Yapay zekânın çalışma hayatında yol açacağı değişim, yalnızca bazı mesleklerin geleceğini değil, bugün iş sahibi olan kişilerin de işlerini kaybetme ihtimalini gündeme getiriyor. Uzmanlar, bu süreçte teknolojiyi kullanabilmenin önemine dikkat çekerken, yapay zekânın çalışma hayatını nasıl şekillendireceği merak konusu oluyor.

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, iş dünyasının geleceği ve mesleklerin bu süreçten nasıl etkileneceği konusundaki tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Batman'da İLKHA muhabirine konuşan Yapay Zekâ Uzmanı Muhammed Yasir Esen, geçmişte yaşanan teknolojik dönüşümlerden örnekler vererek yapay zekânın çalışma hayatına etkilerini anlattı.

Muhammed Yasir Esen, yapay zekânın meslekleri ortadan kaldırmaktan ziyade iş alanlarını dönüştürdüğünü belirterek çalışanların bu teknolojiyi bir araç olarak kullanmayı öğrenmesi gerektiğini söyledi.

Muhammed Yasir Esen

Esen "Eğer kendinizi geliştirmezseniz yapay zekâ mesleğinizi elinizden alabilir. Ama şayet kendi mesleğinizde yapay zekâyı bir araç olarak kullanmaya başlarsanız, elde ettiğiniz gelir ve karşınıza çıkan fırsatlar sizi çok daha ileriye taşıyacaktır." dedi.

"Aslında olayın tam ortasından gitmek lazım"

Esen "Türkiye'de biliyorsunuz, bir şey çıktığında, yaygınlaştığı ve halk arasında çokça konuşulduğu zaman hemen onun negatif yönlerini de araştırmaya başlıyoruz. Yapay zekâ da günümüzde çok popüler; bu popülaritesine istinaden insanlar 'Acaba benim mesleğimi elimden alacak mı?', 'Gelecek nasıl bir yönde ilerleyecek?' gibi sorular soruyor. Şimdi baktığımız zaman, geçmişte de benzer süreçlerin yaşandığını ve tarihin tekerrür ettiğini söyleyebiliriz. 18'inci yüzyılda İngiltere'de Sanayi Devrimi ilk gerçekleştiğinde, bir kısım insan çıkıp 'Bu makineler bizim işimizi elimizden alacak' diyerek duruma karşı çıktı. Bu insanlar Sanayi Devrimi'ni kabullenmeyip geceleri gidip makineleri kırdılar. Ancak günümüzde geldiğimiz noktada makineler işlerimizi kolaylaştırıyor. Günümüzde de 'Neo-Ludditler' varlığını sürdürüyor. Bu Neo-Ludditler de benzer şekilde teknolojinin ve yapay zekânın hayatımıza getirdiği zararlardan bahsediyorlar. Elbette haklı oldukları, teknolojinin zararlı olduğu yönler var; fakat faydalı yönleri de var. Aslında olayın tam ortasından gitmek lazım." ifadelerini kullandı.

"Matbaanın kullanımı üç asır sonra oldu"

Teknolojik gelişmelerin zamanında benimsenmemesinin toplumlar açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Esen "Tarihten bir başka örneğe bakarsak; matbaa ilk çıktığında Osmanlı'da kullanımı üç asır sonra oldu. Bu durum, Osmanlı'nın eğitim süreçlerinde ve bilgi üretiminde geride kalmasına sebep olarak ilerleyen dönemlerde birçok sıkıntıyla karşı karşıya kaldı. O dönemde de hattatlar, matbaanın bir canavar gibi iş gördüğünü belirterek kullanılmaması yönünde görüş bildirdiler. O dönem Osmanlı toplumunda oldukça güçlü konumda oldukları için süreç gecikti." dedi.

"Yapay zekâ işleri yok etmiyor, sektörleri dönüştürüyor"

Yapay zekânın istihdam üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmalara değinen Esen, şöyle dedi:

"Günümüze döndüğümüzde, yapay zekâ da benzer şekilde bazı şeyleri dönüştürüyor. Yapılan araştırmalar ki şu an Çin, Amerika ve Avrupa'da yürütülen çalışmalarda da görüldüğü üzere yapay zekânın aslında işleri yok etmediğini, sektörleri dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Yapılan bir araştırmaya göre, 2030 yılına kadar 90 milyonluk bir iş gücü sektörünün dönüşerek 190 milyonluk yeni bir iş gücü alanına evrileceği öngörülüyor. Bazı meslekler elbette tamamen sona erecek; çünkü otomasyon sistemleri bu işleri görebiliyor. Örneğin, her gün aynı şeyleri tekrarladığınız rutin bir işiniz varsa, yapay zekâ bunu sizin yerinize yapıyor ve işinizi kolaylaştırıyor. Ancak şöyle bir durum var: Eğer kendinizi geliştirmezseniz yapay zekâ mesleğinizi elinizden alabilir. Ama şayet kendi mesleğinizde yapay zekâyı bir araç olarak kullanmaya başlarsanız, elde ettiğiniz gelir ve karşınıza çıkan fırsatlar sizi çok daha ileriye taşıyacaktır."

"Yapay zekâyı kullananlar, kullanmayanların işini elinden alacaktır"

Yapay zekânın özellikle bilgi ve büro işlerinde çalışanları, robotik teknolojilerin ise beden gücüyle çalışanları etkileyebileceğini belirten Esen, şöyle devam etti:

"Robotik tarafta da bu şu şekilde yansıyor: Yapay zekâ daha çok bilgi iş gücünü, yani beyaz yakalıları etkilerken; robotik alandaki gelişmeler biraz daha beden gücüyle çalışan mavi yakalıları etkiliyor. Burada da toplumsal olarak bizi ileriye taşıyacak faydalı yönler olacağı gibi zararlı yönleri de olacaktır. Yapay zekâ işinizi elinizden almayacak; ancak yapay zekâyı kullananlar, kullanmayanların işini elinden alacaktır."

"Önce fark etmek, sonra istifade etmek ve ardından üreten bir toplum haline gelmek"

Türkiye'nin yapay zekâ alanında hazırladığı eylem planına da değinen Esen, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Son olarak şunu da belirtmekte fayda var: Türkiye'de de yapay zekâyla ilgili hazırlanmış bir eylem planı var. Geçtiğimiz dönemdeki 5 yıllık planın ardından yeni bir 5 yıllık vizyon ortaya konuldu. Bu vizyon; 'Fark et, istifade et, üret ve yönet' olmak üzere 4 stratejik modül üzerine kurulu. Toplum olarak öncelikle bunu fark etmemiz gerekiyor. Malumunuz, toplumumuz yeni bir teknoloji çıktığında çoğu zaman kullanım kılavuzunu incelemeden doğrudan kullanmaya başlıyor. Yapay zekâda bu meraka dayalı kullanımın yeni şeyler keşfetmek gibi artı yönleri olsa da dezavantajları da var. Özellikle hukuk, sağlık ve eğitim gibi kritik alanlarda bu teknolojileri doğru şekilde kullanmazsanız, o zaman da problemler oluşuyor. Bu sefer bilgi size yanlış bir şekilde, yanlış yönetecek şekilde size ulaşmış oluyor.

O yüzden yapay zekâyı kullanım kılavuzuyla beraber, nasıl kullanılacağını bilerek kullanmak; önce fark etmek, sonra istifade etmek ve ardından üreten bir toplum haline gelmek; hem gelecekteki iş gücümüze hem de toplumsal dönüşümümüze katkı sağlayacaktır." (İLKHA)