در آخرین روز یازدهمین نشست علمای اسلام که از سوی اتحادیه علما و مدارس اسلامی (اتحادالعلما) برگزار شد، بیانیه پایانی این نشست در ۱۴ بند منتشر شد.

یازدهمین دوره نشست سنتی «گردهمایی علما» که از سوی اتحادیه علما و مدارس اسلامی (اتحادالعلما) برگزار می‌شود، امسال در شهر دیاربکر ترکیه برگزار شد.

این گردهمایی با موضوع «روش‌های دعوت دینی و جست‌وجوی راهکارهای نوین» برگزار شد. در این نشست، پس از برگزاری دو جلسه در روز گذشته، امروز نیز علما در سومین جلسه پیام‌های مهمی را مطرح کردند.

در پایان این نشست، بیانیه پایانی در ۱۴ بند منتشر شد.

متن کامل بیانیه پایانی که از سوی ملا رمزی اوچار، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه علما و مدارس اسلامی (اتحادالعلما)، قرائت شد، به شرح زیر است:

۱- اعتیاد دیجیتال منجر به از دست دادن خویشتنداری و غفلت از مسئولیت‌های روزمره و دینی می‌شود و آسیب‌های مخربی را در سطوح جسمانی، روانی و اجتماعی به بار می‌آورد. مقابله با این اعتیاد نه صرفاً از طریق ممنوعیت‌ها، بلکه با تقویت ارتباطات خانوادگی —تحت راهنمایی متخصصان— و تبدیل عادت‌های مضر به فعالیت‌های سودمند امکان‌پذیر است.

۲- فقه اسلامی در استفاده از فناوری، اصول حفظ زمان، رعایت سلامت، پرهیز از اسراف و عدم نقض مسئولیت‌های خانوادگی را اصل قرار می‌دهد. استفاده متوازن و متکی بر اصول شرعی از فناوری را بی‌مانع می‌داند.

۳- میراث مشترک پیامبران، انتقال استوار آگاهی توحیدی به نسل‌هاست. امروز تنها تحت راهنمایی علماء و با ورود به دنیای نسل جدید، پرورش نسلی که دعوت‌کننده به پیام توحید باشد امکان‌پذیر خواهد بود.

۴- ضروری است که اسلام با چهره‌ای حقیقی و درخشان به دور از هرگونه افراط یا تفریط معرفی شود و با ایدئولوژی‌های افراط‌گرایانه، تروریسم و تمامی اشکالِ جریان‌های منحرفی که صلح و امنیت اجتماعی و پیوندهای برادری را تهدید می‌کنند، مقابله گردد.

۵- برای جلوگیری از تبدیل اختلافات فکری به خصومت شخصی و تفرقه‌افکنی، باید به اخلاقِ اختلاف‌ نظر مبتنی بر حسن ظن و گفتگوی محترمانه پایبند بود و در عین حال، پیوندهای برادری را در میان امت اسلامی تحت هر شرایطی حفظ کرد.

۶- برای بازسازی پیوندهای اعتماد و محبت میان اعضای امت، باید مسائل فرعی را کنار گذاشت. با پایبندی به این اصل که «کسانی که با دوستان خود در ستیزند، نمی‌توانند با دشمنانشان بجنگند»، عالمان دینی باید اختلافات داخلی را کنار بگذارند، در امور حیاتی و مشترک همکاری کنند و باب گفتگو را باز نگه دارند.

۷- مدارس دینی ما باید با بهره‌گیری از خرد و تجربیات انباشته‌شده‌ی گذشته، عالمان، حکیمان و اندیشمندانی را پرورش دهند که قادر باشند با تلفیق دانش و عمل و پیوند دادن نظریه با اجرا، راهنمای مردم در عصر حاضر باشند.

۸- فعالیت‌های مربوط به تبلیغ و هدایت معنوی باید مبتنی بر بصیرت، حکمت، لحنی تسهیل‌گر و دلسوزی باشد. مدارس دینی نباید از جامعه جدا باشند؛ بلکه باید مستقیماً با دغدغه‌های جوانان، خانواده‌ها و اصناف درگیر شوند و برای پرسش‌های فکری و نیازهای معنوی آنان، راهکارهایی اصیل و کارآمد ارائه دهند.

۹- در این عصر با روابط پیچیده، مدارس دینی باید فعالیت‌های ارشادی خود را در همکاری با وقف‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) و آکادمی‌ها ادامه دهند. همچنین با بهره‌گیری موثر از امکانات فضاهای دیجیتال، فعالیت‌های ارشادی دیجیتال با محتواهای موثق، نظارت‌شده و اصیل انجام پذیرد.

۱۰- مولانا خالد شهرزوری با پیوند دادن علم و تصوف، زمینه‌ای را فراهم ساخت تا کادرهای برجسته علمیِ پرورش یافته در مدارس دینی، رهبری توده‌های گسترده‌ی مردم را بر عهده گیرند و الگویی شایسته و زیبا برای ما به یادگار گذاشت.

۱۱- در فعالیت‌های دعوت و ارشاد باید «استقامت» مبنا قرار گیرد. همان‌طور که در سنت خالدیه جاری بوده است، عالمان دینی ضمن حفظ استقلال و فاصله خود نسبت به رجال دولتی، باید با احساس مسئولیت اجتماعی، رسالتِ ارشادِ مردم را نیز بر عهده گیرند.

۱۲- احیای آگاهی امت در میان جوانان، بر اصلِ «امید بودنِ فرد برای جامعه‌ی خود» استوار است. جوانان مسلمان نباید با احساساتی‌گری و اعتیاد شناختی شناخته شوند؛ بلکه باید به کارگزارانی نهادینه و راه‌گشا در برابر بی‌عدالتی، فقر و نابرابری‌ها تبدیل گردند.

۱۳- احیای آگاهی امت در میان جوانانِ عصر فناوری، جدا از حوزه‌های قدرتِ نوظهوری همچون زیرساخت‌های داده، هوش مصنوعی، رسانه‌های دیجیتال و امنیت سایبری قابل تصور نیست. جوانان نباید صرفاً حس‌کننده‌ی مشکلات باشند، بلکه باید به عنوان نسلی توانمند و قادر به نهادینه‌سازی دانش و راهبرد، پرورش یابند.

۱۴- آزادی قدس و سرزمین‌های مظلوم، در گروِ وحدت مسلمانان است. در این راستا، عالمان دینی باید با کنار گذاشتن اختلافات داخلی، جنبشی جهانی و دو باله را برای دعوت آغاز کنند؛ بالی برای دعوت غیرمسلمانان به حقایق ایمانی، و بالی برای دعوت مسلمانان به تقوا و وحدت.  (ILKHA)