Ses kısıklığının en sık nedeninin enfeksiyonlar olduğunu belirten KBB Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Aslan, 3 haftadan uzun süren ve giderek kötüleşen ses kısıklıklarında mutlaka KBB uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi.

Malatya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı'nde görev yapan Doç. Dr. Mehmet Aslan, ses kısıklığının nedenleri, belirtileri, erken tanı ve tedavinin önemine ilişkin İLKHA muhabirine önemli açıklamalarda bulundu.

Ses kısıklığının, sesin kişinin istediği gürlüğe veya tona ulaşamaması şeklinde tanımlanabileceğini belirten Aslan, bu durumun toplumda oldukça sık görüldüğünü ifade etti.

"Ses kısıklığının en sık nedeni enfeksiyonlar"

Ses kısıklığının en bilinen nedeninin enfeksiyonlar olduğunu belirten Aslan, bunların başında virüslerin geldiğini söyledi.

Aslan "Ses kısıklığı, sesin karşı tarafından duyulan veya kendi tarafınızda algıladığınız kısımda sesin tam olarak istediğiniz gürlüğe veya tona ulaşmamasıdır. Ses kısıklığının en bilinen sebebi aslında enfeksiyonlardır. Enfeksiyonlarda da en sık bilinen sebebi virüslerdir. Halk arasında larenjit diye tabir edilen hastalıktır." dedi.

Grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, soğuk algınlığı ve soğuğa maruz kalma gibi durumlarda ses tellerinde inflamasyon oluşabileceğini aktaran Aslan, bu tür ses kısıklıklarının çoğunlukla kısa sürede kendiliğinden düzeldiğini ifade etti.

Aslan "Bu genellikle grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, soğuk algınlığı, klima çarpması veya soğukta kalma gibi durumlarda virüsler tarafından olur. Bir inflamasyon oluşur ve kısa zamanda yaklaşık 7 günde geçer. Tedavisi için ciddi bir şey yapmaya gerek yok. Eğer çok ağrı olursa belki bir ağrı kesici alınabilir ama onun dışında yeterli sıvı alımı bu sorunu çözecektir. Biraz da sesi dinlendirmek bu sorunu çözecektir." ifadelerini kullandı.

Bakterilerin de ses kısıklığına neden olabildiğini ancak virüslere göre daha az görüldüğünü belirten Aslan, bu durumlarda tedavinin hekim değerlendirmesine göre antibiyotik, semptomatik tedavi ve ses istirahatini içerebildiğini kaydetti.

"Ses teli felci ameliyatlardan sonra görülebiliyor"

Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında ses teli felcinin bulunduğunu belirten Aslan, bunun özellikle bazı cerrahi operasyonlardan sonra ortaya çıkabildiğini söyledi.

Aslan "Ses teli felcinin en çok gördüğümüz sebebi geçirilmiş ameliyatlara bağlı olarak gözükmektedir. Bunun da en sık sebebi geçirilmiş guatr cerrahisi dediğimiz tiroit cerrahisidir. Tek taraflı olduğu zaman genellikle ses teli felci tek tarafı etkilediği için ses kısıklığı ön planda olur. İki tarafı etkilediği zaman da ses kısıklığından daha ziyade nefes problemi olur." diye konuştu.

Ses teli felcinin kalp, akciğer ve göğüs kafesine yönelik bazı ameliyatların ardından da görülebileceğini aktaran Aslan, bazen herhangi bir belirgin neden olmadan da ses teli felci gelişebildiğini ifade etti.

Bu hastaların bir kısmında ses teli hareketlerinin zaman içerisinde geri dönebildiğini belirten Aslan "Genellikle 5-6 aydan sonra kendisi dönebiliyor. Sadece konforu bozmak dışında ciddi bir probleme sebep olmamaktadır. Bazen sıvı alımlarında nefese kaçma veya akciğere kaçma şeklinde birkaç tane şikâyete sebep olabiliyor." dedi.

"Uzun süren ses kısıklığı gırtlak kanserinin belirtisi olabilir"

Ses kısıklığının daha nadir ancak önemli nedenlerinden birinin de tümörler olduğunu dile getiren Aslan, özellikle ileri yaşta ve sigara öyküsü bulunan kişilerde uzun süre devam eden ses kısıklığının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Aslan "Erken evrede ses tellerinde gerçekleşen tümörler, seste kalite bozulmasına sebep olarak ses telinde fonksiyon bozukluğu yaratıp ses kısıklığına sebep olur. İleri yaşta, sigara öyküsü olan kişilerde 'Soğuk ayran içtim, soğuk su içtim veya soğuk bir şey yedim, sesim geçer.' diye bekleyip 3 hafta veya genellikle 1 ay, 2 ay geçmeyen hastalarda mevcut kitlenin oluşumunu görüyoruz ve ses telindeki kaybın buna bağlı olduğunu görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Ses kısıklığı yaşayan her hastanın kanser olduğu anlamına gelmediğinin altını çizen Aslan, ancak belirli risk gruplarında gecikmeden uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini söyledi.

"3 haftadan uzun süren ses kısıklıklarında hekime başvurulmalı"

Özellikle 3 haftadan uzun süren, düzelmeyen veya giderek kötüleşen ses kısıklıklarının önemsenmesi gerektiğini vurgulayan Aslan, şöyle devam etti:

"Enfeksiyon ve diğer sebeplerle ilgili olan rahatsızlıklarda biraz sesimizi dinlendirdiğimiz zaman çoğu zaman sesimizin tam olmasa da iyileştiğini görüyoruz. Ama 3 haftadan daha uzun süren, gittikçe kötüleşen ses kısıklıklarında özellikle hekimimize başvurmalıyız."

İleri yaşta olan, sigara kullanan veya ağır sanayi gibi zehirli gazlara maruz kalınan işlerde çalışan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini belirten Aslan, bu kişilerin ses kısıklığı yaşaması halinde KBB uzmanına başvurmasının önem taşıdığını ifade etti.

Buna karşılık genç, herhangi bir risk faktörü veya ek hastalık öyküsü bulunmayan kişilerde 3 haftadan kısa süren ses kısıklıklarının çoğunlukla larenjit ve farenjit gibi nedenlere bağlı olduğunu belirten Aslan, bu durumların dinlenme, yeterli sıvı alımı ve ses istirahatiyle düzelebileceğini söyledi.

"Gırtlak kanserinin en önemli nedenlerinden biri tütün ve tütün ürünleri"

Tütün ve tütün ürünlerinin özellikle gırtlak kanseri açısından önemli bir risk faktörü olduğunu vurgulayan Aslan, toplumda sigaranın zararlarının yalnızca nikotin üzerinden değerlendirildiğine dikkat çekti.

Aslan "Sigaranın içindeki nikotin kanser yapmıyor. Sigara yanarken dumanın içindeki hidrokarbonlar, ortaya çıkan karbonlar; ses telleri, ağız mukozası, geniz mukozası, nazofarenks dediğimiz alan, ağız boşluğu, her tarafta yani sigaranın uzandığı her yerde epiteli bozar." dedi.

Sigara dumanındaki maddelerin uzun süreli maruziyet sonucunda hücrelerde hasara yol açabildiğini ifade eden Aslan "Vücudumuz çoğu zaman bunu tamir eder. Ama kronik maruziyet, yaş ilerledikçe artık bu tamir mekanizmasının da gittikçe azalması veya yavaşlamasından dolayı kanser ortaya çıkmaktadır." diye konuştu.

Dünyada tütün kullanımıyla en güçlü şekilde ilişkilendirilen kanserlerin başında akciğer kanserinin geldiğini belirten Aslan, gırtlak kanserinde de tütün ve tütün ürünlerinin en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu söyledi.

Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin de masum görülmemesi gerektiğini vurgulayan Aslan, bu ürünlerin kullanımına karşı da dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

"Mesleği gereği sesini yoğun kullananlar dikkat etmeli"

Ses sağlığının korunmasında yaşam tarzı değişikliklerinin önemli olduğunu belirten Aslan, özellikle mesleği gereği sesini yoğun kullanan kişilerin seslerini doğru teknikle kullanmaları gerektiğini söyledi.

Turgut Özal Tıp Merkezi bünyesinde ses terapisi merkezinin bulunduğunu belirten Aslan, imam ve öğretmenler başta olmak üzere sesini yoğun kullanan meslek gruplarına yönelik terapi ve eğitimlerin önem taşıdığını kaydetti.

Aslan "İmamlar belli bir noktadan sonra o coşkuyla beraber sesini çok ciddi bir şekilde yükselterek kullanmaya başlıyorlar. Bu doğru değil. Sesinizi en uygun oktavda kullanın ve bağırarak, hızlı bir şekilde, devamlı olarak anlatmayın. Arada es vererek, gerekirse arada iki damla suyla boğazınızı nemlendirerek sesinizin kalitesini kötüleştirmeyin." ifadelerini kullandı.

Öğretmenlerin de benzer şekilde seslerini doğru kullanmaları gerektiğini belirten Aslan, profesyonel ses sanatçılarının ise aldıkları eğitimler sayesinde seslerini daha bilinçli kullandıklarını söyledi.

"Çocuklarda bağırmaya bağlı ses sorunları görülebiliyor"

Çocuklarda da ses kısıklığı ve ses teli problemlerinin ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Aslan, özellikle oyun sırasında yüksek sesle bağırmanın çocukların ses tellerini olumsuz etkileyebildiğini ifade etti.

Aslan "Çocuklar genellikle laftan çok anlamıyor. Sokakta arkadaşlarıyla oyun oynarken çok ciddi bir şekilde bağırıyor. Bağırmakla ilgili problemler olduğu için sesleri çok çabuk şekilde etkilenebiliyor ama tam tersine çok çabuk da düzelemiyor." dedi.

Çocuklara küçük yaşlardan itibaren seslerini doğru kullanmaları konusunda eğitim verilmesinin önemli olduğunu belirten Aslan, yüksek perdeden ve yüksek sesle sürekli konuşmanın ses problemlerine yol açabileceğini kaydetti.

Ses kısıklığının kişinin günlük yaşam konforunu ve iletişimini ciddi şekilde etkileyebildiğini belirten Aslan, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.

Aslan "Ses kısıklığı konforu bozan, karşıyla iletişimi bozan ciddi bir problem. Ses kısıklığında en önemli mesajımız şu: 3 haftadan uzun süren, özellikle ileri yaş hastalarda muhakkak bir uzmana başvurmak gerekiyor. Altında farklı, sıkıntılı, kötü bir hastalık olmasın diye." dedi.

Sesin yüksek tonda ve bağırarak kullanılmasının doğru olmadığını vurgulayan Aslan "Bunun ne iletişime bir katkısı olur, ne karşı tarafla diyalogda size bir katkısı olur ne de size bir faydası olur. En güzeli sakin sakin konuşmak. Derdimizi karşı tarafa en sakin şekilde anlatabilmek." ifadelerini kullandı.

"Bir ömür boyu ses kısıklığı yaşamamak için sigaradan uzak durmalı"

Aslan, ömür boyu ses sağlığını korumak isteyenlere ise şu mesajı verdi:

"Bir ömür boyu sesimizi korumak için, ses kısıklığı yaşamamak için en önemli unsurumuz; birincisi sigaradan uzak durmak, ikincisi de sesimizi doğru kullanmak, düzgün kullanmak ve normal tonunda kullanmaktır. Bu, ses sağlığınız, beden sağlığınız ve ruh sağlığınız açısından en uygun olandır." (İLKHA)