Yüksek rakımlı yaylalarında yıllarca kıl çadırlarda zorlu şartlarda yaşayan küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin hayatı, taşınabilir çoban evleriyle değişti.

Malatya'da yüksek rakımlı yaylalarda hayvancılık yapan besiciler, zorlu şartlara rağmen geleneksel göçer hayatını sürdürüyor. Yetiştiriciler, "Bu iş gönülden olacak. Koyuna bir sevdan olacak. Sevdan olmazsa parayla bu iş yapılmaz" dedi.

Malatya'da yüksek rakımlı yaylalarda hayvancılıkla geçimini sağlayan besicilerin hayat şartlarını iyileştirmek ve geleneksel hayvancılığın sürdürülebilirliğine katkı sunmak amacıyla hayata geçirilen Taşınabilir Çoban Evi Projesi, yaylada üretim yapan ailelerin yaşam şartlarını değiştirdi.

Yaylalara kurulan taşınabilir çoban evleri sayesinde yetiştiriciler, geçmişte kıl çadırlarda yaşadıkları zorlu şartlardan kurtulurken; modern yemlik, suluk ve güneş panelleri gibi desteklerle hem kendi hayat şartlarını hem de hayvanların bakım ve beslenme imkanlarını iyileştirdi.

"Tarihten beri göçer hayatı yaşamaktayız"

Ekrem Karadoğan

Yaklaşık 100 kilometre yol kat ederek ilkbaharda yaylalara çıktıklarını belirten yetiştirici Ekrem Karadoğan, göçer hayatının kendileri için vazgeçilmez olduğunu söyledi.

Karadoğan, "Yaklaşık 100 kilometre yol kat edip bu yaylalara ilkbaharda o güzel yeşil zamanında geliyoruz. Biz üretmek için elimizden geleni yapmaktayız. Tarihten beri göçer hayatı yaşamaktayız. Göçer hayatı bizim için vazgeçilmez. Atalarımızdan, dedelerimizden beri biz koyunculukla başladık. Koyunculukla devam ediyoruz." dedi.

Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin meşakkatli ve zahmetli bir iş olduğunu ifade eden Karadoğan, bu mesleğin sadece maddi kazanç için yapılamayacağını belirtti.

Karadoğan, "Tabii ki bu koyunculuğun meşakkati büyük, sıkıntıları çok. Bu işi tabii ki severek yapıyoruz. Bu iş gönülden olacak. Sevda olacak. Koyuna bir sevdan olacak. Sevdan olmazsa parayla bu iş yapılmaz." diye konuştu.

"Çocuklarımız kıl çadırların altında kalıyordu"

 

Geçmişte kıl çadırlarda yaşadıkları zorlu şartları anlatan Karadoğan, özellikle yağışlı ve soğuk havalarda çocuklar ve yaşlılar için hayatın çok daha zor olduğunu söyledi.

Karadoğan, "Biz kıl çadırlarında yaşıyorduk. Kıl çadırlarında yağmur bazen haftalarca sürdüğü zaman, dolu yağdığı zaman direkler kırılırdı. Çocuklarımız kıl çadırın altında kalırdı. Hayat şartları zordu. Fare vardı, yılan vardı, yabani hayvanlar vardı. Güvenlik yönünde de zafiyetimiz vardı." ifadelerini kullandı.

Göçer yaşamının yeni nesil için de zor olduğunu dile getiren Karadoğan, "Yeni gençlerimiz bu hayatı kabul etmiyorlardı. Ne banyo var, ne tuvalet var, ne bir televizyon var, ne telefon çekiyor. Sadece sen, hayvanlar, doğa. Başka hiçbir şey yok." dedi.

Yağışlı ve soğuk havalarda özellikle bebekleri ve yaşlıları çadırlarda barındırmakta zorlandıklarını belirten Karadoğan, "Yağmur yağdığı zaman çadırda soğuktan titriyorduk. Yeni doğmuş çocuğumuzu ve yaşlılarımızı çadıra getiremiyorduk. Çünkü burada küçük bir çocuğun ve yaşlı bir annemizin, babamızın kalma şartı çok zordu. Soğuklarda o insanların dayanamadığını gördüğümüz zaman canımız acıyordu." diye konuştu.

"Artık sosyal yaşantımızı sürdürebiliyoruz"

Taşınabilir çoban evleriyle birlikte yayladaki hayat şartlarının önemli ölçüde değiştiğini ifade eden Karadoğan, konteynerlerde banyo, tuvalet, televizyon ve elektrik imkanlarının bulunduğunu söyledi.

Karadoğan, "Bugün bu konteynerlerde refah içinde sosyal yaşantımızı gerektirecek banyomuz, tuvaletimiz, her şeyimiz mevcut. Televizyon kurmuşuz. Güneş panellerini kurarak çamaşır makinesi, buzdolabı hepsini kullandığımız için artık elle çamaşır yıkama derdi de kalmadı. Çamaşır yıkama derdimiz kalmadığı için bayanlarımız daha rahat etti." dedi.

Bu imkanların çocukların da yaylacılığa bakışını değiştirdiğini belirten Karadoğan, "Çocuklarımız artık televizyon olduğu için, telefon olduğu için yaylacılığı sevdiler. Şimdi artık köyde yaşamak istemiyorlar. Okullar tatil olduktan sonra bir an önce yaylaya gidelim, doğayla, koyunlarımızla, meleşen kuzularımızla buluşalım, diye bir an önce gelmek istiyorlar." ifadelerini kullandı.

"Akıllı yemlikler sayesinde hayvanlarımız daha sağlıklı oluyor"

Yaylada hayvanların bakım ve beslenmesinde de önemli kolaylıklar sağlandığını anlatan Karadoğan, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından dağıtılan modern yemliklerin yem kaybını azalttığını söyledi.

Karadoğan, "Eskiden biz ilkel yemliklerde hayvanlarımızı besiye koyuyorduk. Ama şimdi Tarım İl Müdürlüğümüzün bize verdikleri, dağıttıkları bu akıllı yemlikler sayesinde hayvanlarımız daha erken beside kilolarını almış oluyor. Daha sağlıklı oluyor. Yem tüketiminde herhangi bir sıkıntıları olmuyor. Zayi olmuyor." diye konuştu.

Kendilerine ulaştırılan desteklerin yerinde kullanıldığını ifade eden Karadoğan, "Gerek suvatlarımız olsun, gerek konteynerler olsun dağıttıkları hiçbir eşya boşuna gitmiyor. Yerli yerince yerini buluyor." dedi.

"Ne saray isterim ne villa, bu dağda bana bir konteyner yeter"

Yayla şartlarının yerinde görülmesinin ardından verilen desteklerin kendileri için önemli bir değişim oluşturduğunu belirten Karadoğan, emeği geçenlere teşekkür etti.

Karadoğan, "Bakanlığımızın, İl Müdürlüğümüzün, Birlik Başkanımızın 2 bin 400, 2 bin 600 rakımlı yaylalarımıza gelip de bizzat o şartlarımızı görüp de dile getirdiler. Gerekli makamlara ilettiler ve sonuçta tabii ki bunun meyvesini de gördük. Bize bu hayattan kurtulmanın yolunu çoban evleri olarak dağıtılan konteynerlerle yaptılar." ifadelerini kullandı.

Desteklerin sürmesi halinde üretmeye devam edeceklerini belirten Karadoğan, "Bunlara bir yetiştirici olarak, tüm yetiştirici, üretici kardeşlerim adına sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz. Emeği geçen herkese çok teşekkür ederiz. Onlar bize destek verdikçe biz de üreteceğiz. Ne saray isterim ne villa, sadece bu dağda bana bir konteyner yeter." diye konuştu.

"Konteynerimiz ev gibi"

Gülendam Şatır

Yetiştiricilerden Gülendam Şatır da taşınabilir çoban evleriyle birlikte yaşamlarının kolaylaştığını söyledi.

Şatır, "Çamaşır makinemiz var, buzdolabımız var, televizyonlar var. Çocuklar çizgi film seyrediyor. Her şey de güzel oldu. Keşke 10 sene evvel gelseydi. Kara çadırlarda yorulduk. Şimdi evde oturuyoruz. Konteynerimiz ev gibi. Allah sizlerden, devletimizden razı olsun." dedi.

"Bebeklerimiz ve yaşlılarımız perişan oluyordu"

Boztepe Mahallesi Muhtarı Metin Karadoğan ise konteynerlerden önce çadır hayatının özellikle bebekler ve yaşlılar için büyük zorluk oluşturduğunu söyledi.

Karadoğan, "Biz konteynerlerden önce çadır hayatını yaşıyorduk. Çadır hayatında kundakta olan bebeklerimiz, 70-80 yaşındaki annelerimiz, ilkbaharda yağan yağmurlarda perişan oluyorduk." ifadelerini kullandı.

Boztepe Mahallesi Muhtarı Metin Karadoğan

Verilen desteklerden dolayı teşekkür eden Karadoğan, "Bize konteyner desteği verdikleri için bize bu imkanları verdikleri için gelip buraları gördükleri için bizlere daha kolay hayat sağladıkları için Sayın Vali Bey'imize, Bakanımıza, İl Müdürlerimize, hepsine teşekkür ederiz." diye konuştu. (İLKHA)