Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, yapay zekanın (AI) oluşturduğu risklere karşı ülkeler ve teknoloji şirketleri arasında küresel işbirliği çağrısında bulunarak, dünyanın yapay zeka güvenliği konusunda dibe doğru bir yarışmayı kaldıramayacağını söyledi.

Guterres, BM muhabirlerine yaptığı açıklamada, yapay zeka teknolojisinin gelişim hızının oluşturabileceği risklerin anlaşılma hızını geride bıraktığı yönündeki uyarıların göz ardı edilemeyeceğini belirtti.

Yapay zekanın oluşturduğu tehditlere karşı vatandaşları korumanın öncelikle hükümetlerin sorumluluğunda olduğunu vurgulayan Guterres, ulusal düzeyde adımların gerekli olduğunu ancak küresel koordinasyonun da vazgeçilmez olduğunu ifade etti.

Guterres, yapay zekaya ilişkin güven oluşturacak ortak kurallara ihtiyaç bulunduğunu belirterek, teknolojinin güvenli, şeffaf ve hesap verebilir şekilde geliştirilmesi ve insan onurunun merkezde tutulması gerektiğini söyledi.

BM Genel Sekreteri'nin açıklamaları, Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei'nin yapay zeka güvenliğini artırmak amacıyla önde gelen teknoloji şirketleri ve hükümetlerin teknolojinin geliştirilme hızını koordineli biçimde yavaşlatmasını içeren önerisinin ardından geldi.

OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman ve SpaceXAI Üst Yöneticisi Elon Musk'ın da aralarında bulunduğu bazı teknoloji sektörü yöneticileri, son günlerde yapay zeka çalışmalarının daha kontrollü ilerlemesi gerektiğini savundu. Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg ise şirketlerin kendi teknolojilerinin güvenliğinden bireysel olarak sorumlu olması gerektiğini belirterek koordineli bir yavaşlama çağrısından uzak durdu.

Yapay zeka konusunda küresel bir uzlaşı sağlanmasının önündeki engeller arasında ülkeler ve şirketler arasındaki rekabetin yanı sıra ekonomik çıkarların da bulunduğu belirtiliyor. Özellikle ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti, yapay zeka güvenliği konusunda uluslararası koordinasyon arayışını güçleştiren unsurlar arasında gösteriliyor.

Trump ise bu hafta yapay zekanın insanlığı yok edebileceği yönündeki endişeleri aldatmaca olarak nitelendirmiş ve teknolojiyi sınırlandırmaya yönelik girişimleri hastalıklı bir komplo şeklinde tanımlamıştı.

Guterres, yapay zekanın ekonomik kalkınmayı ve eğitimi hızlandırmak, sağlık sistemlerini güçlendirmek gibi önemli fırsatlar sunduğunu da vurguladı. Bununla birlikte BM Genel Sekreteri, kontrolsüz yapay zekanın insanlık açısından varoluşsal riskler oluşturabileceği konusunda daha önce de uyarılarda bulunmuştu.

Yapay zekanın, gelecek hafta BM Genel Kurulu'nun üst düzey toplantıları kapsamında dünya liderleriyle gerçekleştireceği görüşmelerde önemli gündem maddelerinden biri olacağını belirten Guterres, güvenli, emniyetli ve sorumlu yapay zeka geliştirilmesine ilişkin ortak bir anlayış oluşturulması gerektiğini söyledi.

Guterres'in girişimiyle BM Genel Kurulu, 2025 yılında yapay zeka konusunda ilk küresel bilimsel uzman kuruluşunu oluşturmuştu. 40 üyeden oluşan panel, temmuz ayında yayımladığı ön raporda yapay zekanın hızlı ve kontrolsüz biçimde kullanımının ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği, yıkıcı amaçlarla kullanılabileceği ve sosyal, ekonomik ve çevresel sistemler üzerinde etkiler doğurabileceği uyarısında bulunmuştu.

Guterres, yapay zeka alanında en yüksek kapasiteye sahip ülkelerin iletişim kurması, bilgi paylaşması ve ortak güvenlik kuralları üzerinde anlaşması gerektiğini belirterek, aksi durumda küresel ölçekte ciddi sonuçlara yol açabilecek bir rekabet ortamının oluşabileceği uyarısında bulundu.

Gelecekte yapay zeka konusunda kapsamlı bir uluslararası zirve düzenlenmesinin anlamlı olacağını ifade eden Guterres, böyle bir toplantıda hükümetlerin yanı sıra teknoloji şirketleri, bilim insanları ve sivil toplumun da yer almasının "mutlak surette gerekli" olduğunu söyledi. (İLKHA)