Malezya, Myanmar'daki çatışmalar ve Rohingya Müslümanlarına yönelik devam eden baskılar nedeniyle güvenli dönüş koşullarının bulunmadığı yönündeki uyarılara rağmen yaklaşık 1500 Myanmar vatandaşını ülkesine geri göndermeye başladı. İlk kafilede kaç Rohingya bulunduğu açıklanmazken, programın yaklaşık 5 bin kişiyi kapsaması bekleniyor.

Malezya, Myanmar'daki savaş ve güvenlik krizine rağmen ülkede bulunan binlerce Myanmar vatandaşının geri gönderilmesi sürecini başlattı.

İlk aşamada 1476 kişi Lumut Limanı'ndan Myanmar'a gönderildi. Malezya yönetiminin program kapsamında yaklaşık 5 bin Myanmar vatandaşını aşamalı olarak geri göndermesi planlanıyor. Ancak ilk kafilede kaç Rohingya Müslümanı bulunduğu Malezya ve Myanmar makamlarınca açıklanmadı.

Rohingya Müslümanları için dönüş büyük risk taşıyor

Rohingya Müslümanlarının Myanmar'a gönderilmesi, yıllardır maruz kaldıkları zulüm ve ülkedeki devam eden çatışmalar nedeniyle ciddi endişelere yol açıyor.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Myanmar'daki mevcut şartların mültecilerin güvenli, onurlu ve sürdürülebilir şekilde geri dönüşüne elverişli olmadığını bildiriyor. UNHCR, geri gönderilen kişilerin zulüm, işkence, ağır zarar veya yaşam ve özgürlüklerini tehdit eden başka tehlikelerle karşılaşabileceği ülkelere gönderilmemesi gerektiğini vurguladı.

Özellikle Rohingyaların durumu diğer Myanmar vatandaşlarından farklılık gösteriyor. Müslüman topluluk, Myanmar'da uzun yıllardır ayrımcılık, baskı ve şiddetle karşı karşıya bulunuyor. 2017'deki askeri saldırılar sırasında 750 binden fazla Rohingya Bangladeş'e kaçmak zorunda kaldı.

"Güvenli dönüş mümkün değil"

160'tan fazla sivil toplum kuruluşu, Malezya hükümetine çağrıda bulunarak Rohingya mültecilerinin Myanmar'a gönderilmemesini istedi. Kuruluşlar, geri dönüşün Rohingyaları yeniden şiddet, zulüm ve zorla silah altına alınma riskiyle karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulundu.

Malezya İnsan Hakları Komisyonu (SUHAKAM) da hayatının tehlikede olduğundan endişe eden kişilerin geri gönderilmemesi gerektiğini belirterek dönüşlerin gerçekten gönüllü, güvenli ve herhangi bir baskıdan uzak olması gerektiğini vurguladı.

İnsan hakları savunucuları ise yıllardır gözaltı merkezlerinde tutulan kişilerin kötü koşullar nedeniyle "gönüllü dönüş" programını kabul etmek zorunda kalmış olabileceğine dikkati çekiyor.

Myanmar'da çatışmalar sürüyor

Geri gönderme işlemlerinin başladığı gün Myanmar'ın Arakan bölgesinde de ağır bir saldırı gerçekleşti. Birleşmiş Milletler, Rakhine eyaletinde Kyauktaw bölgesine düzenlenen ve en az 50 kişinin öldüğü bildirilen hava saldırısının ardından bölgedeki güvenlik durumunun, mültecilerin geri dönüşü için elverişli olmadığını yineledi. Saldırıda sivillerin yaşadığı bölgelerin yanı sıra pazar yerleri ve okulların da etkilendiği bildirildi.

Myanmar'daki çatışmalar 2021'deki askeri darbenin ardından derinleşirken, ülke genelinde milyonlarca kişi yerinden edildi.

Malezya'da 126 binden fazla Rohingya bulunuyor

UNHCR verilerine göre Şubat 2026 sonu itibarıyla Malezya'da kayıtlı 215 bin 600 mülteci ve sığınmacı bulunuyor. Bunların 193 bin 824'ü Myanmar vatandaşı, 126 bin 144'ü ise Rohingya.

UNHCR, Malezya'daki Rohingya nüfusunun 100 binden fazla olduğunu ve Myanmar'daki çatışmaların devam etmesi nedeniyle bölgedeki insani krizin sürdüğünü belirtiyor. Kurum, Rohingyaların güvenli ve onurlu dönüş şartları oluşmadan geri gönderilmemesi gerektiğini belirtiyor. (İLKHA)