سەرکان رامانلی وتەبێژی هودا پار و پەرلەمانتاری باتمان لە بەیاننامەیەکدا بۆ İLKHA سەبارەت بە "ڕەشنووسی یاسای ڕێکخراوە تیرۆریستییە هەڵوەشاوەکان یان هەڵوەشێنراوەکان" ڕایگەیاند کە پارتەکەی پێشکەشی پەرلەمان کردووە کە دەبێت چوارچێوەیەکی یاسایی دابنرێت بۆ ئەوەی بە تەواوی چەک و توندوتیژی و تیرۆر لە بەرنامەی کاردا لاببرێت.

وتەبێژی هودا پار و پەرلەمانتاری باتمان سەرکان رامانلی ڕایگەیاند کە "ڕەشنووسی یاسای ڕێکخراوە تیرۆریستییە هەڵوەشاوەکان یان هەڵوەشێنراوەکان"یان پێشکەش بە سەرۆکایەتی پەرلەمان کردووە بە مەبەستی لابردنی تیرۆر و توندوتیژی بە تەواوی لە کارنامەی تورکیا.

رامانلی لە وتارەکەیدا بۆ پەیامنێری ئاژانسی هەواڵەکانی ئیلکە (İLKHA) ڕایگەیاند، ئەو پێشنیازە نەک تەنها پەکەکە دەگرێتەوە، بەڵکو هەموو ئەو ڕێکخراوانەش دەگرێتەوە کە لە ڕابردوودا پەیوەندییان بە چەکەوە هەبووە یان لە ئێستادا توندوتیژی وەک میتۆد بەکاردەهێنن و ڕایگەیاند کە ئامانجیان بەشداریکردنە لە چارەسەرکردنی کێشەکان لە ڕێگەی سیاسەتی مەدەنییەوە لە جیاتی ململانێی چەکداری.

"لابردنی توخمی چەک و توندوتیژی و تیرۆر لە پرسی کورد لە کارنامەی ئێمەدایە"

رامانلی وتی، "ماوەیەکە هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە و داماڵینی چەک و گواستنەوەی پرسی کوردمان لە چوارچێوەی چەک و توندوتیژی و تیرۆرەوە بۆ زەمینەی شیاوی سیاسەتی مەدەنی لە کارنامەی ئێمەدا بووە. زۆر لێدوان دراون، هەندێک هەنگاوی ڕەمزیش نراوە. ڕای گشتی تادێت متمانەی زیاتری بەخۆیەوە بینیوە کە ئەمە دەکرێت. بەڵام لەم قۆناغەدا هەمووان دەڵێن، پێویستە چوارچێوەیەکی یاسایی دابنرێت. ئێمە وەک هودا پار، هاوبەشی ئەو باوەڕەین کە ئەم بابەتە بەڕاستی پێویستی بە لابردنی چەک و توندوتیژی و خوێن و فرمێسک لە کارنامەکەدا هەیە، کە نابێت چیتر گەنج بکوژرێت، هەروەها پێویستە کێشەکانمان لە ڕێگەی دیالۆگەوە، لە چوارچێوەیەکی سیاسی مەدەنی، بە پێگەیشتنی سیاسی چارەسەر بکەین، هەروەک چۆن ئێمە کێشەکانی دیکەمان چارەسەر دەکەین، لەوانەش پرسی کورد. وە ئێمە ماوەیەکە ڕامانگەیاندووە کە پێویستە چوارچێوەیەکی یاسایی بۆ ئەمە دابنرێت. ئێمە پێمان وایە تەنیا دەربڕینی ئاواتێک بەس نییە؛ دەبێت هەنگاوی کۆنکرێتی بنرێت. بۆ ئەم مەبەستەش ڕەشنووسی یاسایەکمان ئامادە کردووە."

ڕامانلی ئاماژەی بەوەشکرد، لە ساڵی ڕابردووەوە دەستیان بە ئامادەکردنی پڕۆژە یاساکە کردووە و لەگەڵ دامەزراوە و لایەنە پەیوەندیدارەکان هاوبەشی دەکەن و زانیارییەکانیان وەردەگرن، بەڵام بەو پێیەی هیچ هەنگاوێکی کۆنکرێتی نەنراوە، لەم هەفتەیەدا پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمانیان کردووە. وتیشی، "ئێمە ئەم پڕۆژە یاسایەمان ئامادەنەکرد نەک ئەمڕۆ، نەک ئەم مانگە، نەک ئەمساڵ، بەڵکو لەڕاستیدا لە ساڵی ڕابردووەوە. بەڵام لەبری ئەوەی پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمان بکەین، ویستمان زانیاری لە ئەندامانی کۆمسیۆن وەربگرین کە هێشتا لەو کاتەدا کاری پێدەکرا، سەرۆک کۆمار، وەزارەتی داد، وەزارەتی ناوخۆ، گروپە حزبییەکان، ئەکادیمیستەکانی بەشداربوو لەم بابەتە، و دەسەڵاتی دادوەری. ئێمە فیدباکێکی زۆر ئەرێنیمان لە ئاستێکی بەرزدا وەرگرت."  

"بە ڕوانگەی ئێمە پێویست بە کەشێکی بێمتمانەیی ناکات"

رامانلی درێژەی بە لێدوانەکەی دا و وتی، "ئەزمونە سیاسییەکانی ڕابردوو و شکستی پرۆسەکانی ئاشتی هەستێکی بەردەوامی بێمتمانەیی دروستکردووە، وەک دەبینین، ئێمە ڕایدەگەیەنین کە حکومەت ئیرادەیەکی هەیە بۆ ئەوەی هیچ هەنگاوێکی یاسایی نەنێت تا ڕێکخراوەکە بەتەواوەتی هەڵوەشێنێتەوە و هەموو چەکەکانی دادەنێت، هەروەها تا ئەوکاتەی پشتڕاستکردنەوەی لەسەر ئەم بابەتە وەردەگیرێت. لەلایەکی دیکەشەوە ئەو ڕێکخراوە، کە نیازی خۆی ڕاگەیاندووە چەکەکانی خۆی دابنێت و هەندێک هەنگاوی ڕەمزی لەم بابەتەدا ناوە. بەردەوام پرسیارێک دەوروژێنێت کە 'چۆن دەتوانین ئەم چەکانە بەبێ بنەمای یاسایی دابنێین؟' ئەمەش بۆ کەمکردنەوەی نیگەرانییەکانی هەردوولا و بەهێزکردنی باوەڕی خەڵک کە ئەم پرۆسەیە بە شێوەیەکی تەندروست کاردەکات، بێگومان ئەم پڕۆژە یاسایە لیژنەیەکی چاودێری لەخۆدەگرێت بە پشتبەستن بەو ڕاپۆرتەی کە لەلایەن ئەم لیژنەیە چاودێرییەوە پێشکەش کراوە، ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی ئەم بابەتە لەبەرچاو دەگرێت و بۆ ئەو ڕێکخراوانەی کە دەرکەوتووە چەکەکانیان داناوە پشتڕاستکرایەوە، هەندێک سزا و نەرمی و کەمکردنەوە بەسەر ئەندامەکانیاندا دەسەپێندرێت بۆ ئەوەی بتوانین ئەم پرۆسەیە تێپەڕێنین."

"تیروانینی ئێمە تایبەت نییە بە پەکەکە"

ڕامانلی ئاماژەی بەوەدا کە ئەو ڕەشنووسی یاسایەی کە ئامادەیان کردووە تەنها ئامانجی پەکەکەی نەبووە، بەڵکو ئامانجی دروستکردنی چوارچێوەیەکی گشتی بووە بە ئامانجی "تورکیای بێ تیرۆر"، کە هەموو ئەو پێکهاتانە دەگرێتەوە کە لە ڕابردوودا پەیوەندییان بە چەکەوە هەبووە، لە ئێستادا سەرقاڵی چالاکیی چەکدارین، یان بە تەواوی وازی لێهێناون و دواتر وتی، "تیروانینی ئێمە لێرەدا تەنها لەسەر پەکەکە نییە، وەک ئەوەی هەندێک ئارەزووی دەکەن. ئەمڕۆ ڕێکخراو هەیە بەردەوامە لە کاری توندوتیژی جۆراوجۆردا. ڕێکخراو هەیە کە لە ڕابردوودا بەجۆرێک پەیوەندی بە چەکەوە هەبووە بەڵام لە ئێستادا لە هیچ کردەوەیەکی چەکداریدا تێوەگلاونین. وە، بەداخەوە ئەمە واقیعی مێژووی ئێمەیە، تەنانەت ڕێکخراویش هەیە کە هەرگیز پەیوەندی بە تیرۆر یان چەکەوە نەبووە و هێشتا وەک 'تیرۆریست' ناوزەد دەکرێن و لە چوارچێوەی ئەم بازنەیەدا هەڵسەنگێندراون، و ئەوانەی کە چەک وەک ئامراز و شێوازێک دەزانن ئێمە چوارچێوەیەک دروست دەکەین کە هاندەری هەموویان بێت و لەخۆبگرێت. ئێمە پڕۆژە یاساکەمان داڕشتووە بۆ دروستکردنی ئەمە. ئێمە ویستمان یاسایەکی گشتگیر بێت بۆ هەمووان."

"ئامانجمان لێرەدا شکاندنی بنبەستە لە پرۆسەکەدا"

رامانلی ڕایگەیاند، "بێگومان لەم پڕۆژە یاسایەدا بڕگەگەلێکمان داناوە سەبارەت بە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەندامانی ئەو ڕێکخراوانەی کە چەک دادەنێن. بە کورتی ئەمانە بڕگەی کەمکردنەوەی سزاکان بە پشتبەستن بە توندی تاوانی ئەنجامدراو؛ ئازادکردنی دەستبەجێی ئەو کەسانەی کە تەنها بەهۆی ئەندامبوونیان لە ڕێکخراوێک لە دەستبەسەردا گیراون، تەنانەت ئەگەر هیچ تاوانێکی دیکەشیان ئەنجام نەدابێت؛ نەهێشتنی سزاکانیان؛ بۆ ئەوانەی ئێستا لە ئازادی و لە دەرەوەی وڵات، کەمکردنەوەی یاسای بەسەرچوون، ڕێگەیان پێدەدات بۆ ماوەیەک لە دەرەوەی وڵات بمێننەوە، دوای ئەوە، ئەگەر بڵێین، برینەکان چاکبوونەتەوە، ڕێگەیان پێدەدات بگەڕێنەوە بۆ تورکیا ئامانجمان لەگەڵ ئەمەدا چارەسەرکردنی ئەو بنبەستەی ئێستایە لە پرۆسەکەدا، کە دەوترێت وەستاوە و پێشنەکەوتووە، و ئیلهامبەخشین بە بڕیاردەران لەم ڕووەوە."

لە کۆتایی لێدوانەکەیدا ڕامانلی وتی، "ئەم پڕۆژەیاسایە، کە ئێمە پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمانمان کرد، بێگومان سەرەتا پێویستی بە گفتوگۆکردن دەبێت لە لیژنەکاندا. ئەگەر لە ماوەی ٤٥ ڕۆژدا لە لیژنەکاندا باسی لێ نەکرا، مافی خۆمانە ڕاستەوخۆ بیهێنینە ئەنجوومەنی گشتی بۆ ئەوەی تاوتوێی بکەین. ان شاء الله ئەو مافەش بە هەمان شێوە بەکاردەهێنین. بەڵام مەرج نییە تەنها خەمی ئەوە بین کە پڕۆژە یاسایەک بێت کە واژۆی ئێمەی لەسەر بێت. گروپی ئاک پارتی یان گروپەکانی تری حزبی سیاسی دەتوانن پڕۆژەیاسای خۆیان ئامادە بکەن، ئیلهام لەم پڕۆژە یاسایە وەربگرن. لێرەدا دەتوانین بڵێین کە ئێمە پشتگیری لە هەر پڕۆژە یاسایەک دەکەین کە سوودی بۆ وڵات هەبێت، بەبێ گوێدانە ئەوەی کێ دەیھێنێت یان پێشنیاری دەکات."(İLKHA)