Tarım ve Orman Bakanlığı, döner, sucuk, köfte ve kıyma başta olmak üzere temel et ürünlerinin üretim ve etiketleme kurallarını yeniden düzenledi. Yeni Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği ile ürünlerin içeriklerine ve tüketiciye sunuluş biçimlerine ilişkin yeni şartlar getirildi.

Yeni düzenlemeyle döner; yaprak döner, kıyma döner ve yaprak-kıyma döner olmak üzere üç ayrı kategoride tanımlandı.

Kıyma dönerde çiğ kırmızı et oranının en az yüzde 10 olması gerekirken, yaprak-kıyma dönerde yaprak et oranı en az yüzde 60 olacak.

Döner üretiminde fıstık, peynir, nişasta ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek. Süt ve yumurta kaynaklı proteinler dışında, dışarıdan eklenen azot kaynakları da üretimde kullanılamayacak.

Tüketicinin ürünün niteliğini açık şekilde anlayabilmesi için dönerin çeşidinin de ürün adıyla birlikte belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Buna göre "yaprak", "kıyma" veya "yaprak-kıyma" ifadeleri, ürün adıyla aynı renk ve puntoda yazılacak.

Etiketlerde "yüzde 100" ifadelerine izin yok

Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de etiketleme kuralları oldu.

Kapsam dahilindeki et ürünlerinin ambalajlarında veya markalarında "yüzde 100", "yüzde 100 dana eti" ve "yüzde 100 göğüs eti" gibi kesinlik ifade eden tanımlamalar kullanılamayacak. Tüketicide bu yönde bir algı oluşturabilecek logo ve görsellere de izin verilmeyecek.

Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde, etikette açıkça "Baş eti içerir" ifadesine yer verilmesi gerekecek. Üründe kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içindekiler bölümünde belirtilecek.

Çiğ kanatlı eti ürünlerinin ambalajlarında ise tüketici sağlığı açısından "Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır" uyarısının bulunması zorunlu olacak.

Köfte ve sucukta da yeni kurallar

Kıymadan elde edilen köfte, burger ve benzeri kırmızı et karışımlarında protein tozu ve soya ürünlerinin kullanımı yasaklanacak. Baharat ve galeta unundan kaynaklanan nişasta ile bitkisel proteinlerin toplam miktarı ise yüzde 5 ile sınırlandırılacak.

Sucuk üretiminde ürünün pH değerinin en fazla 5,4 olması şartı getirildi. Isıl işlem görmüş sucukların yanı sıra pastırma ve kavurma gibi geleneksel et ürünlerinde de nem, yağ ve tuz oranlarına ilişkin yeni düzenlemeler yapıldı.

Kanatlı eti ürünlerinde de yeni bir uygulamaya geçilecek. Kanatlı kıyma ve bu kıymadan hazırlanan karışımlar piyasaya yalnızca dondurulmuş olarak sunulabilecek.

Et ürünlerinde besin değerlerine sınır

Tebliğ kapsamında bazı temel et ürünlerinin içeriklerine ilişkin besin değeri kriterleri de yeniden belirlendi. Ürün gruplarına göre yağ, nem, tuz ve benzeri bileşenlerin bulunabileceği alt ve üst sınırlar uygulanacak.

Bu düzenlemelerle birlikte üreticilerin yalnızca ürünün içeriğini değil, üretim süreçlerini ve etiketleme uygulamalarını da yeni kriterlere göre düzenlemesi gerekecek.

İşletmelere 31 Mart 2027'ye kadar süre

Yeni tebliğ 16 Eylül 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak bu tarihten önce faaliyet gösteren işletmelere yeni kurallara uyum sağlayabilmeleri için geçiş süresi tanındı.

Buna göre mevcut işletmeler, üretim bantlarını ve etiketlerini 31 Mart 2027'ye kadar yeni mevzuata uygun hale getirebilecek.

Eski düzenlemelere göre üretilmiş ve ambalajlanmış ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek.

Yeni düzenlemeyle birlikte özellikle döner, sucuk, köfte ve diğer temel et ürünlerinde kullanılan bileşenler, ürün tanımları ve tüketiciye yönelik etiket bilgilerinde daha ayrıntılı kurallar uygulanacak. (İLKHA)