طرح مارین لو پن، در فرانسه، سیاستمدار راست افراطی، برای به همه‌پرسی گذاشتن لایحه‌ای که در صورت به قدرت رسیدن او، ممنوعیت تدریجی استفاده از روسری برای زنان مسلمان را به همراه خواهد داشت، با واکنش‌های منفی روبرو شده است. طرح این ممنوعیت که از دانشگاه‌ها تا سازمان‌های ورزشی و ساختمان‌های عمومی گسترش می‌یابد، انتقاداتی را در رسانه‌های اجتماعی به همراه داشت مبنی بر اینکه مسلمانان را هدف قرار می‌دهد و رویکرد مشابهی نسبت به سایر نمادهای «دینی» مانند کیپای یهودیان نشان داده نمی‌شود.

پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری که قرار است در سال ۲۰۲۷ در فرانسه برگزار شود، حجاب بار دیگر به مرکز بحث‌های سیاسی منتقل شده است.

مارین لو پن، یکی از چهره‌های برجسته حزب راست‌گرای افراطی تجمع ملی، اعلام کرد که در صورت به قدرت رسیدن، می‌خواهد طرحی جامع را تحت عنوان «مبارزه با ایدئولوژی‌های اسلام‌گرایانه» به همه‌پرسی بگذارد.

لو پن روز پنجشنبه در گفت‌وگو با شبکه فرانسوی CNews، حجاب را عنصری توصیف کرد که به گسترش ایدئولوژی‌هایی که خود تعریف می‌کند، کمک می‌کند. لو پن با ادعای اینکه «حجاب یکی از نخستین مواردی است که در کشورهای مسلمان یا در دوره‌هایی که اسلام‌گرایان رادیکال به قدرت می‌رسند، تحمیل می‌شود»، با این برهان از طرح ممنوعیت دفاع کرد.

ممنوعیت با شروع از دانشگاه‌ها گسترش خواهد یافت

طبق طرح لو پن، هدف این است که ممنوعیت حجاب در مرحله نخست در دانشگاه‌ها، فدراسیون‌های ورزشی و ساختمان‌های عمومی اجرا شود و سپس نطاق آن گسترش یابد. او در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا این ممنوعیت در خیابان‌ها نیز اجرا خواهد شد یا خیر، گفت که یک روند تدریجی را پیش‌بینی می‌کند.

لو پن همچنین گفت امیدوار است «زنان مسلمان را قانع کند که بدون حجاب می‌توانند آزادتر باشند». اما منتقدان خاطرنشان می‌کنند تصمیمی که سیاستمداران درباره نوع پوشش زنان می‌گیرند، نمی‌تواند به عنوان آزادی ارائه شود.

این طرح نه تنها منع نمادهای دینی، بلکه هدف قرار دادن فعالیت‌ها، منابع مالی، شبکه‌ها و گروه‌هایی را که لو پن مدعی است از «ایدئولوژی‌های اسلام‌گرایانه» پشتیبانی می‌کنند نیز پیش‌بینی می‌کند.

تفاوت میان کیپا و حجاب

اظهارات لو پن با واکنش‌هایی در رسانه‌های اجتماعی مواجه شد. برخی از کاربران با بیان اینکه این رویکرد که به دنبال حذف حجاب زنان مسلمان از عرصه عمومی است، در مورد کیپا که یهودیان بر سر می‌گذارند، اجرا نمی‌شود، به ریاکاری اشاره کردند.

مخالفان این طرح استدلال کردند که رفتار یک سیاستمدار که مدعی دفاع از آزادی همگان در فرانسه است، مبنی بر تلاش برای ممنوع کردن پوشش زنان مسلمان مطابق با باورهای دینی‌شان، متناقض است. در انتقادات تاکید شد که هدف قرار دادن حجاب، خطر تبعیض علیه مسلمانان بر اساس هویت دینی‌شان را افزایش می‌دهد.

یادآوری می‌شود که لو پن پیش از این نیز منع حجاب را مطرح کرده و در مواضع سیاسی خود در سال ۲۰۱۲ از پیشنهاد ممنوعیت گسترده‌تر در خصوص نمادهای دینی آشکار دفاع کرده بود. اما در بحث‌های اخیر، تمرکز انتقادات بر این است که طرح جدید به‌ویژه حجاب زنان مسلمان را هدف قرار می‌دهد.

واکنش به گفتار «آزادسازی زنان»

کاربران رسانه‌های اجتماعی از گفتار لو پن مبنی بر اینکه با منع حجاب، زنان مسلمان را آزاد خواهد کرد نیز انتقاد کردند. کاربران با بیان اینکه تصمیم زنان برای بستن یا نبستن روسری باید متعلق به خودشان باشد، خاطرنشان کردند که در صورت اجرای این ممنوعیت، مشارکت زنان در آموزش، ورزش و زندگی عمومی می‌تواند محدودتر شود.

برخی از منتقدان، آوردن دوباره حجاب به اولویت‌های دستور کار سیاسی در دوره‌ای که فرانسه با مشکلات اقتصادی و اجتماعی مواجه است را نیز زیر سؤال بردند. ارزیابی‌هایی صورت گرفت مبنی بر اینکه این رویکرد به جای ارائه راهکار برای مشکلات بنیادی کشور، می‌تواند شکاف دینی و فرهنگی در جامعه را عمیق‌تر کند.

موانع حقوقی نیز در دستور کار است

قابل اجرا بودن طرح لو پن نیز مورد بحث قرار گرفت. منتقدان می‌گویند مقرراتی که منع گسترده حجاب در فضای عمومی را پیش‌بینی کند، می‌تواند از نظر تضمین‌های قانون اساسی و تعهدات حقوق بشری با موانع حقوقی جدی مواجه شود.

در مرکز این بحث، یک پرسش بنیادی قرار دارد: سیاستمداری که ادعا می‌کند از آزادی زنان دفاع می‌کند، چگونه می‌تواند با منع انتخاب پوشش آنان بر اساس باورهای دینی‌شان، این آزادی را تضمین کند؟ طرح لو پن، بحث‌های مربوط به سکولاریسم، آزادی‌های دینی و تبعیض علیه مسلمانان را در فرانسه بار دیگر شعله‌ور کرده است. (ILKHA)