدیدی نیز در منطقه آراکان در میانمار رخ داد. سازمان ملل پس از یک حمله هوایی در منطقه کیائوکتاو در ایالت راخین که گزارش شده دست‌کم ۵۰ کشته بر جای گذاشته است، بار دیگر اعلام کرد که وضعیت امنیتی منطقه برای بازگشت پناهجویان مناسب نیست. گزارش شده است که در این حمله، علاوه بر مناطق مسکونی، بازارها و مدارس نیز آسیب دیده‌اند.

درگیری‌ها در میانمار پس از کودتای نظامی سال ۲۰۲۱ تشدید شده و میلیون‌ها نفر در سراسر این کشور آواره شده‌اند.

بیش از ۱۲۶ هزار روهینگیا در مالزی حضور دارند

بر اساس داده‌های کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان، تا پایان فوریه ۲۰۲۶، تعداد پناهندگان و پناهجویان ثبت‌شده در مالزی ۲۱۵ هزار و ۶۰۰ نفر بوده است. از این تعداد، ۱۹۳ هزار و ۸۲۴ نفر شهروند میانمار و ۱۲۶ هزار و ۱۴۴ نفر مسلمان روهینگیا هستند.

کمیساریای عالی سازمان ملل اعلام کرده است که جمعیت روهینگیا در مالزی بیش از ۱۰۰ هزار نفر است و به دلیل ادامه درگیری‌ها در میانمار، بحران انسانی در منطقه همچنان ادامه دارد. این نهاد تأکید کرده است که روهینگیا نباید پیش از فراهم شدن شرایط بازگشت امن و شرافتمندانه به میانمار بازگردانده شوند.  (ILKHA)