انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر در ایالات متحده، با شکست سنگینی برای دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان به پایان رسید. دموکرات‌ها اکثریت را هم در سنا و هم در مجلس نمایندگان به دست آوردند و در ایالت‌های تگزاس، کانزاس، آیووا و کارولینای جنوبی که به عنوان دژهای سنتی جمهوری‌خواهان شناخته می‌شدند، به پیروزی‌های تاریخی دست یافتند. واکنش رای‌دهندگان به هزینه‌های بالای زندگی، جنگ ایران و سیاست‌های دولت ترامپ در صندوق‌های رای منعکس شد.

نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده، تابلویی را ترسیم کرد که توازن قوا را در باقی‌مانده دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تغییر خواهد داد. اکثریت در هر دو مجلس کنگره که جمهوری‌خواهان به مدت دو سال کنترل آن را در دست داشتند، به دموکرات‌ها منتقل شد. به این ترتیب، ترامپ در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری خود در فرآیند قانون‌گذاری با مخالفت شدید و قدرتمندی روبرو خواهد شد.

دموکرات‌ها نه تنها در ایالت‌هایی با رقابت فشرده، بلکه در مناطقی که سال‌هاست جمهوری‌خواهان در آن‌ها برتری داشتند، دستاوردهای مهمی به دست آوردند. نتایج در تگزاس، کانزاس، آیووا و کارولینای جنوبی از جمله قابل‌توجه‌ترین تحولات شب انتخابات بود.

یکی از چشمگیرترین جنبه‌های نتایج انتخابات، شکست نامزدهای جمهوری‌خواهی بود که ترامپ مستقیماً در روند مبارزات انتخاباتی آن‌ها مشارکت داشت. کن پکستون، نامزد سنا در تگزاس که مورد حمایت ترامپ بود، بازی را به جیمز تالاریکو از حزب دموکرات واگذار کرد و گرگ ابوت، فرماندار جمهوری‌خواه نیز مغلوب جینا هینوجوسا دموکرات شد. بدین ترتیب، دموکرات‌ها برای اولین بار از سال ۱۹۸۸ موفق شدند از تگزاس نماینده‌ای به سنا بفرستند و فرمانداری این ایالت را نیز از آن خود کنند.

در کانزاس، پس از حدود یک قرن، یک نامزد دموکرات پیروز انتخابات سنا شد، در حالی که در کارولینای جنوبی، شکست دارلین گراهام (که مورد حمایت ترامپ بود)، ضربه سنگین دیگری برای جمهوری‌خواهان به شمار می‌رفت. در آیووا نیز جاش تورک دموکرات، کرسی سنا را که در دست جمهوری‌خواهان بود، تصاحب کرد.

ترامپ شکست را پذیرفت، اما مسئولیت آن را بر عهده نگرفت

ترامپ پس از مشخص شدن نتایج انتخابات، به دموکرات‌ها تبریک گفت اما این شکست را به عنوان یک ناکامی شخصی قلمداد نکرد. ترامپ در گفتگو با فاکس نیوز اظهار داشت: «دموکرات‌ها کار خود را خوب انجام دادند، اما من این را ضربه‌ای به شخص خودم نمی‌دانم.»

ترامپ در مصاحبه با سی‌بی‌اس نیوز با دفاع از این فرضیه که جمهوری‌خواهان به دلیل نامزد نبودن او شکست خورده‌اند، گفت: «نام من در برگه رای نبود. اگر بودم، برنده می‌شدیم.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین با پذیرش اینکه جنگ ایران در باخت جمهوری‌خواهان تاثیرگذار بوده، اشاره کرد که این جنگ ممکن است به نتایج انتخابات کمک کرده باشد. با این حال، وی تصریح کرد که از تصمیم جنگ پشیمان نیست.

اولویت رای‌دهندگان، اقتصاد و جنگ ایران بود

در ارزیابی‌های مربوط به نتایج انتخابات، مشکلات اقتصادی و گزینه‌های سیاست خارجی از جمله دلایل اصلی کاهش آرای جمهوری‌خواهان عنوان شد.

بر اساس نظرسنجی‌های انتخاباتی، نیمی از رای‌دهندگان این انتخابات میان‌دوره‌ای را فرصتی برای ابراز نارضایتی از ترامپ دانستند. حدود سه‌چهارم شرکت‌کنندگان اعلام کردند که از مسیر حرکت کشور خشمگین یا ناراضی هستند، در حالی که ۷۰ درصد آن‌ها خواستار تقویت قدرت نظارتی کنگره بر رئیس‌جمهور شدند.

تقریباً ۶ نفر از هر ۱۰ شرکت‌کننده، سیاست‌های دولت ترامپ را مسئول قیمت‌های بالا در کشور دانستند. افزایش هزینه‌های انرژی به دلیل جنگ ایران، تعرفه‌های گمرکی و هزینه‌های بالای زندگی، از جمله موضوعات تعیین‌کننده در دستور کار کارزارهای انتخاباتی بود.

باراک اوبامارئیس‌جمهور پیشین آمریکا نیز در بیانیه‌ای پس از اعلام نتایج، با بیان اینکه مردم آمریکا خواهان سیاستی وحدت‌آفرین هستند و نه تفرقه‌افکن، ارزیابی کرد: «آمریکایی‌ها امشب پیام روشنی فرستادند.»

دوره جدید در کنگره: فضای مانور ترامپ محدودتر خواهد شد

کنترل هر دو مجلس کنگره توسط دموکرات‌ها که از ماه ژانویه کار خود را آغاز خواهند کرد، به این معنی است که دولت ترامپ در فرآیندهای قانون‌گذاری و انتصابات با موانع بیشتری روبرو خواهد شد. انتظار می‌رود دموکرات‌ها به‌ویژه تحقیقاتی را در خصوص فعالیت‌های دولت، هزینه‌های عمومی و اطرافیان نزدیک ترامپ آغاز کنند.

اکثریت در سنا همچنین به دموکرات‌ها این امکان را می‌دهد تا بر انتصابات رئیس‌جمهور برای پست‌های عالی‌رتبه و قوه قضاییه فدرال، نظارت جدی داشته باشند. مجلس نمایندگان نیز قادر خواهد بود از اختیارات خود برای بررسی سیاست‌های دولت، گشایش پرونده‌های تحقیق و احضار مقامات برای شهادت دادن استفاده کند.

این انتخابات نتایج تاریخی نیز به همراه داشت. در میشیگان، عبدالالسیدِ دموکرات با پیروزی در رقابت‌های سنا، به اولین مسلمانی تبدیل شد که در تاریخ آمریکا به این سمت انتخاب می‌شود. در تگزاس، جینا هینوجوسا آماده می‌شود تا اولین فرماندار زن لاتین‌تبار این ایالت شود، در حالی که در جورجیا، کیشا لنس باتمز به عنوان اولین زن سیاه‌پوستی که به فرمانداری یک ایالت انتخاب شده، در تاریخ ثبت شد.

در مطبوعات آمریکا، نتایج انتخابات به عنوان واکنش شدید رای‌دهندگان به دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ تعبیر شد و انتظار می‌رود که در داخل حزب جمهوری‌خواه نیز بحث‌ها و اختلافات بر سر گزینش نامزدها و استراتژی‌های انتخاباتی بالا بگیرد.(ILKHA)