Berdevkê HUDA PARê û Parlamenterê Êlihê Serkan Ramanliyê derbarê dersên bijarte yên Kurmancî û Zazakî de pirsek nivîskî pêşkêşî Wezîrê Perwerdehiya Neteweyî Yusuf Tekin kir.

Ramanli diyar kir ku xwendekar û dêûbavan eleqeyek mezin nîşanî dersên bijarte yên ku di çarçoveya "Ziman û Zaravayên Zindî" yên li Tirkîyeyê têne dayîn didin û di derbarê rakirina astengî û kêmbûna karmendan di perwerdehiya bi zimanê dayikê de pirs ji Wezîrê Perwerdehiya Neteweyî Yusuf Tekin pirsî.

Ramanli, bal kişand ser kêmbûna mamosteyan û tayînkirina kêm a van dersan û got, "Her çend daxwaza dersên bijarte yên Kurdî (Kurmancî û Zazakî) her sal zêde dibe jî, di raya giştî de diyar dibe ku di navbera hejmara xwendekarên ku dersê hildibijêrin û hejmara xwendekarên ku dikarin bi rastî jî wê bigirin de cûdahiyên girîng hene. Tê zanîn ku sedema herî mezin a vê rewşê nebûna pozîsyonên mamosteyan ên têrker e."

"Avêtina gavên nû bûye pêwîstiyek"

Ramanli tekez kir ku meşandina xebatên akademîk di warê zimanê dayikê de û berfirehkirina çalakiyên perwerdeyî li ser asta lîse û zanîngehê ji bo parastina dewlemendiya çandî girîng in û got, "Xwendinên ku di sala 2016an de derbarê destpêkirina dersên bijarte yên zimanê Kurdî li asta lîse û dibistanên taybet ên ku dikarin perwerdehiya zimanê Kurdî bidin de hatin rawestandin, divê di şert û mercên heyî de ji nû ve werin nirxandin û avêtina gavên nû di asta akademîk de (enstîtu, lîsans, lîsansa bilind, doktora) bûye ferz."

Ramanli di pirsa parlementoyê de ev pirs ji Wezîr Tekin kirin:

"1. Di sala xwendinê ya 2025-2026an de, li her bajarê çend xwendekar Kurdî (Kurmancî û Zazakî) wekî dersa bijarte di dibistanên navîn de hilbijartin?

2. Di sala akademîk a 2025-2026an de, hejmara xwendekarên ku bi rastî beşdarî qursê bûn (karîn beşdarî qursê di polê de bibin) li gorî bajaran çend bû?

3. Gelo Wezareta we ji bo ji nû ve nirxandina rêziknameya têkildar heye da ku valahiya di navbera hejmara xwendekarên ku qursê hildibijêrin û hejmara xwendekarên ku bi rastî dikarin wê bigirin de were girtin, û pirsgirêkên ku ji ber kêmbûna karmendan derdikevin werin çareserkirin?

4. Gelo di Wezareta we û Lijneya Xwendina Bilind (YÖK) de derbarê destpêkirina bernameyek lîsansê di Ziman û Wêjeya Kurdî de li Zanîngeha Van Yuzunvu Yıl de xebat an plansaziyek heye?

5. Hûn ê ji bo zêdekirina kotaya xwendekaran a salane ji bo beşên Ziman û Wêjeya Kurdî li hinek zanîngehan bixebitin da ku ji bo Zazakî herî kêm 30 û ji bo Kurmancî herî kêm 50 be?

6. Li kîjan bajarên Tirkîyeyê enstîtuyên pispor ên Ziman û Wêjeya Kurdî (an Ziman û Zaravayên Zindî) hene? Gelo ew ê li zanîngehên Agirî, Colemêrg, Şirnex, Sêrt û Êlihê ji bo berfirehkirina van xebatên akademîk ti înîsiyatîf hebin ji bo destpêkirina bernameyên lîsans, lîsansa bilind û doktorayê?

7. Gelo planeke we heye ku hûn xebatên binesaziya yasayî û îdarî yên di bin Wezareta we de, ku heta sala 2016an di rojevê de bû, ji nû ve bidin destpêkirin, derbarê vekirina dibistanên taybet ên ku dikarin perwerde û hîndekariyê bi tevahî bi zimanê Kurdî bidin?

8. Derbarê sepandina dersên bijarte yên zimanê Kurdî li dibistanên navîn de, gelo ji bo ji nû ve destpêkirina xwendinên ku di sala 2016an de hatibûn rawestandin û zêdekirina dersa Kurdî wekî dersa bijarte li mufredata lîseyê, xebatek berdewam heye?"  (ÎLKHA)