Libya Yüksek Devlet Konseyi (HSC), Temsilciler Meclisi'nin (HoR) cumhurbaşkanlığı seçim yasasında yaptığı değişikliklerin "anayasaya aykırı" olduğunu belirterek, seçim çerçevesi konusunda daha fazla kurumsal istişare yapılması çağrısında bulundu.

HSC, Facebook sayfasında muhalefetini detaylandıran bir açıklama yayınladı.

Konsey, seçim yarışmasına ilişkin kurallarda, koşullarda ve zaman çizelgelerinde yapılacak her türlü değişikliğin açık ve üzerinde mutabık kalınmış kurumsal bir süreç aracılığıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Temsilciler Meclisi'nin Pazartesi günü 2026 tarihli 4 numaralı yasayı yayımlamasıyla birlikte bu adım geldi. Yasa, güncellenmiş şartlar altında askeri personel ve çifte vatandaşların görev için aday olmalarına izin vermek gibi cumhurbaşkanlığı seçim çerçevesine ilişkin hükümleri değiştiriyor.

Yüksek Güvenlik Konseyi'nin bu tutumu, Libya'da BM'nin kolaylaştırdığı cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri anlaşmasının onaylanması için verilen bir aylık sürenin hemen öncesinde geldi.

Nisan ayında, Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), siyasi yol haritasının bir parçası olarak "4+4" komitesi olarak bilinen daha küçük bir Libyalı temsilciler grubuyla görüşmelere başladı. Görüşmeler öncelikle seçim çerçevesiyle ilgili anlaşmazlıkların çözülmesine odaklandı.

Haziran ayında UNSMIL, katılımcıların cumhurbaşkanlığı seçim yasası konusunda bir anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

30 Ağustos'ta, UNSMIL'in kolaylaştırıcılığıyla, 4+4 katılımcıları, Seçim Komisyonu'nu yeniden yapılandırmayı ve cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini etkileyen çözülmemiş hukuki ve anayasal sorunları gidermeyi taahhüt eden bir anlaşma imzaladı.

3 Eylül'de UNSMIL, anlaşmayı Temsilciler Meclisi ve Yüksek Güvenlik Konseyi liderliğine sundu ve onaylamaları için bir ay süre verdi.

HSC yönetimi, anlaşmanın mevcut haline itiraz etti ve ihtilaf, seçimlerin yapılması ilkesinden ziyade, seçim kurallarının onaylanmasına ilişkin yasal süreç ve Seçim Komisyonu'nun bileşimi üzerine yoğunlaştı.

14 Eylül'de Temsilciler Meclisi, Bingazi'deki oturumunda 4+4 anlaşmasını oybirliğiyle kabul ederek, bunun çeşitli seçim konularındaki mevcut tutumuyla tutarlı olduğunu belirtti.

Libya yıllardır siyasi ve kurumsal olarak bölünmüş durumda; Birleşmiş Milletler ve Libyalı taraflar ise ulusal seçimlerin önünü açacak, cumhurbaşkanlığı seçim yasasıyla ilgili tartışmalı konuları çözecek ve ülke genelindeki seçim sürecini denetleyecek yeni bir seçim komisyonu kurulu atayacak uzlaşmacı bir çerçeve oluşturmaya çalışıyorlar.

Ülkenin siyasi sistemi, rekabet halindeki yasama, yürütme ve güvenlik kurumları arasında bölünmüş durumda. Doğu merkezli Temsilciler Meclisi ülkenin ana yasama organı iken, Trablus merkezli Yüksek Güvenlik Konseyi (HSC) önemli siyasi ve kurumsal düzenlemelerde önemli bir role sahip ayrı bir danışma kurumudur. İki kurum arasındaki seçim mevzuatı konusundaki anlaşmazlık, batı ve doğu Libya'daki rakip otoriteler ve güç merkezleri arasındaki daha geniş bir bölünmenin parçasıdır. (İLKHA)