Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar başkanlığında Türkiye’nin önde gelen üniversitelerinin rektörlerinin Pakistan ziyareti, iki ülke üniversiteleri arasında yeni iş birliği anlaşmalarıyla somut sonuçlara dönüşüyor.

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar ile 10 üniversitenin rektörünün katıldığı görüşmelerde, Pakistan’dan da 28 üniversitenin rektör ve yöneticileri yer aldı. Böylece iki ülkeden toplam 38 üniversite, yeni akademik iş birliklerinin geliştirilmesi için bir araya geldi.

Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu kapsamında Türk ve Pakistan üniversiteleri arasında yükseköğretim, çift diploma programları, ortak program ve müfredat geliştirme, yapay zekâ, siber güvenlik, biyoteknoloji, tekstil ve ziraat başta olmak üzere çeşitli alanlarda yeni iş birlikleri için imzalar atıldı.

Dokuz Eylül Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 6’şar Pakistan üniversitesiyle; Boğaziçi Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi 5’er, Gazi Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi ise birer Pakistan üniversitesiyle iş birliği anlaşması imzaladı.

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar, iki gün süren Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu’nun kapanış oturumuna katıldı. Forumun sonunda Özvar ile Pakistan Yükseköğretim Komisyonu (HEC) Başkanı Prof. Dr. Niaz Ahmad Akhtar, iki ülkenin yükseköğretim alanındaki yeni döneminin yol haritasını ortaya koyan ortak bildiriye imza attı.

İki ülke yükseköğretimde yeni yol haritasını belirledi

Ortak bildiride, Türkiye ile Pakistan arasındaki derin tarihî, kültürel ve manevi bağların üniversiteler, öğrenciler, öğretim üyeleri ve araştırmacılar için somut fırsatlara dönüştürülmesi hedefi ortaya konuldu.

İki ülke yükseköğretim, araştırma ve inovasyon alanlarında ilişkilerini güçlendirme kararlılığını teyit ederken, 2016 ve 2017 yıllarında imzalanan mutabakat zabıtlarının yenilenmesi ve hayata geçirilmesi konusunda mutabakata vardı.

Özvar da kapanış konuşmasında iki günlük toplantıların son derece verimli geçtiğini belirterek, tarafların fikir alışverişinde bulunduğunu, ortak öncelikleri belirlediğini ve Türkiye ile Pakistan arasında daha güçlü bir akademik ortaklık kurmanın yollarını ele aldığını söyledi.

Türkiye ile Pakistan arasında derin tarihî, kültürel ve beşerî bağlar bulunduğunu vurgulayan Özvar, karşılıklı saygı, güven ve dayanışma üzerine kurulu bu dostluğu yükseköğretim, bilim ve teknoloji alanlarına daha fazla taşıyacak önemli bir fırsata sahip olduklarını ifade etti. Özvar, “Çift diplomadan yapay zekâya Türk ve Pakistan üniversiteleri arasında yeni iş birliklerini hayata geçiriyoruz.” dedi.

Teknoloji Üniversitesi ve araştırma fonları gündemde

Ortak bildiride, Türkiye-Pakistan Teknoloji Üniversitesinin kurulmasına yönelik görüşmelerin sürdürülmesi konusunda mutabakata varıldı. Üniversitenin konsepti, kurumsal yapısı, akademik kapsamı, yönetişimi ve finansmanı üzerinde çalışmaların devam ettirilmesi kararlaştırıldı.

İki ülke ayrıca öncelikli alanlar, finansman düzenlemeleri, uygunluk kriterleri ve ortak teklif çağrılarını kapsayacak rekabetçi bir araştırma finansman mekanizmasını değerlendirecek. Ortak finanse edilen, ürün odaklı araştırmalar ile ortak araştırma teklifleri ve finansman başvuruları teşvik edilecek. Siber güvenlik, yapay zekâ, yeni gelişen teknolojiler ve İslami finans, araştırma iş birliğinin öncelikli alanları arasında yer aldı. Ortak akademik makale, kitap ve diğer bilimsel yayınların artırılması da hedefler arasına girdi.

Pakistanlı başarılı öğrencilere doktora kontenjanı

Ortak bildiriyle öğrenci ve akademisyen hareketliliğinin genişletilmesi konusunda da yeni adımlar kararlaştırıldı.

Türkiye’deki araştırma üniversiteleri, her yıl öncelikli alanlarda Pakistan’dan yüksek başarı gösteren adaylar için belirli sayıda doktora kontenjanı ayıracak. Öğrenci, öğretim üyesi ve akademik personel değişimlerinin genişletilmesi, lisans öğrencilerine bir dönemlik eğitim fırsatları sunulması ve burs imkânlarının artırılması üzerinde çalışılacak. Akademik ve araştırma fırsatlarının daha fazla tanıtılması amacıyla her iki ülkede üniversite fuarlarının düzenlenmesi de teşvik edilecek.

Üniversiteler belirli disiplinlerde müfredatları gözden geçirecek, uyumlu veya birlikte geliştirilebilecek dersleri belirleyecek ve uygun alanlarda çift diploma ve ikili lisans programları geliştirilmesi üzerinde çalışacak.

Hastanelerden sanayiye yeni staj imkânları

Öğrencilerin uygulamalı deneyimlerini ve mesleki gelişimlerini güçlendirmek amacıyla üniversiteler, araştırma kurumları, hastaneler ve sanayi kuruluşlarını kapsayan ikili staj imkânları değerlendirilecek.

İki ülkenin öğrenci ve akademisyenlerini akademik, kültürel ve eğitim faaliyetlerinde bir araya getirecek kısa süreli yaz okulları ve programları da teşvik edilecek. Akademik diyaloğun sürekliliğini sağlamak amacıyla 2026 ve 2027 yıllarında öncelikli temaların ve katılımcı üniversitelerin önceden belirleneceği ortak çalıştay, seminer ve konferanslardan oluşan koordineli bir program yürütülmesi hedefleniyor.

Üniversiteler Forumu her yıl düzenlenecek

Ortak bildirinin önemli kararlarından biri de Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu’nun kurumsallaştırılması oldu.

İki ülke, yükseköğretim alanındaki ilişkileri daha da güçlendirmek ve kurumsallaştırmak amacıyla Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu’nu her yıl düzenleme kararı aldı. Foruma Türkiye ve Pakistan dönüşümlü olarak ev sahipliği yapacak.

Böylece iki ülkenin üniversite yöneticilerinin ve akademisyenlerinin düzenli olarak bir araya gelmesi, yeni projelerin geliştirilmesi ve başlatılan çalışmaların sürekliliğinin sağlanması hedefleniyor.

2026-2028 için ortak çalışma grubu

Gelinen aşamada temel görevin fikirlerden uygulamaya geçmek olduğunu vurgulayan Özvar, daha önce imzalanan mutabakat zabıtlarının yeni dönemde daha ileri düzeyde iş birliği için önemli bir temel oluşturduğunu söyledi.

Ortak bildiri kapsamında taraflar, iş birliğine dayalı bir çalışma planı geliştirmek ve kurumsal ortaklıklar ile yapılandırılmış iş birliğine ilişkin düzenlemeleri sonuçlandırmak üzere ortak çalışma grubu kurulması konusunda mutabakata vardı.

Çalışma grubu; irtibat noktalarının belirlenmesi, tematik çalışma gruplarının oluşturulması ve hedefler, sorumluluklar, zaman çizelgeleri ile temel performans göstergelerini içeren 2026-2028 Türkiye-Pakistan Yükseköğretim İşbirliği Eylem Planı’nın hazırlanması üzerinde çalışacak.

Taraflar, video konferanslar da dâhil olmak üzere düzenli iletişimle uygulama sürecini takip edecek ve kaydedilen ilerlemeyi değerlendirecek. Özvar, “Attığımız adımları somut akademik ve bilimsel sonuçlara dönüştürüyoruz.” dedi.

Gençler için daha fazla hareketlilik ve fırsat

Özvar, iki ülke arasında kurulacak akademik ilişkilerin öğrenciler ve araştırmacılar için doğrudan yeni fırsatlar üretmesinin önemine dikkati çekti.

Üniversiteleri doğrudan kurumsal ortaklıklar kurmaya, ortak araştırma önerileri geliştirmeye, hareketlilik fırsatlarını genişletmeye ve düzenli iletişimi sürdürmeye teşvik etmeleri gerektiğini belirten Özvar, Türkiye ve Pakistan’ın bilim ve yükseköğretimde birlikte hareket ederek daha güçlü sonuçlar elde edebileceğini söyledi.

Dünyanın hızla değiştiğine işaret eden Özvar, “Birbirimizden öğrenebiliriz. Birlikte araştırmalar yapabiliriz. Birlikte çözümler geliştirebiliriz. Ve gençlerimizi geleceğe birlikte hazırlayabiliriz.” ifadelerini kullandı.

Özvar, yeni kurumlar kurarak, yeni bilgiler üreterek ve gelecek nesiller için yeni fırsatlar yaratarak Türkiye ile Pakistan arasındaki dostluğun yükseköğretim, bilim ve teknoloji alanlarında daha da güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

İleri teknoloji ekosistemi NASTP’ye ziyaret

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar ve beraberindeki üniversite rektörleri, Pakistan temasları kapsamında National Aerospace Science & Technology Park’ı (NASTP) da ziyaret etti.

Pakistan Hava Kuvvetleri tarafından kurulan NASTP; üniversiteleri, araştırma kurumlarını, sanayiyi ve girişimleri aynı teknoloji ekosisteminde buluşturuyor. Havacılık ve uzay teknolojileri, yapay zekâ ve robotik, siber güvenlik ve bilişim teknolojileri, uzay ve haberleşme sistemleri ile ileri teknoloji ve Ar-Ge, merkezin öne çıkan çalışma alanları arasında yer alıyor.

Ziyarette üniversite-sanayi iş birliğinin önemi üzerinde durulurken, Türk ve Pakistan üniversiteleri ile araştırma kurumları arasında Ar-Ge projeleri, öğrenci ve akademisyen hareketliliği, staj programları ve teknoloji geliştirme alanlarında kurulabilecek yeni bağlantılar değerlendirildi.

Aralıkta Türkiye’de ilerleme değerlendirmesi

Ortak bildiride taraflar, çalışmaların ilerlemesini düzenli olarak gözden geçirme, görüşmeleri sürdürme ve resmî anlaşmaları ilerletme kararı aldı.

Pakistan Yükseköğretim Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Niaz Ahmad Akhtar’ın Aralık 2026’da Türkiye’ye yapması planlanan ziyarette, ortak bildiride belirlenen alanlarda kaydedilen genel ilerlemenin değerlendirilmesi öngörülüyor.

Özvar da iki ülkenin yükseköğretim kurumlarını Türkiye’de yeniden bir araya getirmeyi planladıklarını belirterek, “Bu toplantının devamını Türkiye’de yapacağız.” dedi.

Türkiye ile Pakistan arasında her alanda güçlü ilişkiler bulunduğuna işaret eden Özvar, yükseköğretim ve bilimsel araştırmalar alanındaki ilişkilerin yeni kurumlar, projeler, araştırmalar ve gençlere sunulacak fırsatlarla daha ileri bir düzeye taşınmasını hedeflediklerini kaydetti. (İLKHA)